{"id":2598,"date":"2021-07-17T08:16:59","date_gmt":"2021-07-17T08:16:59","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=2598"},"modified":"2022-09-17T10:34:49","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:49","slug":"wyprawa-do-tajemniczej-barcji-ketrzyn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=2598","title":{"rendered":"Wyprawa do tajemniczej Barcji \u2013 K\u0119trzyn"},"content":{"rendered":"\n

Podboje krzy\u017cackie w Barcji<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1190 roku w Ziemi \u015awi\u0119tej za\u0142o\u017cono zakon krzy\u017cacki. Celem zakonu by\u0142a ochrona pielgrzym\u00f3w przed muzu\u0142manami. Oficjalna nazwa to Zakon Szpitala Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Zakonnikami byli g\u0142ownie rycerze z kraj\u00f3w germa\u0144skich. Kiedy los Kr\u00f3lestwa Jerozolimskiego coraz silniej atakowanego przez muzu\u0142man\u00f3w zosta\u0142 przes\u0105dzony, Krzy\u017cacy poszukiwali nowych zada\u0144 i nowej siedziby. W 1226 r. zaprosi\u0142 ich ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad I Mazowiecki i nada\u0142 zakonowi ziemi\u0119 che\u0142mi\u0144sk\u0105. Krzy\u017cacy mieli chrystianizowa\u0107 poga\u0144skie plemiona Prus\u00f3w. W 1239 r. nast\u0105pi\u0142 krzy\u017cacki podb\u00f3j Warmii. Po upadku I powstania pruskiego, w 1249 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 najazdy krzy\u017cackie na ziemie Bart\u00f3w i Natang\u00f3w. W latach 1251\u20131252 opanowano ca\u0142e terytorium Barcji i dla umocnienia w\u0142adzy zbudowano zamki w Bartoszycach i Reszlu. Wkr\u00f3tce dosz\u0142o do wybuchu II powstania pruskiego (1260 \u2013 1273). Diwan – w\u00f3dz Barcji oblega\u0142 przez 4 lata zamek w Bartoszycach. Uciekaj\u0105cy Krzy\u017cacy spalili Reszel. Po st\u0142umieniu powstania, Barcja zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do pa\u0144stwa zakonu krzy\u017cackiego.<\/p>\n\n\n\n

Tereny Barcji i Natangii, czyli nizinny obszar dorzecza Prego\u0142y i dolnego biegu \u0141yny nazwano Prusami Dolnymi (g\u0142\u00f3wne miasta to Kr\u00f3lewiec, Bartoszyce, W\u0119gorzewo, Barciany i K\u0119trzyn). W wyniku wojny trzynastoletniej (1454-1466) Prusy Dolne sta\u0142y si\u0119 lennem Polski. Po sekularyzacji Zakonu w 1525 w Prusach Dolnych zapanowa\u0142 protestantyzm (w odr\u00f3\u017cnieniu od s\u0105siedniej katolickiej Warmii). Prusy do 1657 r. pozostawa\u0142y lennem Kr\u00f3lestwa Polskiego, a p\u00f3\u017aniej by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 Kr\u00f3lestwa Prus. Barcja nale\u017cy do Polski 75 lat, a doliczaj\u0105c czasy lenna (lata 1466-1657) to \u0142\u0105cznie 266 lat. Czas pa\u0144stwa krzy\u017cackiego to 450 lat, a czas pozostawania pod panowaniem pruskim i niemieckim to 244 lata.<\/p>\n\n\n\n

K\u0119trzyn – Rastembork<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwsza osada, czyli Rastembork powsta\u0142a na miejscu pruskiego grodu Rast stosunkowo p\u00f3\u017ano, bo dopiero w XIV w. Zbudowano stra\u017cnic\u0119 zniszczon\u0105 wkr\u00f3tce (1345 r.) przez Litwin\u00f3w pod wodz\u0105 Olgierda i Kiejstuta. Osad\u0119 odbudowano i rozpocz\u0119to budow\u0119 mur\u00f3w obronnych, kt\u00f3re mia\u0142y 13 baszt, dwie bramy: Wysok\u0105, M\u0142y\u0144sk\u0105 i furt\u0119 Wodn\u0105. W obrysie mur\u00f3w wybudowano warowny ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jerzego i zamek krzy\u017cacki.<\/p>\n\n\n\n

Bazylika \u015bw. Jerzego \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142 niemiecki, obecnie rzymsko-katolicki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jerzego zosta\u0142 zbudowany na miejscu dawnej stra\u017cnicy w 1359 r. Jest to najlepiej zachowany ko\u015bci\u00f3\u0142 obronny na Mazurach. Pocz\u0105tkowo by\u0142 to obiekt halowy, jednonawowy, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej znacznie rozbudowano na tr\u00f3jnawow\u0105 pseudobazylik\u0119. W ko\u015bciele mo\u017cemy zobaczy\u0107 sklepienia kryszta\u0142owe z 1515 r. (wykona\u0142 je mistrz Matz z Gda\u0144ska), XVI-wieczna ambona, organy z 1721 r. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w 1525 roku sta\u0142 si\u0119 ko\u015bcio\u0142em ewangelickim. Do II wojny \u015bwiatowej nazywany by\u0142 \u201eko\u015bcio\u0142em niemieckim\u201d (w odr\u00f3\u017cnieniu od stoj\u0105cego obok \u201eko\u015bcio\u0142a polskiego\u201d). Po wysiedleniu Niemc\u00f3w w 1946 r. ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 przej\u0119ty przez parafi\u0119 rzymsko-katolick\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bazylika \u015bw. Jerzego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Bazylika \u015bw. Jerzego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Obronna wie\u017ca bazyliki, mury obronne<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze \u015bwi\u0105tyni, gwia\u017adziste sklepienie by Sajmonek51 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze \u015bwi\u0105tyni,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Olbrzymie (wsp\u00f3\u0142czesne) witra\u017ce<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Matka Boska Ostrobramska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W bazylice znajduje si\u0119 te\u017c symbol powojennych przesiedle\u0144 Polak\u00f3w z kres\u00f3w. Do K\u0119trzyna trafi\u0142o mn\u00f3stwo Polak\u00f3w z Wile\u0144szczyzny. W ko\u015bciele kaplic\u0119 \u015bw. Jakuba przebudowano architektonicznie na wz\u00f3r Ostrej Bramy z Wilna. Kopia obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej czuwa nad losami tej spo\u0142eczno\u015bci. Z tego miejsca zawsze na pocz\u0105tku lipca odbywaj\u0105 si\u0119 piesze pielgrzymki do Wilna. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaplica Ostrobramska<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Klasztor Zgromadzenia Si\u00f3str Misjonarek<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klasztor Zgromadzenia Si\u00f3str Misjonarek s\u0105siaduje z bazylik\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Mury obronne (z lewej) i neogotycki klasztor.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142 polski, obecnie ewangelicki<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana to dawna kaplica cmentarna adaptowana w 1546 na Szko\u0142\u0119 Wielk\u0105, za\u0142o\u017con\u0105 przez ksi\u0119cia Albrechta Hohenzollerna. Na pi\u0119trze by\u0142y sale lekcyjne i mieszkania nauczycieli. J\u0119zykiem wyk\u0142adowym by\u0142a \u0142acina, a do przedmiot\u00f3w obowi\u0105zkowych nale\u017ca\u0142a nauka j\u0119z. niemieckiego i polskiego. Nauk\u0119 j\u0119z. polskiego zniesiono ok. 1830 r. Budynek ten s\u0142u\u017cy\u0142 mniejszo\u015bci polskiej jako \u015bwi\u0105tynia protestancka, st\u0105d zwany by\u0142 ko\u015bcio\u0142em polskim. Od 1946 r. jest to jedyna dzia\u0142aj\u0105ca w mie\u015bcie \u015bwi\u0105tynia ewangelicka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana, obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zamek krzy\u017cacki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek zbudowano w po\u0142. XIV w. jako tr\u00f3jskrzyd\u0142owy obiekt, zamkni\u0119ty od strony zachodniej \u015bcian\u0105 kurtynow\u0105 z bram\u0105. Zamek by\u0142 chroniony w\u0105wozem rzeki Guber oraz fos\u0105. W 1945 r. zamek spalili \u017co\u0142nierze radzieccy. W latach 1962\u20131967 mury zamku zosta\u0142y zrekonstruowane na podstawie zachowanych rycin z XIX w. Wn\u0119trza s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne i dostosowane do potrzeb znajduj\u0105cych si\u0119 w nim muzeum i biblioteki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek by Andrzej Otr\u0119bski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek krzy\u017cacki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Brama zamku krzy\u017cackiego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Brama zamku krzy\u017cackiego<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec zamkowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec zamkowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czasy pruskie i niemieckie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po utworzeniu w 1525 r. lennych Polsce Prus Ksi\u0105\u017c\u0119cych nast\u0105pi\u0142 szybki rozw\u00f3j miasta, zahamowany wojn\u0105 ze Szwecj\u0105, a p\u00f3\u017aniej podczas wojny siedmioletniej (1758\u20131762) miasto by\u0142o okupowane przez Rosjan. W czasach napoleo\u0144skich w 1807 roku w mie\u015bcie stacjonowa\u0142 gen. Jan Henryk D\u0105browski wraz ze swoj\u0105 dywizj\u0105 pozna\u0144sk\u0105. W XIX w. miasto dynamicznie si\u0119 rozwija\u0142o, wybudowano cukrowni\u0119, browar, m\u0142yn i przeprowadzono po\u0142\u0105czenie kolejowe. W 1871 r. miasto znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Niemiec. Powsta\u0142y kwarta\u0142y nowej zabudowy wraz z ratuszem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz by Serdelll – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Katarzyny \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c w mie\u015bcie nie by\u0142o ko\u015bcio\u0142a katolickiego, a do miasta przeprowadzi\u0142o si\u0119 sporo ludno\u015bci o wyznaniu katolickim to postanowiono wybudowa\u0107 nowy ko\u015bci\u00f3\u0142. Neogotycka \u015bwi\u0105tynia powsta\u0142a w 1897 r. Zachowa\u0142o si\u0119 wyposa\u017cenie \u015bwi\u0105tyni w stylu neogotyckim, o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny oraz o\u0142tarze boczne, a tak\u017ce ambona.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Neogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Katarzyny by Hebius – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Stara <\/u><\/em><\/strong>Synagoga<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Stara Synagoga zbudowana w 1853 roku. Gmina \u017cydowska sprzeda\u0142a synagog\u0119 baptystom w 1914 r. Obecnie w budynku by\u0142ej synagogi znajduje si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrze\u015bcijan Wiary Ewangelicznej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Stara synagoga<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Lo\u017ca wolnomularska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W mie\u015bcie dzia\u0142a\u0142a lo\u017ca wolnomularska. Budow\u0119 siedziby rozpocz\u0119to w 1860 r. z inicjatywy Antona Brillowskiego, mistrza miejscowej lo\u017cy Drei Thore des Tempels<\/em>. Po kasacji lo\u017cy w okresie III Rzeszy budynek zosta\u0142 skonfiskowany przez miasto.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lo\u017ca molnomularska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Polacy w Rastemborku<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W latach 1855\u20131859 do tutejszego gimnazjum ucz\u0119szcza\u0142 Wojciech K\u0119trzy\u0144ski, kt\u00f3ry zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 patriotyczn\u0105 i mia\u0142 sw\u00f3j udzia\u0142 w powstaniu styczniowym. Pochodzi\u0142 z mieszanej kaszubsko – niemieckiej rodziny i nazywa\u0142 si\u0119 Adalbert von Winkler. Oficjalnie zmieni\u0142 swe nazwisko i wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w powstaniu styczniowym. W p\u00f3\u017aniejszym okresie zosta\u0142 wieloletnim dyrektorem Ossolineum. Na jego cze\u015b\u0107 nazwa Rastembork zosta\u0142a zmieniona po wojnie na K\u0119trzyn.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Adalbert von Winkler – Wojciech K\u0119trzy\u0144ski<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Pomnik Wojciecha K\u0119trzy\u0144skiego w centrum miasta by Ralf Lotys (Sicherlich) – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Czasy powojenne<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Walki w 1945 r. doprowadzi\u0142y do bardzo powa\u017cnych zniszcze\u0144 miasta. Zamek i zabudowa staromiejska miasta zosta\u0142y spalone przez \u017co\u0142nierzy radzieckich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Schron przeciwlotniczy by Serdelll – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Pustawe centrum miasta zamienione w skwery<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Cerkiew <\/u><\/em><\/strong>\u015bw. Bazylego Wielkiego<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015awiadectwem nap\u0142ywu \u0141emk\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w przesiedlonych w ramach akcji Wis\u0142a w 1947 r. jest obecno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wyznania greckokatolickiego. Dla nich wybudowano cerkiew pw. \u015bw. Bazylego Wielkiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew greckokatolicka \u015bw. Bazylego Wielkiego by Serdelll – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew pw. Narodzenia Przenaj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Przesiedle\u0144cy z kres\u00f3w Rzeczpospolitej – wyznawcy prawos\u0142awia u\u017cytkuj\u0105 dawn\u0105 kaplic\u0119 ewangelick\u0105 zbudowan\u0105 w latach 30. XX w. W 1949 r. zaadaptowano j\u0105 na potrzeby liturgii prawos\u0142awnej. Wewn\u0105trz cerkwi mamy ikonostas z pocz\u0105tku XX w. sprowadzony z po\u0142udniowego Podlasia. W cerkwi polichromi\u0119 wykona\u0142 Jerzy Nowosielski – \u2013 polski malarz uwa\u017cany za jednego z najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych ikonopisarzy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew prawos\u0142awna – dawna kaplica ewangelicka by Lesnydzban – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

K\u0119trzy\u0144skie Stado Ogier\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u0119trzy\u0144skie Stado Ogier\u00f3w specjalizuje si\u0119 w hodowli koni rasy zimnokrwistej oraz koni ras szlachetnych. W stadninie mo\u017cemy zobaczy\u0107 najd\u0142u\u017cszych stajni w Europie licz\u0105c\u0105 200 m d\u0142ugo\u015bci, pochodz\u0105c\u0105 z XIX w.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Stajnie ogier\u00f3w w K\u0119trzynie, www.it.ketrzyn.pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"
www.it.ketrzyn.pl\/pl\/zwiedzamy-2\/stado-ogierow\/<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wybrali\u015bmy si\u0119 do Kardamonu w centrum K\u0119trzyna. Restauracja oferuje dania regionalne. Warto spr\u00f3bowa\u0107 zupa rybn\u0105, ch\u0142odnik i ros\u00f3\u0142 oraz koniecznie dania z ryb  – sandacza i sa\u0142atk\u0119 z \u0142ososiem. Poza tym serwowane s\u0105 mazurskie pyzy i babka ziemniaczana. Na deser polecamy lemoniad\u0119 z wi\u015bni, kaw\u0119 i piernik.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Restauracja Kardamon, Plac Pi\u0142sudskiego 1, K\u0119trzyn<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Podboje krzy\u017cackie w Barcji W 1190 roku w Ziemi \u015awi\u0119tej za\u0142o\u017cono zakon krzy\u017cacki. Celem zakonu by\u0142a ochrona pielgrzym\u00f3w przed muzu\u0142manami. Oficjalna nazwa to Zakon Szpitala Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Zakonnikami byli g\u0142ownie rycerze z kraj\u00f3w germa\u0144skich. Kiedy los Kr\u00f3lestwa Jerozolimskiego coraz silniej atakowanego przez muzu\u0142man\u00f3w zosta\u0142 przes\u0105dzony, Krzy\u017cacy poszukiwali nowych zada\u0144 i…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2583,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,4],"tags":[51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2598"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2640,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2598\/revisions\/2640"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}