{"id":207,"date":"2022-07-24T04:46:00","date_gmt":"2022-07-24T04:46:00","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=207"},"modified":"2022-09-17T10:34:39","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:39","slug":"bolko-ii-maly-ksiaze-swidnicko-jaworski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=207","title":{"rendered":"\u015aladami \u015al\u0105skich Piast\u00f3w \u2013 w Ksi\u0119stwie \u015bwidnicko-jaworskim: \u015awidnica"},"content":{"rendered":"\n

Katedra \u015bw. Stanis\u0142awa i \u015bw. Wac\u0142awa – Pomnik Historii<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju \u2013 Lista \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
Mapa Pog\u00f3rza Sudeckiego<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Szczypta historii – czasy piastowskie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Postanowili\u015bmy zrobi\u0107 wycieczk\u0119 \u015bladami \u015bl\u0105skich Piast\u00f3w. Wybrali\u015bmy najpot\u0119\u017cniejsze ksi\u0119stwo, kt\u00f3re najd\u0142u\u017cej zachowa\u0142o swoj\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 \u2013 Ksi\u0119stwo \u015awidnicko-Jaworskie. \u015al\u0105sk stanowi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 rodz\u0105cej si\u0119 Polski od czas\u00f3w Mieszka i Boles\u0142awa Chrobrego. Po rozbiciu dzielnicowym, tw\u00f3rc\u0105 Ksi\u0119stwa \u015awidnicko-Jaworskiego (1290 r.) by\u0142 Bolko I Surowy w\u0142adca z g\u0142\u00f3wnej linii dynastii Piast\u00f3w. Najwi\u0119kszy rozkwit ksi\u0119stwo prze\u017cywa\u0142o za czas\u00f3w Bolka II Ma\u0142ego (1312 – 1368), kuzyna Kazimierza Wielkiego. Ksi\u0105\u017ce Bolko Ma\u0142y wyst\u0105pi\u0142 jako sojusznik Kazimierza Wielkiego w wojnie polsko-czeskiej w latach 1345\u20131348. W walkach z kr\u00f3lem Czech, Jan Luksemburskim, Bolko utraci\u0142 Kamienn\u0105 G\u00f3r\u0119, ale uda\u0142o mu si\u0119 wytrzyma\u0107 obl\u0119\u017cenie \u015awidnicy. \u0141\u0105cznie region ten przynale\u017ca\u0142 do Polski przez 393 lata (do Prus i Niemiec przez 203 lata, do Czech ok. 150 lat, do Austrii 216 lat).<\/p>\n\n\n\n

Bolko II Ma\u0142y<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017ce \u015bwidnicko-jaworski Bolko II Ma\u0142y, wnuk W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka, prowadzi\u0142 szerok\u0105 ekspansj\u0119 terytorialn\u0105 nabywaj\u0105c sporo ziem na \u015al\u0105sku po Kluczbork, G\u00f3rny \u015al\u0105sk z Siewierzem oraz Dolne \u0141u\u017cyce (prawie po Berlin). U schy\u0142ku XIV wieku \u015awidnica by\u0142a drugim miastem na \u015al\u0105sku po Wroc\u0142awiu. Do wybuchu wojny trzydziestoletniej (1618-1648) by\u0142o to najpot\u0119\u017cniejsze i najbogatsze ksi\u0119stwo na \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Nagrobek Bolka II Ma\u0142ego w Krzeszowie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Katedra \u015bw. Stanis\u0142awa i \u015bw. Wac\u0142awa – (Pomnik Historii)<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dowodem na pot\u0119g\u0119 ksi\u0119cia Bolko II jest wybudowana w 1330 r. gotycka katedra \u015bw. Stanis\u0142awa i \u015bw. Wac\u0142awa, b\u0119d\u0105ca jednym z najwi\u0119kszych ko\u015bcio\u0142\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska, posiadaj\u0105ca najwy\u017csz\u0105 na terenie ca\u0142ego \u015al\u0105ska wie\u017c\u0105 ko\u015bcieln\u0105 o wysoko\u015bci 103 m (sz\u00f3st\u0105 co do wysoko\u015bci w Polsce). W latach 1561\u20131629 ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 u\u017cytkowany przez ewangelik\u00f3w, a w 1662 patronat nad \u015bwi\u0105tyni\u0105 obj\u0119li jezuici, kt\u00f3rzy na prze\u0142omie XVII i XVIII w. dokonali barokizacji wn\u0119trza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katedra \u015bw. Stanis\u0142awa i \u015bw. Wac\u0142awa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wie\u017ca katedralna 103 m wysoko\u015bci<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Gotycki portal<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Portale wej\u015bciowe<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze katedry<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rze\u017ab i o\u0142tarzy wykona\u0142 Johann Riedel. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny jest jego najwybitniejszym dzie\u0142em, scena g\u0142\u00f3wna przedstawiaj\u0105ca Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 z Dzieci\u0105tkiem w otoczeniu \u015bwi\u0119tych umiejscowiona jest pod baldachimem wspartym na siedmiu kolumnach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny by Andrzej Otr\u0119bski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W lewej cz\u0119\u015bci nawy g\u0142\u00f3wnej usytuowana jest zabytkowa ambona wyrze\u017abiona w 1698 roku przez J. Riedla.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ambona<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Organy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sklepienie katedry by Pawe\u0142S – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Obrazy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W katedrze znajduje si\u0119 Pieta o bardzo realistycznej formie z ok. 1420 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pieta<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Na zewn\u0119trznych murach katedry znajduj\u0105 si\u0119 epitafia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czasy czeskie<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Panowanie Czech w Ksi\u0119stwie \u015awidnicko-Jaworskim obj\u0119\u0142o lata 1392\u20131526. By\u0142o ono wynikiem zawartego przez Bolka II uk\u0142adu sukcesyjnego m\u00f3wi\u0105cego, i\u017c w razie swej bezpotomnej \u015bmierci w\u0142adze przejmuj\u0105 Czesi.<\/p>\n\n\n\n

Czasy habsburskie, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

W 1526 r. Czesi wybrali na kr\u00f3la Ferdynanda I Habsburga i \u015al\u0105sk sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Cesarstwa Austrii. Habsburgowie byli katolikami. Gdy zacz\u0119\u0142a si\u0119 na tle religijnym wojna trzydziestoletniej (1618\u20131648), ewangelikom odebrano prawo do wyznawania w\u0142asnej wiary i posiadania w\u0142asnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Dopiero pok\u00f3j westfalski da\u0142 szans\u0119 ewangelikom na wybudowanie trzech \u015bwi\u0105ty\u0144 w Jaworze, G\u0142ogowie i \u015awidnicy (tzw. Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Pokoju), pod warunkiem wykorzystania jedynie drewna, gliny, s\u0142omy. Zgodnie z ugod\u0105 w 1657 r. wybudowano w \u015awidnicy wspania\u0142y szachulcowy ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry zosta\u0142 umieszczony na li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju, epitafia, kolorowe drzwi prowadz\u0105ce do prywatnych empor<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
G\u0142\u00f3wne wej\u015bcie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 nawet 7500 wiernych, co czyni go najwi\u0119ksz\u0105 drewnian\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 Europy. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma a\u017c 27 wej\u015b\u0107 prowadz\u0105cych do prywatnych empor (balkon\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ewangelickiego Ko\u015bcio\u0142a Pokoju:, ch\u00f3r z organami, ambona <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ka\u017cda zamo\u017cna rodzina mia\u0142a swoj\u0105 empor\u0119 (balkon), do kt\u00f3rej prowadzi\u0142y niezale\u017cne schody i drzwi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Empora ksi\u0105\u017c\u0119ca<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ewangelickiego Ko\u015bcio\u0142a Pokoju:, empory, ambona <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ambona<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Organy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sklepienie, o\u0142tarz, ambona<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Chrzcielnica<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jednym z warunk\u00f3w wybudowania ko\u015bcio\u0142\u00f3w pokoju w ramach pokoju westfalskiego by\u0142 brak wie\u017c i dzwon\u00f3w. Dopiero po ugodzie z Altranstadt (1707) Cesarz J\u00f3zef IHabsburg zgodzi\u0142 si\u0119 na dobudowanie dzwonnicy i na bicie w dzwony podczas uroczysto\u015bci religijnych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dzwonnica<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Fontanna z Neptunem<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fontanna z Neptunem pochodzi z 1732 roku. Wykonana jest z piaskowca. Na \u015brodku stoi Neptun z tr\u00f3jz\u0119bem, u do\u0142u le\u017c\u0105 dwa konie morskie i Wodnik. Tarcze herbowe: dwug\u0142owy orze\u0142 cesarski, lew czeski, orze\u0142 ksi\u0119stwa \u015bwidnicko-jaworskiego, miasta \u015awidnicy i hrabiego Jana Achaffgotscha.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fontanna z Neptunem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ratusz \u015awidnica<\/u><\/em><\/h3>\n\n\n\n

Pierwotny budynek ratusza pochodzi\u0142 z czas\u00f3w piastowskich. Po dwukrotnych po\u017carach zosta\u0142 przebudowany ostatecznie w I po\u0142. XVIII w. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz w \u015awidnicy by Kateryna Baiduzha – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ratusz by Scotch Mist – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ratusz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
P\u00f3\u017anorenesansowy Dom Pod Bykami. Na parterze od 1882 roku nieprzerwanie dzia\u0142a apteka.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Secesyjna kamienica \u201ePod Hermesem\u201d. Na szczycie wie\u017cyczki znajduje si\u0119 pos\u0105g Hermesa.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Klasztor kapucyn\u00f3w na miejscu zamku piastowskiego<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klasztor kapucyn\u00f3w zbudowano w 1680 r. a ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Antoniego w latach 1682\u20131688. Klasztor powsta\u0142 w miejscu spalonego w 1532 zamku ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bwidnickich oraz rezydencji Nostitz\u00f3w z 1673 r. W wyniku kasacji zakonu w 1810 klasztor przerobiono na szpital, a w p\u00f3\u017aniejszym okresie na sierociniec. Ko\u015bci\u00f3\u0142 natomiast po gruntownej przebudowie sta\u0142 si\u0119 ko\u015bcio\u0142em garnizonowym (1818). Po wojnie ko\u015bci\u00f3\u0142 pe\u0142ni\u0142 funkcje ko\u015bcio\u0142a polskokatolickiego. W latach 70. XX wieku zosta\u0142 opuszczony i opustosza\u0142y popad\u0142 w znaczna ruin\u0119. Obecnie budynek przej\u0105\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 zielono\u015bwi\u0105tkowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 klasztorny Kapucyn\u00f3w \u015bw. Antoniego by ZeroJeden – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Klasztor krzy\u017cowc\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Historia ko\u015bcio\u0142a \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca si\u0119ga roku 1267, kiedy to wzniesiono szpital \u015bw. Micha\u0142a wraz z przyleg\u0142ym ko\u015bcio\u0142em. Oba obiekty zosta\u0142y przej\u0119te przez Krzy\u017cowc\u00f3w z Czerwon\u0105 Gwiazd\u0105 w 1283 roku. Komandoria powsta\u0142a w 1340 roku. Zesp\u00f3\u0142 klasztorny w latach 1865-1868, przeszed\u0142 gruntown\u0105 przebudow\u0119 uzyskuj\u0105c wygl\u0105d klasycystyczny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Krzy\u017ca i klasztor Krzy\u017cowc\u00f3w by Chmielaczka – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a by Januszk57 – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Czasy pruskie i niemieckie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W wyniku I wojny \u015bl\u0105skiej, w 1741 r. Habsburgowie utracili \u015al\u0105sk wraz ze \u015awidnic\u0105 na rzecz Kr\u00f3lestwa Prus, w wyniku czego przesta\u0142o istnie\u0107 Ksi\u0119stwo \u015awidnicko-Jaworskie.<\/p>\n\n\n\n

W czasach pruskich \u015awidnica zosta\u0142a przekszta\u0142cona w twierdz\u0119. Pod koniec XIX w. dawne bastiony, wa\u0142y i fosy przekszta\u0142cono w parki okalaj\u0105ce ca\u0142e centrum dzisiejszej \u015awidnicy.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na posi\u0142ek wybrali\u015bmy si\u0119 do Restauracji Rynek 43. Serwowane s\u0105 tam takie dania jak strudel z kaszanki bole\u015bci\u0144skiej, zupa z karpia po cystersku, dzik w koronie i Gryz Bolka.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n