{"id":2408,"date":"2021-12-17T11:03:00","date_gmt":"2021-12-17T11:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=2408"},"modified":"2022-09-17T10:34:45","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:45","slug":"kwidzyn-stolica-pomezanii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=2408","title":{"rendered":"Kwidzyn\u2013 stolica Pomezanii"},"content":{"rendered":"\n
Mapa regionu Dolna Wis\u0142a G2<\/td>https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Mapag2<\/a> <\/td><\/tr>
Mapa szlak\u00f3w turystyki kulinarnej<\/td>https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Trasy&miasto=kwidzyn<\/a>
https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Trasa315<\/a> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Powi\u015ble i okolice Kwidzyna przechodzi\u0142y burzliw\u0105 histori\u0119 pocz\u0105wszy od s\u0142owia\u0144skich pocz\u0105tk\u00f3w, pruskich Pomezan\u00f3w, Krzy\u017cak\u00f3w i biskup\u00f3w pomeza\u0144skich, Prus Wschodnich i Polski. Kwidzyn i tereny na po\u0142udnie nale\u017ca\u0142y do Polski przez 146 lat, na p\u00f3\u0142noc za\u015b 452 lata. W okresie mi\u0119dzywojennym w niemieckim Kwidzynie znajdowa\u0142 si\u0119 polski konsulat. Dzierzgo\u0144 nale\u017cy do Polski jedynie przez 75 lat. <\/p>\n\n\n\n

S\u0142owia\u0144skie pocz\u0105tki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wczesnym \u015bredniowieczu tereny na wsch\u00f3d od Wis\u0142y a\u017c do linii Malbork -Susz -Nowe Miasto Lubawskie by\u0142y zasiedlone przez S\u0142owian. Boles\u0142aw Chrobry przy\u0142\u0105czy\u0142 te tereny do Polski w 1015 r. W I po\u0142owie XIII w. ca\u0142y ten obszar zosta\u0142 podbity przez Pomezan\u00f3w \u2013 plemi\u0119 nale\u017c\u0105ce do poga\u0144skich Prus\u00f3w. S\u0142owianie zostali wyparci.<\/p>\n\n\n\n

Podb\u00f3j krzy\u017cacki Pomezanii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017cacy zostali sprowadzeni przez Konrada I Mazowieckiego w 1226 r. Ju\u017c wkr\u00f3tce zakon krzy\u017cacki uniezale\u017cni\u0142 si\u0119, sfa\u0142szowa\u0142 przywilej kruszwicki (1230 r.) i zamiast dzier\u017cawi\u0107, zagarn\u0105\u0142 na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 ziemi\u0119 che\u0142mi\u0144sk\u0105. Zaproszenie Krzy\u017cak\u00f3w, kt\u00f3rzy wkr\u00f3tce wyro\u015bli na pot\u0119g\u0119, okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 jednym z najwi\u0119kszych b\u0142\u0119d\u00f3w w historii Polski.<\/p>\n\n\n\n

Pomezania to jeden z pierwszych teren\u00f3w podbitych przez zakon krzy\u017cacki. G\u0142\u00f3wnym grodem Pomezanii by\u0142 Stary Dzierzgo\u0144. W czasie I powstania pruskiego (1242\u20131249) Krzy\u017cacy zdobyli Stary Dzierzgo\u0144, ale wkr\u00f3tce go utracili. Zbudowali wtedy warowni\u0119 w pobliskim Dzierzgoniu. (niemiecka nazwa Christburg, spolszczona Kiszporg).<\/p>\n\n\n\n

Pomimo najazdu, Pomezanowie zachowali j\u0119zyk i obyczaje, co umo\u017cliwi\u0142o w XVI wieku sporz\u0105dzenie s\u0142ownika j\u0119zyka pruskiego i katechizmu pruskiego (Enchiridion Pruski<\/em>). J\u0119zyk pruski nale\u017cy do podgrupy j\u0119zyk\u00f3w ba\u0142tyckich rodziny j\u0119zyk\u00f3w indoeuropejskich. J\u0119zyk ca\u0142kowicie wymar\u0142 na pocz\u0105tku XVIII w., cho\u0107 obecnie u\u017cywa go ok 50 os\u00f3b (inicjator\u00f3w rekonstrukcji j\u0119zyka).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katechizm w j\u0119zyku pruskim, CC0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Dzierzgo\u0144<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017cacy dla umocnienia swojej obecno\u015bci wznie\u015bli w Dzierzgoniu zamek i obronny ko\u015bci\u00f3\u0142. Zamek w Dzierzgoniu zacz\u0119to budowa\u0107 w 1248 r. W 1249 r. podpisano tu ugod\u0119 dzierzgo\u0144sk\u0105 ko\u0144cz\u0105c\u0105 I powstanie pruskie. W 1414 r. zamek sp\u0142on\u0105\u0142 po zdobyciu go przez wojska polskie i wkr\u00f3tce zosta\u0142 rozebrany.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek w Dzierzgoniu by Mclion, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej i \u015awi\u0119tej Katarzyny w Dzierzgoniu wzniesiono w latach 1310\u20131320 w stylu gotyckim. Bogate i cenne wyposa\u017cenie, pochodzi g\u0142\u00f3wnie z XVIII w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej by MOs810 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a by MOs810 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Diecezja pomeza\u0144ska ze stolic\u0105 w Kwidzynie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Andrzej zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na nazw\u0119 \u201eKwidzyn\u201d, a nie \u201eKwidzy\u0144\u201d, z prawid\u0142ow\u0105 odmian\u0105 \u201edo Kwidzyna\u201d, \u201ew Kwidzynie\u201d, a nie \u201ew Kwidzyniu\u201d. Nazwa Kwidzyn pochodzi od pomeza\u0144skiego grodziska o nazwie Kwedis (Quedzyn). Miasto zosta\u0142o zniszczone podczas walk prusko-krzy\u017cackich w 1243 r. Odbudowane przez Krzy\u017cak\u00f3w zosta\u0142o w 1285 ustanowione stolic\u0105 biskupstwa pomeza\u0144skiego (do 1587). Oficjalna nazwa miasta brzmia\u0142a Marienwerder (K\u0119pa Mariacka).<\/p>\n\n\n\n

Pomezania jako pierwsza kraina staropruska uleg\u0142a osadnictwu niemieckiemu i polskiemu po podboju krzy\u017cackim. Na mocy decyzji papie\u017ca Innocentego IV w kraju podbijanym przez zakon krzy\u017cacki w ka\u017cdej diecezji 1\/3 ziemi nale\u017ce\u0107 mia\u0142a do odno\u015bnego biskupa jako jego dominium (reszta do komtur\u00f3w). W nowo utworzonej diecezji pomeza\u0144skiej teren od Kwidzyna po Szymbark ko\u0142o I\u0142awy ustanowiono jak dominium biskupie. Stolic\u0105 diecezji pomeza\u0144skiej i dominium biskupiego sta\u0142 si\u0119 Kwidzyn. Wybudowano tu  zamek biskupi (stary zamek). Zosta\u0142 on rozebrany a jedyn\u0105 pozosta\u0142o\u015bci\u0105 jest marmurowy element wbudowany w po\u0142udniowy portyk katedry kwidzy\u0144skiej. Powsta\u0142 wtedy te\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 farny (1284). Przyj\u0119to, \u017ce kanonikami mogli zostawa\u0107 wy\u0142\u0105cznie Krzy\u017cacy. Zamek sta\u0142 si\u0119 rezydencj\u0105 kapitu\u0142y katedralnej. Na prze\u0142omie XIII\/XIV wieku przyst\u0105piono do budowy nowego murowanego gotyckiego zamku kapitu\u0142y pomeza\u0144skiej wraz z przedzamczem.<\/p>\n\n\n\n

Zamek kapitu\u0142y pomeza\u0144skiej<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do budowy istniej\u0105cego obecnie zamku przyst\u0105piono w 1 po\u0142owie XIV w. Zamek wzniesiono z kamieni i cegie\u0142 na planie zbli\u017conym do kwadratu, z wie\u017cami w naro\u017cach. Zamek posiada dwukondygnacyjny kru\u017cganek na dziedzi\u0144cu oraz gdanisko. Pierwotnie zamek stanowi\u0142 samodzielne za\u0142o\u017cenie, dopiero wt\u00f3rnie zosta\u0142 po\u0142\u0105czony z katedr\u0105, a jego najwy\u017csz\u0105, naro\u017cn\u0105 wie\u017c\u0119 po\u0142udniowo-wschodni\u0105 przekszta\u0142cono w dzwonnic\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek od strony Wis\u0142y by Marelbu, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek i katedra by Jerzy Strzelecki – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec zamkowy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wie\u017ca ust\u0119powa (gdanisko) na zamku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Muzeum zamkowe eksponuje przedmioty dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego zwi\u0105zane z Powi\u015blem. Zbiory podzielone s\u0105 na kolekcje: dzie\u0142a sztuki, numizmaty, rzemios\u0142o artystyczne, znaleziska archeologiczne, zbiory etnograficzne i zbiory przyrodnicze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Muzeum zamkowe<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Muzeum zamkowe<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Lisy w norze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dzi\u0119co\u0142y<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Katedra \u015bw. Jana Ewangelisty<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c dotychczasowy ko\u015bci\u00f3\u0142 farny nie by\u0142 godny pe\u0142nienia funkcji katedralnych, rozpocz\u0119to budow\u0119 nowej \u015bwi\u0105tyni. Obecna katedra powsta\u0142a w po\u0142owie XIV wieku. Katedra od pocz\u0105tku stanowi\u0142a jeden kompleks budynk\u00f3w w po\u0142\u0105czeniu z warownym zamkiem kapitu\u0142y pomeza\u0144skiej. W katedrze pochowano m.in. biskup\u00f3w pomeza\u0144skich i wielkich mistrz\u00f3w krzy\u017cackich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Konkatedra \u015bw. Jana Ewangelisty by Mat-matys – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Konkatedra w Kwidzynie by Radnok – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Konkatedra by Pko \u2013 praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze katedry<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Biskupstwo pomeza\u0144skie, dla podniesienia swego presti\u017cu, d\u0105\u017cy\u0142o do kanonizacji Doroty z M\u0105tow\u00f3w zmar\u0142ej w 1394 r. Dorota by\u0142a mistyczk\u0105, pod koniec \u017cycia da\u0142a si\u0119 zamurowa\u0107 w ma\u0142ej celi rekluzorium jako pustelnica (rekluza). Rekluzorium by\u0142o wolnostoj\u0105c\u0105 budowl\u0105 po\u0142o\u017con\u0105 w pobli\u017cu katedry. W rekluzorium by\u0142a szuflada, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a do podawania pustelnicy pokarm\u00f3w. W 1976 r. papie\u017c Pawe\u0142 VI podpisa\u0142 dekret Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych zatwierdzaj\u0105cy d\u0142ugotrwa\u0142y kult Doroty z M\u0105tow\u00f3w. W Polsce Dorota nazywana jest b\u0142ogos\u0142awion\u0105, za\u015b w Niemczech \u015bwi\u0119t\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Sekularyzacja Prus \u2013 czas protestntyzmu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kwidzyn w 1525 r. zosta\u0142 w granicach Prus Ksi\u0105\u017c\u0119cych zarz\u0105dzanych przez Albrechta Hohenzollerna. Ksi\u0105\u017c\u0119 pruski przyst\u0105pi\u0142 do propagowania luteranizmu. Ko\u015bcio\u0142y mia\u0142y przej\u015b\u0107 na luteranizm, a czytanie Pisma \u015awi\u0119tego, kazania, \u015bpiewy i sakramenty \u015bwi\u0119te mog\u0142y by\u0107 sprawowane tylko w j\u0119zyku niemieckim. Katedra w Kwidzynie zosta\u0142a przyznana protestantom. Nabo\u017ce\u0144stwa protestanckie dla mieszczan niemieckich odbywa\u0142y si\u0119 w korpusie katedry. Dla katolik\u00f3w wydzielono cz\u0119\u015b\u0107 prezbiterium oddzielaj\u0105c j\u0105 od reszty obiektu murem pruskim. Miejsce to przesz\u0142o do historii jako „ko\u015bci\u00f3\u0142 polski”. Z zabytk\u00f3w z tamtej epoki nale\u017cy wymieni\u0107 malowany tryptyk ze scen\u0105 Ukrzy\u017cowania z 1570 (o\u0142tarz ko\u015bcio\u0142a polskiego), rze\u017abiony dawny o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z ok. 1690 oraz ambon\u0119 \u201epolsk\u0105\u201d z 1634. W XVIII wieku pozbawiono Polak\u00f3w tej namiastki w\u0142asnej \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n\n\n\n

Jedynym ko\u015bcio\u0142em katolickim w powiecie pozosta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 w Tychnowach. W roku 1920 roku podczas przegranego przez Polak\u00f3w plebiscytu na Powi\u015blu ludno\u015b\u0107 Tychnow\u00f3w opowiedzia\u0142a si\u0119 w 59,09% za Polsk\u0105. Mimo opcji propolskiej mieszka\u0144c\u00f3w, wie\u015b pozosta\u0142a na obszarze Niemiec. W okresie mi\u0119dzywojennym Tychnowy stanowi\u0142y silny o\u015brodek polsko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Jerzego w Tychnowach by Robert Nied\u017awiedzki – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kwidzyn po wojnie trzynastoletniej (1466) pozosta\u0142 przy Prusach jako polskie lenno. Po sekularyzacji Prus w 1525 znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Prus Ksi\u0105\u017c\u0119cych, a od 1657 pod panowaniem Brandenburgii i p\u00f3\u017aniej Niemiec. Od ko\u0144ca XVIII wieku post\u0119powa\u0142y dzia\u0142ania germanizacyjne, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do zamkni\u0119cia w 1836 r. polskiej szko\u0142y. \u0141\u0105cznie czas przynale\u017cno\u015bci Kwidzyna do Polski wynosi 146 lat. Teren na p\u00f3\u0142noc od Kwidzyna w kierunku Sztumu znajdowa\u0142 si\u0119 \u0142\u0105cznie 452 lata, a teren po drugiej stronie Wis\u0142y (Pomorze Gda\u0144skie) 681 lat.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Kwidzynie<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Polacy i katoliccy osadnicy w Kwidzynie dopiero w po\u0142owie XIX w. dostali zgod\u0119 na budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Budowla w stylu eklektycznym (neogotyckim) zosta\u0142a wybudowana z ceg\u0142y na kamiennych fundamentach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Kwidzynie by Karina Pietuszy\u0144ska – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Czas mi\u0119dzywojenny<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1920 r. rejony Kwidzyna i Sztumu zamieszkiwali w wi\u0119kszo\u015bci Polacy. Pomimo tego w plebiscycie zwyci\u0119\u017cyli Niemcy. Mia\u0142o na to wp\u0142yw rozpocz\u0119cie ofensywy rosyjskiej (wojna polsko-bolszewicka 1920 r.) oraz przywiezienie na ten teren plebiscytu przez w\u0142adze niemieckie oko\u0142o 100 000 os\u00f3b, przewa\u017cnie emigrant\u00f3w z Zag\u0142\u0119bia Ruhry.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Budynek dawnego Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej w Kwidzynie by Karina Pietuszy\u0144ska – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po II wojnie \u015bwiatowej<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po zaj\u0119ciu przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 w 1945 r. w Kwidzynie powsta\u0142 wielki o\u015brodek szpitalnictwa wojskowego 2 Frontu Bia\u0142oruskiego. W mie\u015bcie istnia\u0142o co najmniej 18 szpitali dla ok. 20 tysi\u0119cy chorych i rannych. Rosjanie walnie przyczynili si\u0119 do dewastacji miasta. Ponosz\u0105 win\u0119 za spalenie zabytkowej star\u00f3wki wraz z ratuszem. Po przej\u0119ciu miasta przez administracj\u0119 polsk\u0105 wypalone kamienice zosta\u0142y rozebrane, a uzyskane w ten spos\u00f3b ceg\u0142y wykorzystano do odbudowy Warszawy. Linie kolejowe przez Wis\u0142\u0119 i do Kisielic zosta\u0142y rozebrane.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Most nad Liw\u0105 na nieistniej\u0105cej linii kolejowej do Kisielic by Pko – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zak\u0142ady Celulozowo-Papiernicze w Kwidzynie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksz\u0105 fabryk\u0105 Kwidzyna, zbudowan\u0105 w czasach gierkowskich, by\u0142y Zak\u0142ady Celulozowo-Papiernicze (powsta\u0142e w 1974 r.). Nowoczesn\u0105 fabryk\u0119 sprzedali\u015bmy ameryka\u0144skiemu koncernowi International Paper (w 1992 r.). Niedawno International Paper sprzeda\u0142 swoj\u0105 fabryk\u0119 w Kwidzynie austriackiej grupie Mayr-Melnhof Karton AG.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Papiernia International Paper by Dosp84 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zameczek Bystrzec (Bia\u0142y Dw\u00f3r) ko\u0142o Kwidzyna zosta\u0142 wybudowany pod koniec XV w. jako dw\u00f3r obronny. Posiada on dwie warowne wie\u017cyczki strzelnicze. Obecnie znajduje si\u0119 w nim wspaniale odrestaurowany hotel z restauracj\u0105 i stylow\u0105 kawiarni\u0105 w podziemiach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bia\u0142y Dw\u00f3r by Sq2eey – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W Kwidzynie warto wpa\u015b\u0107 do restauracji Pyszna Sprawa, gdzie mo\u017cemy posmakowa\u0107 tradycyjnej kuchni polskiej.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Restauracja Pyszna Sprawa, ul. Pi\u0142sudskiego 45, Kwidzyn<\/li>
  • Muzeum zamkowe w Kwidzynie otwarte jest dla zwiedzaj\u0105cych codziennie pr\u00f3cz\u00a0\u00a0poniedzia\u0142k\u00f3w.<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mapa regionu Dolna Wis\u0142a G2 https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Mapag2 Mapa szlak\u00f3w turystyki kulinarnej https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Trasy&miasto=kwidzyn https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Trasa315 Powi\u015ble i okolice Kwidzyna przechodzi\u0142y burzliw\u0105 histori\u0119 pocz\u0105wszy od s\u0142owia\u0144skich pocz\u0105tk\u00f3w, pruskich Pomezan\u00f3w, Krzy\u017cak\u00f3w i biskup\u00f3w pomeza\u0144skich, Prus Wschodnich i Polski. Kwidzyn i tereny na po\u0142udnie nale\u017ca\u0142y do Polski przez 146 lat, na p\u00f3\u0142noc za\u015b 452 lata. W okresie mi\u0119dzywojennym w niemieckim Kwidzynie…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2403,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[60,4],"tags":[138,51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2408"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2408"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5235,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2408\/revisions\/5235"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}