{"id":1372,"date":"2021-11-04T13:15:00","date_gmt":"2021-11-04T13:15:00","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=1372"},"modified":"2022-09-17T10:34:46","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:46","slug":"na-tropie-bursztynowej-komnaty-mamerki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=1372","title":{"rendered":"Na tropie Bursztynowej Komnaty: Mamerki"},"content":{"rendered":"\n

Wybrali\u015bmy si\u0119 na Mazury. To bardzo nieprecyzyjna nazwa. Pojawi\u0142a si\u0119 dopiero na pocz\u0105tku XIX w. dla okre\u015blenia po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Prus Wschodnich zamieszka\u0142ych przez polskoj\u0119zyczn\u0105 ludno\u015b\u0107 wyznania ewangelickiego. Mo\u017cemy tutaj prze\u015bledzi\u0107 skomplikowane uwarunkowania dziej\u00f3w staropruskich, krzy\u017cackich, pruskich, niemieckich i wsp\u00f3\u0142czesnych oraz nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 podzia\u0142y administracyjne i religijne w wyniku kt\u00f3rych ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 wiele region\u00f3w historycznych. Jak zr\u00f3\u017cnicowana mozaika region\u00f3w powsta\u0142a, \u015bwiadczy m.in. czas przynale\u017cno\u015bci do Polski wynosz\u0105cy  dla Warmii 381 lat, a Mazur 75 lat. Tereny te, g\u0142\u00f3wnie z powodu najbardziej na wsch\u00f3d wysuni\u0119tego po\u0142o\u017cenia by\u0142y pomostem dla Prus, Niemiec i Napoleona do dzia\u0142a\u0144 wojennych w kierunku Rosji. Tutaj te\u017c, ponad g\u0142ow\u0105 Polski, mia\u0142y miejsce zdarzenia piecz\u0119tuj\u0105ce wsp\u00f3\u0142prac\u0119 Prus i Rosji.<\/p>\n\n\n\n

Fryderyk I Hohenzollern<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fryderyk I Hohenzollern urodzi\u0142 si\u0119 w 1657 w Kr\u00f3lewcu. Od 1688 r. by\u0142 elektorem Brandenburgii. Od pocz\u0105tku panowania Fryderyk planowa\u0142 uzyska\u0107 koron\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105, czym podni\u00f3s\u0142by presti\u017c swojego dworu i zaznaczy\u0142 suwerenno\u015b\u0107 swojej w\u0142adzy. W 1701 r, w Kr\u00f3lewcu koronowa\u0142 si\u0119 na \u201ekr\u00f3la w Prusach\u201d przyjmuj\u0105c imi\u0119 Fryderyka I. Tytu\u0142 kr\u00f3lewski oznacza\u0142 pe\u0142n\u0105 suwerenno\u015b\u0107 Fryderyka w Prusach Ksi\u0105\u017c\u0119cych (czyli m.in. na Mazurach) i ostateczne zerwanie jakiejkolwiek zwierzchno\u015bci lub praw Rzeczypospolitej do tego terytorium, jej niegdysiejszego lenna. Fryderyk I by\u0142 jedynym kr\u00f3lem Prus, kt\u00f3ry p\u0142ynnie m\u00f3wi\u0142 po polsku. Fryderyk I stara\u0142 si\u0119 przyspieszy\u0107 proces integracji poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci pa\u0144stwa prusko-brandenburskiego z dwoma centrami administracyjnymi w Berlinie i Kr\u00f3lewcu.<\/p>\n\n\n\n

Bursztynowa komnata<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1701 r. Fryderyk I Hohenzollern zam\u00f3wi\u0142 wykonanie bursztynowego wystroju gabinetu w swoim podberli\u0144skim pa\u0142acu Charlottenburg u mistrza bursztyniarskiego z Gda\u0144ska, Andreasa Schl\u00fctera. Pierwszym z realizator\u00f3w dzie\u0142a by\u0142 Gottfried Wolfram, a p\u00f3\u017aniej Gottfried Turau i Ernest Schacht \u2013 mistrzowie gda\u0144skiego cechu. Prace nad komnat\u0105 trwa\u0142y jedena\u015bcie lat.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Oryginalna Bursztynowa Komnata w 1917, (pokolorowane zdj\u0119cie)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Oryginalna Bursztynowa Komnata w 1931 (pokolorowane zdj\u0119cie) by Branson DeCou – Courtesy Special Collections, UC Santa Cruz, CC0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dzie\u0142o by\u0142o imponuj\u0105ce: \u015bciany pokoju o wymiarach 10,5 \u00d7 11,5 m pokrywa\u0142y precyzyjnie dobrane i obrobione kawa\u0142ki bursztynu. Tworzy\u0142y p\u0142askorze\u017aby, herby itp. W 1716 r. car Piotr I Wielki w czasie wizyty w Prusach, zachwycony arcydzie\u0142em, otrzyma\u0142 je w podarunku od Fryderyka Wilhelma jako dow\u00f3d przyja\u017ani i potwierdzenie zawartego sojuszu. Dar trafi\u0142 do Petersburga \u2013 najpierw do Pa\u0142acu Letniego, a p\u00f3\u017aniej Zimowego. Od 1743 gabinet rozbudowywano \u2013 m.in. dodano kandelabry, lustra, a tak\u017ce meble. W 1755 r. carowa El\u017cbieta przenios\u0142a komnat\u0119 do pa\u0142acu w Carskim Siole. Obecnie w pa\u0142acu Katarzyny w Carskim Siole znajduje si\u0119 kopia zaginionej Bursztynowej Komnaty, uko\u0144czona w 2003 r. Prace nad rekonstrukcj\u0105 komnaty rozpocz\u0119to w 1979 r. i prowadzono je na podstawie zachowanych zdj\u0119\u0107 i dokument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fragment kopii Bursztynowej Komnaty w Carskim Siole, by Georg Dembowski. CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Fragment kopii Bursztynowej Komnaty w Carskim Siole,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Fragment kopii Bursztynowej Komnaty w Carskim Siole,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Fragment kopii Bursztynowej Komnaty w Carskim Siole,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Fragment kopii Bursztynowej Komnaty w Carskim Siole, by Stan Shebs, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wojenne losy Bursztynowej Komnaty<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1941 r. komnata zosta\u0142a zrabowana przez Niemc\u00f3w z Carskiego Sio\u0142a i przewieziona zamku w Kr\u00f3lewcu. Armia Czerwona zdoby\u0142a kr\u00f3lewieck\u0105 twierdz\u0119 9 kwietnia 1945, ale Bursztynowej Komnaty nie odnaleziono. Skrzy\u0144 z Bursztynow\u0105 Komnat\u0105 szuka\u0142y przez lata tysi\u0105ce amator\u00f3w, urz\u0119dnicy ministerstw kultury Polski, Niemiec (tak Wschodnich, jak i Zachodnich) i ZSRR oraz s\u0142u\u017cby specjalne. Jeden z trop\u00f3w prowadzi\u0142 do Mamerek.<\/p>\n\n\n\n

Mamerki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nad brzegiem jeziora Mamry w Mamerkach powsta\u0142a w czasie II wojny \u015bwiatowej ogromna kwatera Naczelnego Dow\u00f3dztwa Wojsk L\u0105dowych, najwi\u0119kszy obiekt na terenie Warmii i Mazur. By\u0142o to ca\u0142e miasteczko z sieci\u0105 ulic, dworcem kolejowym, nieodleg\u0142ym lotniskiem, elektrowni\u0105 i oko\u0142o 220 bunkrami, w tym 30 ci\u0119\u017ckimi schronami \u017celbetowymi.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Bunkry w Mamerkach<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Trop prowadz\u0105cy do Mamerek m\u00f3g\u0142 wskaza\u0107 przebywaj\u0105cy w polskim wi\u0119zieniu Erich Koch, gauleiter Prus Wschodnich, kt\u00f3ry zapewne zleci\u0142 demonta\u017c Komnaty, zapakowanie w skrzynie, wywiezienie lub ukrycie. Prawdopodobnie nadzieja na uzyskanie od niego informacji o Komnacie sprawi\u0142a, \u017ce mimo skazania go na kar\u0119 \u015bmierci unikn\u0105\u0142 egzekucji (zmar\u0142 w 1986 r. w wi\u0119zieniu w Barczewie).<\/p>\n\n\n\n

W latach 2016\u20132017 w Mamerkach poszukiwano Bursztynowej Komnaty. Od maja 2018 r. w Mamerkach mo\u017cna zwiedza\u0107 replik\u0119 pomieszczenia Bursztynowej Komnaty \u2013 60 m2 ekspozycji. Replika zosta\u0142a wykonana z wielk\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 przez renomowan\u0105 pracowni\u0119 artystyczn\u0105 specjalizuj\u0105c\u0105 si\u0119 w odtwarzaniu zaginionych dzie\u0142 sztuki \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u017bo\u0142nierze pakuj\u0105 elementy Bursztynowej Komnaty w skrzynie (Mamerki, inscenizacja)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Bursztynowa Komnata za\u0142adowana w skrzynie w ci\u0119\u017car\u00f3wce wojskowej (Mamerki, inscenizacja)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Gauleiter Prus Wschodnich, Erich Koch w wi\u0119zieniu w Barczewie (Mamerki, inscenizacja)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wi\u0119zienie w Barczewie, w kt\u00f3rym przebywa\u0142 E. Koch<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Jak mog\u0142y wygl\u0105da\u0107 elementy Bursztynowej Komnaty?<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak mog\u0142y wygl\u0105da\u0107 elementy Bursztynowej Komnaty uzmys\u0142awia wystawa, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w AGH w Krakowie w kwietniu 2016 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Panele bursztynowe<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Panele bursztynowe<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kredens bursztynowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Szafa bursztynowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Detale z bursztynu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Szkatu\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wazon<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sekretarzyk bursztynowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bursztynowa ekspozycja na zamku w Malborku<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bursztyn jest wielkim bogactwem region\u00f3w Morza Ba\u0142tyckiego. Pi\u0119kna ekspozycja wyrob\u00f3w z bursztynu znajduje si\u0119 na zamku w Malborku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bry\u0142y bursztynu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Szopka z bursztynu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Sekretarzyk z bursztynu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bursztynowy o\u0142tarz w ko\u015bciele \u015bw. Brygidy w Gda\u0144sku<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przepi\u0119knym tworem bursztynnik\u00f3w jest o\u0142tarz w ko\u015bciele \u015bw. Brygidy w Gda\u0144sku. O\u0142tarz by\u0142 zam\u00f3wiony przez proboszcza ks. Henryk Jankowskiego. O\u0142tarz mierzy 11 m wysoko\u015bci. Zosta\u0142 on zaprojektowany przez prof. Stanis\u0142awa Radwa\u0144skiego i wykonany przez bursztynnika Mariusza Drapikowskiego. W centrum znajduje si\u0119 bursztynowy wizerunek Matki Bo\u017cej – Opiekunki Ludzi Pracy namalowany przez ks. Franciszka Znanieckiego po masakrze grudniowej z 1970 roku. O\u0142tarz ods\u0142oni\u0119to 16 grudnia 2017.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bursztynowy o\u0142tarz w ko\u015bciele \u015bw. Brygidy w Gda\u0144sku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wybrali\u015bmy si\u0119 na Mazury. To bardzo nieprecyzyjna nazwa. Pojawi\u0142a si\u0119 dopiero na pocz\u0105tku XIX w. dla okre\u015blenia po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Prus Wschodnich zamieszka\u0142ych przez polskoj\u0119zyczn\u0105 ludno\u015b\u0107 wyznania ewangelickiego. Mo\u017cemy tutaj prze\u015bledzi\u0107 skomplikowane uwarunkowania dziej\u00f3w staropruskich, krzy\u017cackich, pruskich, niemieckich i wsp\u00f3\u0142czesnych oraz nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 podzia\u0142y administracyjne i religijne w wyniku kt\u00f3rych ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 wiele region\u00f3w historycznych. Jak…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1979,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,4],"tags":[137],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1372"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1372"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5129,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1372\/revisions\/5129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}