{"id":1159,"date":"2021-05-06T17:16:38","date_gmt":"2021-05-06T17:16:38","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=1159"},"modified":"2022-09-17T10:34:50","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:50","slug":"sladami-wielkich-polakow-st-czarnieckiego-m-reja-i-w-kadlubka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=1159","title":{"rendered":"\u015aladami wielkich Polak\u00f3w: St. Czarnieckiego, M. Reja i W. Kad\u0142ubka"},"content":{"rendered":"\n

Czarnca- Nag\u0142owice -J\u0119drzej\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Postanowili\u015bmy odwiedzi\u0107 tereny zwi\u0105zane z wielkimi Polakami \u2013 Stefanem Czarnieckim, Miko\u0142ajem Rejem i Wincentym Kad\u0142ubkiem. S\u0105 to tereny nale\u017c\u0105ce do Niecki Nidzia\u0144skiej (P\u0142askowy\u017c J\u0119drzejowski), przez kt\u00f3ry przep\u0142ywa rzeka Nida. Niecka Nidzia\u0144ska to kolebka polskiej pa\u0144stwowo\u015bci (plemi\u0119 Wi\u015blan). Po III rozbiorze tereny te zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do Austrii, a p\u00f3\u017aniej, w czasie Kr\u00f3lestwa Polskiego, by\u0142y pod panowaniem Rosji. Tereny na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Nidy nale\u017c\u0105 do Polski przez 907 lat, a na p\u00f3\u0142nocno-wschodni przez 931 lat.<\/p>\n\n\n\n

Czarnca<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Udali\u015bmy si\u0119 do Czarncy, kt\u00f3ra w \u015bredniowieczu nale\u017ca\u0142a do rodziny Czarnieckich. Ostatnim w\u0142a\u015bcicielem Czarncy z rodu Czarnieckich by\u0142 Stefan \u2013 hetman polny koronny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Stefan Czarniecki urodzi\u0142 si\u0119 w 1599 r. By\u0142 znakomitym dow\u00f3dc\u0105, uczestnikiem wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego, uczestnikiem walk przeciw powsta\u0144com Chmielnickiego, a tak\u017ce przeciw Rosji w trakcie wojny polsko-rosyjskiej (1654\u20131667). 2 stycznia 1665 roku Czarniecki odebra\u0142 bu\u0142aw\u0119 poln\u0105 koronn\u0105. W czasie podr\u00f3\u017cy do Lwowa zosta\u0142 postrzelony i 16 lutego 1665 roku zmar\u0142 w Soko\u0142\u00f3wce ko\u0142o Z\u0142oczowa. Po wielkich uroczysto\u015bciach pogrzebowych w Warszawie hetman pochowany zosta\u0142 w rodzinnej wsi Czarnca w ko\u015bciele ufundowanym przez siebie samego.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Floriana<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142, ufundowany przez Stefana Czarnieckiego, zosta\u0142 wybudowany w latach 1640-1659 w stylu wczesnobarokowym. Wybudowana \u015bwi\u0105tynia jest jednonawowa, niewielka i zachowa\u0142a sw\u00f3j oryginalny wygl\u0105d z czas\u00f3w budowy. W \u015bwi\u0105tyni znajduje si\u0119 krypta grobowa rodu Czarnieckich z grobem hetmana.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Floriana w Czarncy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Cia\u0142o Czarnieckiego spoczywa w krypcie ko\u015bcio\u0142a w sarkofagu z czerwonego piaskowca. Kaplic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 hetmana dobudowano do ko\u015bcio\u0142a od strony po\u0142udniowej w XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sarkofag hetmana Czarneckiego by Hubert Bara\u0144ski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Nag\u0142owice<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nag\u0142owice to miejscowo\u015b\u0107 zwi\u0105zana z innym wielkim Polakiem \u2013 Miko\u0142ajem Rejem, kt\u00f3ry jest uznawany za \u201eojca literatury polskiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Nag\u0142owice ju\u017c w XV w. znalaz\u0142y si\u0119 w posiadaniu Rej\u00f3w. Miko\u0142aj Rej zosta\u0142 dziedzicem Nag\u0142owic w 1545 r. W XV w. zbudowano ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Miko\u0142aj Rej zmieni\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 na zb\u00f3r kalwi\u0144ski. W XVIII w. wie\u015b sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 rodziny Walewskich. W 1798 r. Antoni Walewski wybudowa\u0142 w Nag\u0142owicach dw\u00f3r i za\u0142o\u017cy\u0142 park. W dworze Walewskich mie\u015bci si\u0119 Muzeum Miko\u0142aja Reja z ekspozycja przedstawiaj\u0105c\u0105 kopie r\u0119kopis\u00f3w oraz wsp\u00f3\u0142czesne drzeworyty przedstawiaj\u0105ce \u017cycie i dorobek pisarza. Obok kolejni w\u0142a\u015bciciele \u2013 Radziwi\u0142\u0142owie wybudowali w 1878 r. pa\u0142ac w stylu klasycystycznym, w kt\u00f3rym nad g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem wznosi si\u0119 monumentalny portyk czterokolumnowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dw\u00f3r -muzeum Miko\u0142aja Reja<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Pomnik Miko\u0142aja Reja by Cz. Hadamik, NID, CC BY-SA-3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Portyk w s\u0105siednim pa\u0142acu Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, by Cz. Hadamik, NID, CC BY-SA-3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Opactwo w Brze\u017anicy (J\u0119drzej\u00f3w)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kolejnym ciekawym miejscem na naszej trasie by\u0142 barokowy klasztor cysters\u00f3w z XII\/XIII w. Cystersi nosz\u0105 bia\u0142y habit z czarnym szkaplerzem przepasanym p\u0142\u00f3ciennym pasem, przez co nazywani s\u0105 czasem bia\u0142ymi mnichami. Opactwa i klasztory cysterskie by\u0142y w \u015bredniowieczu wa\u017cnymi o\u015brodkami kultywuj\u0105cymi kultur\u0119, nauk\u0119, medycyn\u0119, wprowadzaj\u0105cymi post\u0119p w rzemio\u015ble i rolnictwie.<\/p>\n\n\n\n

Klasztor w Brze\u017anicy (J\u0119drzej\u00f3w) jest pierwszym klasztorem cysterskim na ziemiach Polskich, powsta\u0142 ju\u017c w 1140 r. Cystersi zorganizowali osad\u0119 dla ludno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej nazwano J\u0119drzejowem. Uroczystej konsekracji nowego ko\u015bcio\u0142a, po\u015bwi\u0119conego Wniebowzi\u0119tej Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Pannie, patronce zakonu cysterskiego, dokona\u0142 w 1210 roku biskup krakowski Wincenty Kad\u0142ubek. W II po\u0142. XV w. mia\u0142a miejsce rozbudowa ko\u015bcio\u0142a i klasztoru. W pracach uczestniczy\u0142 m.in. mistrz Wit Stwosz. W 1800 klasztor sp\u0142on\u0105\u0142. Zakon cysterski skasowa\u0142 car Aleksander I w 1819, a w klasztorze urz\u0105dzono szpital, a p\u00f3\u017aniej seminarium nauczycielskie. Po wojnie cystersi powr\u00f3cili do klasztoru i obecnie ma on rang\u0119 archiopactwa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Opactwo w Brze\u017anicy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a, o\u0142tarz<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

We wn\u0119trzu ko\u015bcio\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 cenne organy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Barokowe organy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

B\u0142ogos\u0142awiony Wincenty Kad\u0142ubek<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z klasztorem zwi\u0105zany jest biskup krakowski -Wincenty Kad\u0142ubek, kt\u00f3ry tutaj osiad\u0142 pod koniec \u017cycia i tutaj zmar\u0142. Znajduje si\u0119 tutaj jego nagrobek (relikwiarz). Kad\u0142ubek zas\u0142yn\u0105\u0142 jako pisarz. Jego Kronika uwa\u017cana jest za fundamentalny pomnik literatury narodowej o wielkim znaczeniu dla kszta\u0142towania \u015bwiadomo\u015bci historycznej i narodowej Polak\u00f3w. To on wprowadzi\u0142 nazw\u0119 Rzeczypospolitej dla pa\u0144stwa polskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Relikwiarz b\u0142ogos\u0142awionego Wincentego Kad\u0142ubka by Mathiasrex – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
B\u0142. Wincenty Kad\u0142ubek. Fragment obrazu olejnego anonimowego artysty, wisz\u0105cego nad relikwiarzem w ko\u015bciele klasztornym.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Klasztor, cela b\u0142. Wincentego Kad\u0142ubka<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Muzeum zegar\u00f3w w J\u0119drzejowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W centrum J\u0119drzejowa odwiedzili\u015bmy jedne z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie muzeum zegar\u00f3w. Nosi ono imi\u0119 za\u0142o\u017cyciela -Feliksa Przypkowskiego. Muzeum posiada szereg, bardzo zr\u00f3\u017cnicowanych tematycznie, dzia\u0142\u00f3w. G\u0142\u00f3wny dzia\u0142 obejmuje zegary s\u0142oneczne i inne typy zegar\u00f3w od XVI do XX wieku (np. zegary wodne, klepsydry, \u015bwiece zegarowe), w tym wiele dzie\u0142 o wielkiej warto\u015bci artystycznej, pochodz\u0105cych z najlepszych warsztat\u00f3w Europy. Do najciekawszych eksponat\u00f3w zalicza si\u0119 np.: zegar s\u0142oneczny z armatk\u0105 strzelaj\u0105c\u0105 w po\u0142udnie wykonany w Pary\u017cu dla kr\u00f3la Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego, zegar s\u0142oneczny z XVI wieku wykonany przez Erazma Habermela, XVII\u2013wieczn\u0105 klepsydr\u0119 wodn\u0105 wykonan\u0105 z majoliki. Uzupe\u0142nieniem tych zbior\u00f3w jest kolekcja przyrz\u0105d\u00f3w astronomicznych i ksi\u0105g po\u015bwi\u0119conych astronomii i gnomonice.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Zegar s\u0142oneczny pionowy, by User:Piotrus – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Zegar z armatk\u0105, by User:Piotrus – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje:<\/u><\/em><\/strong> <\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Ciuchcia Expres Ponidzie<\/strong> kursuje tras\u0105 turystyczn\u0105 z J\u0119drzejowa do Pi\u0144czowa. tel. 41 386 22 55<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Czarnca- Nag\u0142owice -J\u0119drzej\u00f3w Szczypta historii Postanowili\u015bmy odwiedzi\u0107 tereny zwi\u0105zane z wielkimi Polakami \u2013 Stefanem Czarnieckim, Miko\u0142ajem Rejem i Wincentym Kad\u0142ubkiem. S\u0105 to tereny nale\u017c\u0105ce do Niecki Nidzia\u0144skiej (P\u0142askowy\u017c J\u0119drzejowski), przez kt\u00f3ry przep\u0142ywa rzeka Nida. Niecka Nidzia\u0144ska to kolebka polskiej pa\u0144stwowo\u015bci (plemi\u0119 Wi\u015blan). Po III rozbiorze tereny te zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do Austrii, a p\u00f3\u017aniej, w czasie…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1168,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[61,4],"tags":[125,113,120,50],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1159"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1159"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1181,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1159\/revisions\/1181"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}