{"id":1407,"date":"2021-06-16T07:22:25","date_gmt":"2021-06-16T07:22:25","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=1407"},"modified":"2022-09-17T10:34:50","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:50","slug":"radzyn-chelminski-skad-krzyzacy-rozpoczeli-podboje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=1407","title":{"rendered":"Radzy\u0144 Che\u0142mi\u0144ski, sk\u0105d Krzy\u017cacy rozpocz\u0119li podboje"},"content":{"rendered":"\n

Ziemia che\u0142mi\u0144ska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ziemia che\u0142mi\u0144ska pokrywa si\u0119 z regionem Pojezierza Che\u0142mi\u0144skiego stanowi\u0105cego cz\u0119\u015b\u0107 Pomorza Nadwi\u015bla\u0144skiego. Dwa g\u0142\u00f3wne miasta ziemi che\u0142mi\u0144skiej to po\u0142o\u017cone nad Wis\u0142\u0105 Che\u0142mno, od kt\u00f3rego pochodzi nazwa regionu i Toru\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Ziemia che\u0142mi\u0144ska wesz\u0142a w sk\u0142ad monarchii pierwszych Piast\u00f3w na pocz\u0105tku X w. Ju\u017c na pocz\u0105tku XI wieku w czasach panowania Mieszka II na G\u00f3rze \u015aw. Wawrzy\u0144ca w Ka\u0142dusie ko\u0142o Che\u0142mna istnia\u0142 gr\u00f3d b\u0119d\u0105cy jednym z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy administracyjnej i ko\u015bcielnej w pa\u0144stwie pierwszych Piast\u00f3w. W grodzisku archeolodzy odkryli relikty wczesnoroma\u0144skiego jednonawowego ko\u015bcio\u0142a z trzema absydami z I po\u0142. XI w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gr\u00f3d na G\u00f3rze \u015aw, Wawrzy\u0144ca by MOs810 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zakon krzy\u017cacki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1190 r. w Ziemi \u015awi\u0119tej za\u0142o\u017cono zakon krzy\u017cacki. Celem zakonu by\u0142a ochrona pielgrzym\u00f3w przed muzu\u0142manami. Oficjalna nazwa to Zakon Szpitala Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Zakonnikami byli g\u0142ownie rycerze z kraj\u00f3w germa\u0144skich. Kiedy los Kr\u00f3lestwa Jerozolimskiego coraz silniej atakowanego przez muzu\u0142man\u00f3w zosta\u0142 przes\u0105dzony, Krzy\u017cacy poszukiwali nowych zada\u0144 i nowej siedziby. W 1226 r. zaprosi\u0142 ich ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad I Mazowiecki i nada\u0142 w dzier\u017caw\u0119 zakonowi ziemi\u0119 che\u0142mi\u0144sk\u0105. Krzy\u017cacy na podstawie sfa\u0142szowanego dokumentu, tzw. falsyfikatu kruszwickiego, z 1230 r. (rzekomo nadaj\u0105cego im ziemi\u0119 che\u0142mi\u0144sk\u0105 w wieczyste posiadanie, a nie w dzier\u017caw\u0119), uzyskali w 1234 r. bull\u0119 papie\u017ca Grzegorza IX, kt\u00f3ry uzna\u0142 suwerenn\u0105 w\u0142adz\u0119 Krzy\u017cak\u00f3w w ziemi che\u0142mi\u0144skiej. Z ziemi che\u0142mi\u0144skiej odby\u0142o si\u0119 kilka wypraw krzy\u017cowych, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y niszczycielskie wyprawy odwetowe ze strony poga\u0144skich plemion pruskich. Krzy\u017cacy zacz\u0119li rozbudowywa\u0107 swoje pa\u0144stwo na podbitych terenach Pomezanii, Pogezanii, Warmii, Sasinii i Galindii. W 1317 r. zwr\u00f3cili si\u0119 przeciw Mazowszu podbijaj\u0105c ziemi\u0119 micha\u0142owsk\u0105 (cz\u0119\u015b\u0107 ziemi dobrzy\u0144skiej naprzeciwko Brodnicy). Od 2. po\u0142. XIII w. do ziemi che\u0142mi\u0144skiej zacz\u0119to zalicza\u0107 tak\u017ce zdobyt\u0105 ziemi\u0119 lubawsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Zamek krzy\u017cacki w Radzyniu Che\u0142mi\u0144skim<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W latach 1310-1330 zbudowano czworoboczny zamek, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z najmocniejszych zamk\u00f3w na po\u0142udniowych rubie\u017cach pa\u0144stwa zakonnego. Po bitwie pod Grunwaldem zamek zdoby\u0142y wojska polskie 21 wrze\u015bnia 1410 r. W zamku osadzono polsko-czesk\u0105 za\u0142og\u0119. Polacy nie wykorzystali wiktorii grunwaldzkiej, kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o odda\u0142 Krzy\u017cakom wszystkie zdobycze.  Zgodnie z I pokoju toru\u0144skim w 1411 r. zamek powr\u00f3ci\u0142 w r\u0119ce Krzy\u017cak\u00f3w. Po I rozbiorze Polski w 1772 r. zacz\u0105\u0142 by\u0107 stopniowo rozbierany przez w\u0142adze pruskie. Z pozyskanego materia\u0142u budowlanego wzniesiono wiele dom\u00f3w w Radzyniu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek w Radzyniu Che\u0142mi\u0144skim<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek w Radzyniu Che\u0142mi\u0144skim<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek by Agnieszka M – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Piwnica zamkowa by Dawid Galus – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142  \u015bw. Anny<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny wznie\u015bli Krzy\u017cacy w pierwszej po\u0142owie XIV w. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jednonawowy, z prostok\u0105tnym prezbiterium i wie\u017c\u0105 dobudowan\u0105 od strony po\u0142udniowej. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny, elewacja frontowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarze boczne<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Spo\u015br\u00f3d wyposa\u017cenia wn\u0119trza wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 obraz Bart\u0142omieja Strobla Koronacja Marii ze \u015bw. \u0141ukaszem i \u015bw. Miko\u0142ajem z 1643 r. Bart\u0142omiej Strobel by\u0142 nadwornym malarzem W\u0142adys\u0142awa IV Wazy. Za prace jego warsztatu uwa\u017cane s\u0105 te\u017c malowid\u0142a na stropie prezbiterium. Dekoracja stropu nawy pochodzi z oko\u0142o 1680 r. Wyposa\u017cenie wn\u0119trza jest przewa\u017cnie barokowe.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Obraz Koronacja Marii<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wie\u017ca obronna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Gwizdki na szczycie ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Tajne wej\u015bcie do wie\u017cy obronnej<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Powr\u00f3t ziemi che\u0142mi\u0144skiej do Polski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obszar ziemi che\u0142mi\u0144skiej powr\u00f3ci\u0142 do Kr\u00f3lestwa Polskiego na mocy II pokoju toru\u0144skiego (1466 r.), a w 1772 r. (z wyj\u0105tkiem Torunia) znalaz\u0142 si\u0119 w Kr\u00f3lestwie Pruskim. W latach 1807\u20131815 ziemia che\u0142mi\u0144ska znajdowa\u0142a si\u0119 w Ksi\u0119stwie Warszawskim i nast\u0119pnie ponownie w Kr\u00f3lestwie Prus. Po I wojnie \u015bwiatowej, w 1920 roku, ca\u0142a ziemia che\u0142mi\u0144ska znalaz\u0142a si\u0119 z powrotem w pa\u0144stwie polskim. \u0141\u0105czny czas przynale\u017cno\u015bci ziemi che\u0142mi\u0144skiej do Polski wynosi 661 lat (ziemi micha\u0142owskiej 848 lat).<\/p>\n\n\n\n

Synagoga w Radzyniu Che\u0142mi\u0144skim<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Synagoga zosta\u0142a zbudowana pod koniec XIX w. Obecne pe\u0142ni funkcje mieszkalne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawna synagoga by Pko – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Naprzeciw zamku mamy restauracj\u0119 Oaza. Charakteryzuje si\u0119 smacznym, niedrogim jedzeniem, w wi\u0119kszo\u015bci przygotowywanym na bie\u017c\u0105co.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Motel Oaza, Wary\u0144skiego 11, Radzy\u0144 Che\u0142mi\u0144ski<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ziemia che\u0142mi\u0144ska Ziemia che\u0142mi\u0144ska pokrywa si\u0119 z regionem Pojezierza Che\u0142mi\u0144skiego stanowi\u0105cego cz\u0119\u015b\u0107 Pomorza Nadwi\u015bla\u0144skiego. Dwa g\u0142\u00f3wne miasta ziemi che\u0142mi\u0144skiej to po\u0142o\u017cone nad Wis\u0142\u0105 Che\u0142mno, od kt\u00f3rego pochodzi nazwa regionu i Toru\u0144. Ziemia che\u0142mi\u0144ska wesz\u0142a w sk\u0142ad monarchii pierwszych Piast\u00f3w na pocz\u0105tku X w. Ju\u017c na pocz\u0105tku XI wieku w czasach panowania Mieszka II na G\u00f3rze…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1966,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65,4],"tags":[97,51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1407"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1407"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1976,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1407\/revisions\/1976"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}