{"id":1559,"date":"2021-06-22T13:40:05","date_gmt":"2021-06-22T13:40:05","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=1559"},"modified":"2022-09-17T10:34:49","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:49","slug":"warminskie-sanktuarium-w-gietrzwaldzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=1559","title":{"rendered":"Warmi\u0144skie sanktuarium w Gietrzwa\u0142dzie"},"content":{"rendered":"\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sprowadzeni przez Konrada I Mazowieckiego Krzy\u017cacy zacz\u0119li podb\u00f3j teren\u00f3w zamieszka\u0142ych przez poga\u0144skie plemiona Prus\u00f3w. W 1239 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 krzy\u017cacki podb\u00f3j Warmii, a p\u00f3\u017aniej teren\u00f3w Barcji i Natangii rozpo\u015bcieraj\u0105cej si\u0119 a\u017c do doliny Prego\u0142y (Kr\u00f3lewiec). Zgodnie z decyzj\u0105 papiesk\u0105, 1\/3 podbitych teren\u00f3w mia\u0142a przypada\u0107 na w\u0142asno\u015b\u0107 biskup\u00f3w i w ten spos\u00f3b ca\u0142a Warmia (charakterystyczny tr\u00f3jk\u0105t) sta\u0142a si\u0119 dominium biskupim ze stolic\u0105 w Lidzbarku Warmi\u0144skim. Po sekularyzacji Prus, Warmia jako Prusy Kr\u00f3lewskie wesz\u0142a w sk\u0142ad Kr\u00f3lestwa Polskiego, a rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 na po\u0142udnie Mazury do Ksi\u0119stwa Prus (pocz\u0105tkowo jako lenno polskie). \u0141\u0105czny czas przynale\u017cno\u015bci Warmii do Polski liczy 381 lat, a Mazur 75 lat.<\/p>\n\n\n\n

Warmia i Mazury<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Decyzje o podziale krainy w 1525 roku zawa\u017cy\u0142y na r\u00f3\u017cnymi losami rozwoju Warmii i Mazur. Gietrzwa\u0142d le\u017cy na Warmii, ale tu\u017c przy granicy z Mazurami (Ostr\u00f3da, \u0141ukta). Przez wiele wiek\u00f3w Ostr\u00f3d\u0119 i \u0141ukt\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci zamieszkiwali Mazurzy pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 j\u0119zykiem polskim, a Gietrzwa\u0142d zamieszkiwali polskoj\u0119zyczni Warmiacy. Przygotowuj\u0105c si\u0119 do plebiscytu w 1920 r. szacowano, \u017ce w rejonie Ostr\u00f3dy, \u0141ukty i Gietrzwa\u0142du mieszka 40-60% Polak\u00f3w (dla por\u00f3wnania w s\u0105siednim powiecie olszty\u0144skim a\u017c 60-80% mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142o Polakami). Jednak\u017ce w plebiscycie 11 lipca 1920 r. tutejsi mieszka\u0144cy zdecydowanie opowiedzieli si\u0119 za Niemcami. Olbrzymi wp\u0142yw mia\u0142a tutaj propaganda niemiecka i niesprzyjaj\u0105cy czas wojny polsko-rosyjskiej. Wtedy to, w czerwcu 1920 r. zacz\u0119\u0142a si\u0119 ofensywa wojsk rosyjskich (19 lipca bitwa o Grodno), kt\u00f3ra dotar\u0142a prawie do Torunia i Warszawy (zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ona zwyci\u0119sk\u0105 Bitw\u0105 Warszawsk\u0105 13\u201325 sierpnia 1920 r.). Koniec II wojny \u015bwiatowej przyni\u00f3s\u0142 przesiedlenie wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w do Niemiec. Autochtoniczni Mazurzy i Warmiacy, kt\u00f3rzy zostali tutaj po 1945 roku rozp\u0142yn\u0119li si\u0119 w w\u015br\u00f3d rzeszy osadnik\u00f3w z kres\u00f3w i ziemi przemyskiej, a p\u00f3\u017aniej w czasach gierkowskich cz\u0119\u015bciowo wyemigrowali do Niemiec.<\/p>\n\n\n\n

Bazylika Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Gietrzwa\u0142dzie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142a wioska Gietrzwa\u0142d le\u017cy w po\u0142udniowej Warmii. Dominowa\u0142 tu zawsze ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymsko-katolicki (w przeciwie\u0144stwie do s\u0105siednich Mazur, gdzie panowa\u0142 protestantyzm). Najwa\u017cniejszym zabytkiem Gietrzwa\u0142du jest Bazylika Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zbudowany pod koniec XV w. By\u0142 on p\u00f3\u017aniej wielokrotnie przebudowywany. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Po wojnach szwedzkich za Jana Kazimierza Polska utraci\u0142a na mocy pokoju oliwskiego w 1660<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze bazyliki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz w bazylice<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kult Matki Boskiej narodzi\u0142 si\u0119 w Gietrzwa\u0142dzie bardzo wcze\u015bnie i by\u0142 zwi\u0105zany z obrazem Matki Boskiej Gietrzwa\u0142dzkiej, znajduj\u0105cym si\u0119 w o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym ko\u015bcio\u0142a od co najmniej 1505 r. Obraz przedstawia Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 w p\u00f3\u0142postaci, okryt\u0105 ciemnoniebieskim p\u0142aszczem, trzymaj\u0105c\u0105 lew\u0105 r\u0119k\u0105 Dzieci\u0105tko Jezus w czerwonej sukience, kt\u00f3re praw\u0105 r\u0105czk\u0105 b\u0142ogos\u0142awi, a lew\u0105 wspiera si\u0119 na ksi\u0105\u017cce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Obraz Matki Boskiej Gietrzwa\u0142dzkiej by I, Bogitor, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Objawienia Gietrzwa\u0142dzkie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tereny Warmii zosta\u0142y podczas I rozbioru (w 1772 r.) w\u0142\u0105czone do Prus Wschodnich. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres germanizacji. Gietrzwa\u0142d w XVIII – XIX w. by\u0142 ostoj\u0105 polsko\u015bci. We wsi dzia\u0142a\u0142a szko\u0142a katolicka. Gietrzwa\u0142d zas\u0142yn\u0105\u0142 w 1877, kiedy to od 27 czerwca do 16 wrze\u015bnia, na przyko\u015bcielnym klonie, dw\u00f3m dziewczynkom: Barbarze Samulowskiej i Justynie Szafry\u0144skiej mia\u0142a si\u0119 objawia\u0107 Matka Bo\u017ca. Obie dziewczynki pochodzi\u0142y z niezamo\u017cnych rodzin. Maryja mia\u0142a przemawia\u0107 do nich po polsku, co wywo\u0142a\u0142o poruszenie, jako \u017ce j\u0119zyk polski by\u0142 w\u00f3wczas w Prusach zakazany. W miejscu objawie\u0144 postawiono kapliczk\u0119 z wizerunkiem Matki Boskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kapliczka objawie\u0144 Matki Bo\u017cej w Gietrzwa\u0142dzie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Miejsce objawie\u0144<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Fakt objawie\u0144 wzmocni\u0142 ruch polski na Warmii. Do sanktuarium maryjnego w Gietrzwa\u0142dzie co roku przybywa\u0142y liczne rzesze pielgrzym\u00f3w (\u0142\u0105cznie nawet oko\u0142o miliona rocznie). Wikariuszem gietrzwa\u0142dzkiego ko\u015bcio\u0142a by\u0142 przez kilka lat ksi\u0105dz Wac\u0142aw Osi\u0144ski, prezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech na okr\u0119g Prus Wschodnich. Obecnie Sanktuarium Maryjne w Gietrzwa\u0142dzie jest nadal bardzo wa\u017cnym centrum pielgrzymkowym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Droga krzy\u017cowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ostatniego dnia objawie\u0144 wizjonerki opowiedzia\u0142y, \u017ce Matka Boska pob\u0142ogos\u0142awi\u0142a pobliskie \u017ar\u00f3de\u0142ko, z kt\u00f3rego to woda po dzi\u015b dzie\u0144 podobno uzdrawia chorych. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0179r\u00f3de\u0142ko<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Cudowne \u017ar\u00f3de\u0142ko<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
\u0179r\u00f3de\u0142ko bij\u0105ce w piwniczce<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Gietrzwa\u0142dzie warto odwiedzi\u0107 Karczm\u0119 Warmi\u0144sk\u0105, mieszcz\u0105c\u0105 si\u0119 budynku starej gospody Waleschkowskiego z drugiej po\u0142owy XIX wieku. Z zup polecamy \u017cur warmi\u0144ski z bia\u0142\u0105 kie\u0142bas\u0105, ch\u0142odnik i grzybow\u0105 z \u0142azankami. Specjalno\u015bci\u0105 karczmy s\u0105 pierogi, dzyndza\u0142ki warmi\u0144skie (piero\u017cki z mi\u0119sem), pyzy z mi\u0119sem i golce warmi\u0144skie (kluseczki z deseczki z twarogiem i skwarkami). Mamy tak\u017ce ryby – okonki mazurskie prosto z patelni, sandacza z sosem kurkowym oraz sielaw\u0119 z patelni.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u017ar\u00f3d\u0142o: www.karczma.pl\/galeria\/<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • nocleg w Domu Pielgrzyma. Znajduje si\u0119 tutaj 100 miejsc noclegowych. Rezerwacja nocleg\u00f3w: ul. Ko\u015bcielna 6, Gietrzwa\u0142d, e-mail:dompielgrzyma@sanktuariummaryjne.pl, tel. 89-512-31-02, 512-34-07.<\/li>
  • Karczma Warmi\u0144ska, ul. Ko\u015bcielna 1, Gietrzwa\u0142d<\/li><\/ul>\n\n\n\n
    \"\"
    Dom Pielgrzyma<\/figcaption><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Szczypta historii Sprowadzeni przez Konrada I Mazowieckiego Krzy\u017cacy zacz\u0119li podb\u00f3j teren\u00f3w zamieszka\u0142ych przez poga\u0144skie plemiona Prus\u00f3w. W 1239 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 krzy\u017cacki podb\u00f3j Warmii, a p\u00f3\u017aniej teren\u00f3w Barcji i Natangii rozpo\u015bcieraj\u0105cej si\u0119 a\u017c do doliny Prego\u0142y (Kr\u00f3lewiec). Zgodnie z decyzj\u0105 papiesk\u0105, 1\/3 podbitych teren\u00f3w mia\u0142a przypada\u0107 na w\u0142asno\u015b\u0107 biskup\u00f3w i w ten spos\u00f3b ca\u0142a Warmia…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1929,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,4],"tags":[138,109],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1559"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1559"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1928,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1559\/revisions\/1928"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}