{"id":1071,"date":"2021-05-05T08:50:57","date_gmt":"2021-05-05T08:50:57","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=1071"},"modified":"2022-09-17T10:34:50","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:50","slug":"gdynia-nasze-przedwojenne-okno-na-swiat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=1071","title":{"rendered":"Gdynia &#8211; nasze przedwojenne okno na \u015bwiat"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em><u>Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pomorze Gda\u0144skie znalaz\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d ziem polskich ju\u017c w 960 r. P\u00f3\u017aniejsze lata przynios\u0142y wielokrotne cykle utraty i przywracania zwierzchnictwa kr\u00f3l\u00f3w polskich. Definitywnie spory rozstrzygn\u0105\u0142 polski ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw III Krzywousty, kt\u00f3ry pokona\u0142 Pomorzan w bitwie pod Nak\u0142em (1109 r.) i od tego momentu datuje si\u0119 sta\u0142a podleg\u0142o\u015b\u0107 Pomorza Gda\u0144skiego wobec Polski. W 1308 r. Gda\u0144sk zosta\u0142 zaj\u0119ty przez Brandenburczyk\u00f3w. Wezwani przez W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka do pomocy przy usuni\u0119ciu Brandenburczyk\u00f3w Krzy\u017cacy zaj\u0119li miasto, dokonali rzezi mieszczan i ustanowili w\u0142adztwo zakonu nad Pomorzem Gda\u0144skim na okres niemal 150 lat. Wojn\u0119 trzynastoletni\u0105 z zakonem krzy\u017cackim, trwaj\u0105c\u0105 w latach 1454\u20131466 zako\u0144czy\u0142 pok\u00f3j toru\u0144ski, w kt\u00f3rym Kr\u00f3lestwo Polskie odzyska\u0142o Pomorze Gda\u0144skie. Pozostawa\u0142o ono w ramach Polski a\u017c do I rozbioru (1772 r.), gdy Pomorze zaj\u0119\u0142y Prusy (bez Gda\u0144ska). \u0141\u0105cznie tereny te nale\u017ca\u0142y do Polski 681 lat. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r. utworzono Wolne Miasto Gda\u0144sk, obejmuj\u0105ce Gda\u0144sk, Sopot i uj\u015bcie Wis\u0142y. Naszym jedynym portem morskim by\u0142 Puck, w kt\u00f3rym 20 lutego 1920 odby\u0142y si\u0119 za\u015blubiny Polski z morzem. Polska wsp\u00f3\u0142zarz\u0105dza\u0142a portem w Gda\u0144sku (nadbrze\u017ce Westerplatte), ale dost\u0119p do portu by\u0142 przez Niemc\u00f3w coraz bardziej utrudniany.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-740.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1072\" width=\"618\" height=\"464\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-740.png 408w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-740-300x225.png 300w\" sizes=\"(max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/><figcaption>Zatoka Gda\u0144ska<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Gdynia<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gdynia na pocz\u0105tku XX w. by\u0142a ma\u0142\u0105 wiosk\u0105 ryback\u0105. Wobec niepewnej sytuacji w Wolnym Mie\u015bcie Gda\u0144sku, w celu zapewnienia Polsce dost\u0119pu do morskich szlak\u00f3w i utworzenia bazy marynarki wojennej konieczna by\u0142a budowa w\u0142asnego portu. Wyb\u00f3r pad\u0142 na Gdyni\u0119. G\u0142\u00f3wnym projektantem portu zosta\u0142 in\u017c. Tadeusz Wenda. Realizacja przedsi\u0119wzi\u0119cia nabra\u0142a dynamiki, gdy ministrem przemys\u0142u i handlu zosta\u0142 in\u017c. Eugeniusz Kwiatkowski. Gdynia uzyska\u0142a prawa miejskie w 1926 roku, a ju\u017c w 1934 roku sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119kszym portem na Ba\u0142tyku pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci prze\u0142adunk\u00f3w i zarazem najnowocze\u015bniejszym portem w Europie. Szybki nap\u0142yw ludno\u015bci i dynamiczny rozw\u00f3j portu sprawi\u0142y, \u017ce w ci\u0105gu kilkunastu lat po nadaniu jej praw miejskich, Gdynia ze wsi rybackiej przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w miasto zamieszkane przez blisko 130 tys. os\u00f3b (1939 r.).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-741.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1073\" width=\"803\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-741.png 426w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-741-300x180.png 300w\" sizes=\"(max-width: 803px) 100vw, 803px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-742.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1074\" width=\"689\" height=\"412\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-742.png 502w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-742-300x179.png 300w\" sizes=\"(max-width: 689px) 100vw, 689px\" \/><figcaption>Dop\u0142ywamy do Gdyni, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 Sea Towers<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-743.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1075\" width=\"375\" height=\"282\"\/><figcaption>Andrzej za sterem &#8222;Krakusa&#8221;<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"538\" height=\"322\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-744.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1076\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-744.png 538w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-744-300x180.png 300w\" sizes=\"(max-width: 538px) 100vw, 538px\" \/><figcaption>Gdynia<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"563\" height=\"337\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-745.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1077\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-745.png 563w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-745-300x180.png 300w\" sizes=\"(max-width: 563px) 100vw, 563px\" \/><figcaption>Wej\u015bcie do mariny w Gdyni, z prawej molo po\u0142udniowe<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>ORP B\u0142yskawica<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ORP B\u0142yskawica to polski niszczyciel, wprowadzony do s\u0142u\u017cby w Marynarce Wojennej w 1937 roku. Uczestniczy\u0142 w dzia\u0142aniach II wojny \u015bwiatowej od pierwszych do ostatnich dni walk w Europie, operuj\u0105c na Atlantyku, Morzu P\u00f3\u0142nocnym i Morzu \u015ar\u00f3dziemnym. Od 1 maja 1976 roku zacumowany jest w Porcie Gdynia jako okr\u0119t muzeum. Jest najstarszym na \u015bwiecie zachowanym niszczycielem. W 1987 roku zosta\u0142 odznaczony Krzy\u017cem Z\u0142otym Orderu Virtuti Militari.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"605\" height=\"362\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-746.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1078\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-746.png 605w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-746-300x180.png 300w\" sizes=\"(max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><figcaption>ORP B\u0142yskawica<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Dar Pomorza<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dar Pomorza to trzymasztowy \u017caglowiec szkolny (fregata) zakupiony przez spo\u0142ecze\u0144stwo Pomorza w 1929 r. dla Szko\u0142y Morskiej w Gdyni. Fregat\u0119 zbudowano w Hamburgu w 1909 r. Jako \u201ePrinzess Eitel Friedrich\u201d statek odbywa\u0142 szkolne podr\u00f3\u017ce. Po I wojnie \u015bwiatowej zosta\u0142 przekazany Francji w ramach reparacji wojennych. Fregata zosta\u0142a zakupiona w lipcu 1929 roku przez polski Komitet Floty Narodowej. Od 1982 r. zacumowany jest w Gdyni jako statek-muzeum.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"488\" height=\"292\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-747.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1079\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-747.png 488w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-747-300x180.png 300w\" sizes=\"(max-width: 488px) 100vw, 488px\" \/><figcaption> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-748.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1080\" width=\"643\" height=\"385\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-748.png 396w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-748-300x180.png 300w\" sizes=\"(max-width: 643px) 100vw, 643px\" \/><figcaption>Dar Pomorza<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Dar M\u0142odzie\u017cy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dar M\u0142odzie\u017cy to trzymasztowy polski \u017caglowiec szkolny typu fregaty, w\u0142asno\u015b\u0107 Uniwersytetu Morskiego w Gdyni. Fregata pe\u0142ni s\u0142u\u017cb\u0119 od 1982 roku. Z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci Dar M\u0142odzie\u017cy wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w specjalnym rejsie dooko\u0142a \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-749.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1081\" width=\"645\" height=\"386\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-749.png 605w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-749-300x180.png 300w\" sizes=\"(max-width: 645px) 100vw, 645px\" \/><figcaption>Dar M\u0142odzie\u017cy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Klif Or\u0142owski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Strukturami przyrodniczymi wyst\u0119puj\u0105cymi tylko w strefie nadmorskiej, a tak\u017ce najbardziej naturalnymi miejscami pierwotnymi s\u0105 klify. Najbardziej znany jest Klif Or\u0142owski, znajduj\u0105cy si\u0119 na po\u0142udnie od Gdyni. Podlega on ochronie jako cenny zesp\u00f3\u0142 przyrodniczo-krajobrazowy oraz jako siedlisko wielu gatunk\u00f3w ro\u015blin rzadkich i chronionych.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-750.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1082\" width=\"597\" height=\"465\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-750.png 431w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-750-300x234.png 300w\" sizes=\"(max-width: 597px) 100vw, 597px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"605\" height=\"362\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-751.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1083\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-751.png 605w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-751-300x180.png 300w\" sizes=\"(max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><figcaption>Klif Or\u0142owski<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Akwarium Gdy\u0144skie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Polska by\u0142a do niedawna pot\u0119g\u0105 ryback\u0105. Nasze kutry p\u0142ywa\u0142y po wszystkich oceanach. Dzieje Akwarium si\u0119gaj\u0105 roku 1921 . Ju\u017c wtedy zbiory liczy\u0142y kilkaset okaz\u00f3w zwierz\u0105t i by\u0142y prezentowane na r\u00f3\u017cnych wystawach. W latach 1971\u20132003 dzia\u0142a\u0142o Muzeum Oceanograficzne i Akwarium Morskie Morskiego Instytutu Rybackiego, przekszta\u0142cone obecnie w Akwarium Gdy\u0144skie. W 34 akwariach pokazane s\u0105 zwierz\u0119ta i ro\u015bliny, zar\u00f3wno morskie, jak i s\u0142odkowodne. W cz\u0119\u015bci muzealnej wystawiono okazy zbierane przez pracownik\u00f3w Instytutu oraz podarowane przez kapitan\u00f3w i marynarzy polskiej floty handlowej i rybackiej.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"384\" height=\"256\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-752.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1084\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-752.png 384w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-752-300x200.png 300w\" sizes=\"(max-width: 384px) 100vw, 384px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"428\" height=\"321\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-753.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1085\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-753.png 428w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-753-300x225.png 300w\" sizes=\"(max-width: 428px) 100vw, 428px\" \/><figcaption>Akwarium Gdy\u0144skie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na posi\u0142ek poszli\u015bmy do Tawerny Or\u0142owskiej. Lokal jest \u015bwietnie po\u0142o\u017cony przy Klifie Or\u0142owskim. Serwuj\u0105 tutaj pyszne ryby. Na przystawk\u0119 warto spr\u00f3bowa\u0107 past\u0119 z makreli lub brioszk\u0119 w\u0142asnego wypieku ze \u015bledziem pod pyszn\u0105 pierzynk\u0105. W\u015br\u00f3d zup, oczywi\u015bcie zupa rybna, a na g\u0142\u00f3wne danie dorsze i morszczuki paluszki liza\u0107!<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><strong><em><u><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Tawerna Or\u0142owska, ul. Or\u0142owska 3, Gdynia<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szczypta historii Pomorze Gda\u0144skie znalaz\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d ziem polskich ju\u017c w 960 r. P\u00f3\u017aniejsze lata przynios\u0142y wielokrotne cykle utraty i przywracania zwierzchnictwa kr\u00f3l\u00f3w polskich. Definitywnie spory rozstrzygn\u0105\u0142 polski ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw III Krzywousty, kt\u00f3ry pokona\u0142 Pomorzan w bitwie pod Nak\u0142em (1109 r.) i od tego momentu datuje si\u0119 sta\u0142a podleg\u0142o\u015b\u0107 Pomorza Gda\u0144skiego wobec Polski. W 1308&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1076,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[60,4],"tags":[120,123],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1071"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1071"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1138,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1071\/revisions\/1138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}