{"id":2608,"date":"2021-07-18T05:14:28","date_gmt":"2021-07-18T05:14:28","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=2608"},"modified":"2022-09-17T10:34:49","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:49","slug":"zapomniana-polnocna-warmia-pieniezno-lajsy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=2608","title":{"rendered":"Zapomniana p\u00f3\u0142nocna Warmia: Pieni\u0119\u017cno &#8211; \u0141ajsy"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em><u>Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wybrali\u015bmy si\u0119 na teren p\u00f3\u0142nocnej Warmii. Niewiele z nas potrafi\u0142oby okre\u015bli\u0107 granice Warmii i opowiedzie\u0107 jej dzieje. Jest to kraina, kt\u00f3ra przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojej historii nale\u017ca\u0142a, b\u0105d\u017a by\u0142a zwi\u0105zana z Polsk\u0105. Musimy te\u017c doprecyzowa\u0107 kilka fakt\u00f3w z historii. Prze\u015bled\u017amy losy tej krainy:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>czas do 1239 r. Warmi\u0119 zamieszkuje plemi\u0119 Warm\u00f3w, nale\u017c\u0105ce do poga\u0144skie Prus\u00f3w;<\/li><li>1239 -1243 Krzy\u017cacy podbijaj\u0105 Warmi\u0119;<\/li><li>1243\u20131466. Warmia zgodnie z decyzj\u0105 papiesk\u0105 staje si\u0119 dominium biskupim ze stolic\u0105 kapituln\u0105 we Fromborku, a biskupi\u0105 w Lidzbarku Warmi\u0144skim. Cz\u0142onkiem kapitu\u0142y Warmi\u0144skiej by\u0142 np. Miko\u0142aj Kopernik, a najbardziej znanym biskupem Ignacy Krasicki;<\/li><li>1466-1772 Warmia staje si\u0119 polskim lennem, a od 1525 r. integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Polski (tzw. Prusy Kr\u00f3lewskie);<\/li><li>1772 \u2013 1945 czasy rozbioru Polski, Warmia w Prusach Wschodnich podlega germanizacji. Na mapie poni\u017cej &#8211; czerwon\u0105 kreskowan\u0105 lini\u0105 zaznaczono p\u00f3\u0142nocn\u0105 granic\u0119 j\u0119zyka polskiego. Stworzono specjaln\u0105 kategori\u0119 dla polskoj\u0119zycznej ludno\u015bci \u201e<em>Masuren<\/em>\u201d.<\/li><li>od 1945 Warmia ponownie w Polsce.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Podsumujmy, Warmia w r\u0119kach krzy\u017cackich znajdowa\u0142a si\u0119 4 lata, w Polskich 381 lata, a pruskich\/niemieckich 173 lata.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"704\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Warmia_historyczna-2-1024x704.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2269\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Warmia_historyczna-2-1024x704.png 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Warmia_historyczna-2-300x206.png 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Warmia_historyczna-2-768x528.png 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Warmia_historyczna-2.png 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Mapa historyczna Warmii (na podstawie &#8222;Mapy \u015awi\u0119tej Warmii&#8221; z 1755 roku) by Popik &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Warmia<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Powinni\u015bmy jeszcze wyja\u015bni\u0107, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 tr\u00f3jk\u0105tny kszta\u0142t Warmii. Wynika on z historii podboj\u00f3w krzy\u017cackich. Krzy\u017cacy zacz\u0119li podb\u00f3j Prus zaczynaj\u0105c z ziemi che\u0142mi\u0144skiej, a wi\u0119c z Torunia i Che\u0142mna id\u0105c na p\u00f3\u0142noc do Elbl\u0105ga, a p\u00f3\u017aniej wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca Zalewu Wi\u015blanego w kierunku Braniewa i Kr\u00f3lewca. Zak\u0142adano tu pierwsze zamki oraz porty w Elbl\u0105gu i Braniewie, przez kt\u00f3re nap\u0142ywa\u0142y rzesze osadnik\u00f3w. W 1243 roku dokonano podzia\u0142u na dobra krzy\u017cackie i biskupie, diecezje (pomeza\u0144sk\u0105 i warmi\u0144sk\u0105). Wszystkie trakty, rzeki, a tak\u017ce granice ko\u015bcielne rozbiega\u0142y si\u0119 promieni\u015bcie od port\u00f3w w g\u0142\u0105b ziemi Prus\u00f3w. St\u0105d z portu w Braniewie wykrojono tr\u00f3jk\u0105tny \u201ekawa\u0142ek tortu\u201d dla biskup\u00f3w warmi\u0144skich. Jej zachodni\u0105 granic\u0119 stanowi\u0142a Pas\u0142\u0119ka. Po\u0142udniowo-wschodni\u0105 granic\u0119 stanowi\u0142a nieprzebyta Puszcza Galindzka, tzw. Wildnis \u2013 teren praktycznie nie zamieszka\u0142y (teren od Olsztynka i Nidzicy, poprzez Wielkie Jeziora Mazurskie, a\u017c do E\u0142ku).<\/p>\n\n\n\n<p>Granica j\u0119zykowa wynika z tego samego faktu \u2013 przez morski port w Braniewie (morski, bo w tamtych czasach istnia\u0142 naturalny \u201eprzekop\u201d Mierzei Wi\u015blanej na wysoko\u015bci Braniewa) nap\u0142ywali osadnicy z kraj\u00f3w germa\u0144skich, za\u015b od po\u0142udnia osadnicy z Mazowsza. St\u0105d rejony Ostr\u00f3dy, Olsztyna, Reszla, Gi\u017cycka i Szczytna by\u0142y zamieszka\u0142e w du\u017cym procencie przez potomk\u00f3w polskich osadnik\u00f3w, w\u0142adaj\u0105cych j\u0119zykiem polskim (gwar\u0105 mazursk\u0105).<\/p>\n\n\n\n<p>Dla uhonorowania wielu os\u00f3b walcz\u0105cych z germanizacj\u0105 i zas\u0142u\u017conych dla krzewienia polsko\u015bci na terenie Warmii i Mazur zdecydowano by niekt\u00f3rym miastom nada\u0107 nowe nazwy pochodz\u0105ce od nazwisk (np. S. Pieni\u0119\u017cny, K. Mrongowiusz, W. K\u0119trzy\u0144ski).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno17.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2615\" width=\"449\" height=\"571\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno17.jpg 800w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno17-236x300.jpg 236w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno17-768x977.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><figcaption>Wie\u017ca \u2013 jedyna pozosta\u0142o\u015b\u0107 po ko\u015bciele ewangelickim w Pieni\u0119\u017cnie by Romek &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Warto te\u017c przypomnie\u0107 historyczn\u0105 krwaw\u0105 klamr\u0119: krzy\u017cacki podb\u00f3j Warmii zacz\u0105\u0142 si\u0119 od Braniewa w 1239 r. Prusowie jeszcze przez wiele lat walczyli o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 (I, II i III powstanie pruskie,1242-1260-1295). Wed\u0142ug szacunk\u00f3w opartych na \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych walki z Krzy\u017cakami przetrwa\u0142o oko\u0142o 100 tysi\u0119cy Prus\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Z Braniewa w kierunku Pieni\u0119\u017cna i Ornety przez lata p\u0142yn\u0119\u0142y rzesze niemieckich osadnik\u00f3w, kolonizuj\u0105cych te tereny. Po wielu wiekach, ofensywa Armii Czerwonej w 1945 r. odwr\u00f3ci\u0142a ten trend. Z ca\u0142ych Prus Wschodnich ucieka\u0142y przed Rosjanami setki tysi\u0119cy Niemc\u00f3w poprzez Pieni\u0119\u017cno do Braniewa z nadziej\u0105 na ewakuacj\u0119 morsk\u0105. Tysi\u0105ce z nich zgin\u0119\u0142o. W lutym 1945 r. wok\u00f3\u0142 Braniewa, Pieni\u0119\u017cna i Kr\u00f3lewca powsta\u0142 olbrzymi kocio\u0142, kt\u00f3ry stopniowo si\u0119 kurczy\u0142 w wyniku ofensywy radzieckiej. Do niewoli dosta\u0142o si\u0119 50 tys. \u017co\u0142nierzy niemieckich. Najd\u0142u\u017cej, bo do 9 maja 1945 trwa\u0142y walki na Mierzei Wi\u015blanej. W 1945 r. ludno\u015b\u0107 niemieck\u0105 przesiedlono i rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nowa era zapocz\u0105tkowana zasiedlaniem Warmii przez Polak\u00f3w z kres\u00f3w wschodnich Rzeczpospolitej oraz \u0141emk\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w z po\u0142udniowo-wschodniej Polski (akcja Wis\u0142a). \u015awiadectwem tej zmiany jest przekszta\u0142cenie dawnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w ewangelickich w prawos\u0142awne lub grecko-katolickie (\u0142emkowskie). Podobnym akcentem jest zbudowanie przez przesiedle\u0144c\u00f3w z Wilna w bazylice w K\u0119trzynie kaplicy wzorowanej na Ostrej Bramie, z obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/P1100182.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2589\" width=\"321\" height=\"482\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/P1100182.jpg 682w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/P1100182-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 321px) 100vw, 321px\" \/><figcaption>Kaplica Ostrobramska w bazylice w K\u0119trzynie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W Pieni\u0119\u017cnie znajdziemy ci\u0105gle obecne \u015blady wojny \u2013 zburzona star\u00f3wka z ruinami ratusza i ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego .<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pieni\u0119\u017cno &#8211; Melzak<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dawni Prusowie (Warmowie) za\u0142o\u017cyli nad Wa\u0142sz\u0105 gr\u00f3d obronny, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Melcekuke, czyli \u201eczarci las\u201d. Ostatnim ksi\u0119ciem staropruskim by\u0142 Wewa, kt\u00f3ry w po\u0142owie XIII w. stoczy\u0142 krwawy b\u00f3j z Krzy\u017cakami ponosz\u0105c kl\u0119sk\u0119. Miejscowo\u015b\u0107 przej\u0119\u0142a kapitu\u0142a warmi\u0144ska. W pierwszych latach XIV w. wybudowano tu zamek, a miasto otoczono murami obronnymi z dwiema bramami: Braniewsk\u0105 i Orneck\u0105. Krzy\u017cacy zniemczyli nazw\u0119 miejscowo\u015bci na Mehlsack (\u201eworek m\u0105ki\u201d), a Polacy na Melzak. Miasto by\u0142o siedzib\u0105 komornictwa w posiad\u0142o\u015bciach kapitu\u0142y. W 1947 r. nazw\u0119 zmieniono na Pieni\u0119\u017cno, na cze\u015b\u0107 Seweryna Pieni\u0119\u017cnego\u2013 wydawcy przedwojennej polskiej \u201eGazety Olszty\u0144skiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b5c3c9Pieniezno-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2610\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b5c3c9Pieniezno-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b5c3c9Pieniezno-300x169.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b5c3c9Pieniezno-768x432.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b5c3c9Pieniezno-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b5c3c9Pieniezno.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Centrum Pieni\u0119\u017cna, zamek by JGUI, NID, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Zamek kapitulny w Pieni\u0119\u017cnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zamek zosta\u0142 zbudowany przez biskup\u00f3w warmi\u0144skich w I po\u0142owie XIV wieku w stylu gotyckim, na planie zbli\u017conym do trapezu. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z g\u0142\u00f3wnego skrzyd\u0142a mieszkalnego wzniesionego od zachodu, skrzyd\u0142a gospodarczego oraz dziedzi\u0144ca, obwiedzionych murem. W 1518 i 1519 r. na zamku w Melzaku zamieszkiwa\u0142 Miko\u0142aj Kopernik.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"874\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56984235bdef7Pieniezno-zamek-1024x874.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2623\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56984235bdef7Pieniezno-zamek-1024x874.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56984235bdef7Pieniezno-zamek-300x256.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56984235bdef7Pieniezno-zamek-768x656.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56984235bdef7Pieniezno-zamek.jpg 1171w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Zamek kapitulny by Jacek Bogdan, NID,: CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b7e807Pieniezno-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2611\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b7e807Pieniezno-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b7e807Pieniezno-300x169.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b7e807Pieniezno-768x432.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b7e807Pieniezno-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/608ea45b7e807Pieniezno.jpg 1599w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>zamek by JGUI, NID, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"490\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_7_zamek_kapituly_warminskiej-002-1024x490.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2631\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_7_zamek_kapituly_warminskiej-002-1024x490.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_7_zamek_kapituly_warminskiej-002-300x144.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_7_zamek_kapituly_warminskiej-002-768x368.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_7_zamek_kapituly_warminskiej-002.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Zamek by Jacek Bogdan &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Ratusz i ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ratusz pochodzi z XIV\u2013XV wieku. Obecnie jest w odbudowie po zniszczeniach II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Seat_town_hall-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2619\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Seat_town_hall-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Seat_town_hall-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Seat_town_hall-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Seat_town_hall.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Ratusz (obecnie w odbudowie), z lewej wie\u017ca nieistniej\u0105cego ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego by Pnapora &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/2a768bd6a1a8873573ced093040f37c0.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2630\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/2a768bd6a1a8873573ced093040f37c0.jpg 800w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/2a768bd6a1a8873573ced093040f37c0-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/2a768bd6a1a8873573ced093040f37c0-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/2a768bd6a1a8873573ced093040f37c0-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption>www.pieniezno.pl\/pl\/galleries\/<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Obok ratusza stoi wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego\u2013 jedyna pozosta\u0142o\u015b\u0107 po wybudowanym w latach 1844-1851 ko\u015bciele ewangelickim. Wie\u017ca ma 28 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Reprezentuje styl neogotycki. By\u0142a po\u0142\u0105czona z naw\u0105 \u015bwi\u0105tyni. Jeszcze do dzi\u015b mo\u017cna zobaczy\u0107 jej kamienne fundamenty. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 budowl\u0105 halow\u0105. \u015awi\u0105tynia zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo zniszczona w 1945, w czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a w Pieni\u0119\u017cnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jest to neogotycka budowla wzniesiona w latach 1895\u20131897 na miejscu gotyckiego ko\u015bcio\u0142a z XIV wieku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno-kosciol-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2622\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno-kosciol-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno-kosciol-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno-kosciol-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno-kosciol-600x450.jpg 600w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno-kosciol.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Piotra i Paw\u0142a by Romek &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56982865260f9Pieniezno-kosciol.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2624\" width=\"613\" height=\"727\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56982865260f9Pieniezno-kosciol.jpg 842w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56982865260f9Pieniezno-kosciol-253x300.jpg 253w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/56982865260f9Pieniezno-kosciol-768x912.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 613px) 100vw, 613px\" \/><figcaption>Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Piotra i Paw\u0142a by ZeroJeden, NID, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_6_kosciol_par._p.w._ss._Apostolow_Piotra_i_Pawla-002-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2620\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_6_kosciol_par._p.w._ss._Apostolow_Piotra_i_Pawla-002-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_6_kosciol_par._p.w._ss._Apostolow_Piotra_i_Pawla-002-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_6_kosciol_par._p.w._ss._Apostolow_Piotra_i_Pawla-002-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_6_kosciol_par._p.w._ss._Apostolow_Piotra_i_Pawla-002-600x450.jpg 600w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Rynek_6_kosciol_par._p.w._ss._Apostolow_Piotra_i_Pawla-002.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Piotra i Paw\u0142a by Romek &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pieni\u0119\u017cno zosta\u0142o zniszczone pod koniec wojny w ponad 90%. &nbsp;Zim\u0105 1945 r. liczba mieszka\u0144c\u00f3w wynosi\u0142a 640 os\u00f3b i Pieni\u0119\u017cno straci\u0142o prawa miejskie (odzyskane dopiero w 1973 r.).<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Most kolejowy nad rzek\u0105 Wa\u0142sz\u0105<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Most kolejowy nad rzek\u0105 Wa\u0142sz\u0105, najwy\u017cszy czynny most kolejowy na terenie Warmii i Mazur oraz drugi, po mo\u015bcie w Ludwikowicach K\u0142odzkich, najwy\u017cszy czynny most kolejowy w Polsce o wysoko\u015bci prz\u0119se\u0142 28,5 m. W lutym 1945 r. wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska niemieckie wysadzi\u0142y most.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1014\" height=\"760\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2627\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_2.jpg 1014w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_2-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_2-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_2-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1014px) 100vw, 1014px\" \/><figcaption>Most kolejowy nad rzek\u0105 Wa\u0142sz\u0105 by Aleksander Durkiewicz &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Za mostem rozpo\u015bciera si\u0119 rezerwat Dolina Rzeki Wa\u0142szy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1014\" height=\"760\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2628\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_8.jpg 1014w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_8-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_8-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Most_kolejowy_Pieniezno_Walsza_8-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1014px) 100vw, 1014px\" \/><figcaption>Dolina Rzeki Wa\u0142szy. by Aleksander Durkiewicz &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Muzeum Misyjno-Etnograficzne Ksi\u0119\u017cy Werbist\u00f3w w Pieni\u0119\u017cnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Muzeum Misyjno-Etnograficzne Ksi\u0119\u017cy Werbist\u00f3w w Pieni\u0119\u017cnie jest prowadzone przez ksi\u0119\u017cy werbist\u00f3w \u2013 misjonarzy, kt\u00f3rzy trafiaj\u0105 do wszystkich zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata. Zebrane pami\u0105tki pozwoli\u0142y otworzy\u0107 bogate muzeum. Zgromadzono w nim wytwory kultury materialnej, pochodz\u0105ce z kraj\u00f3w Azji, Oceanii, Afryki i Ameryki \u0141aci\u0144skiej. W\u015br\u00f3d eksponat\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 m.in. instrumenty muzyczne, ozdoby, maski rytualne, stylizowane krzy\u017ce, ubiory ludowe a tak\u017ce rze\u017aby o tematyce religijnej oraz przedmioty kultu. Uwag\u0119 zwracaj\u0105 sko\u015bnookie Madonny z Chin i Japonii czy szaty kap\u0142a\u0144skie przypominaj\u0105ce str\u00f3j mandaryna.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Seminarium_Werbistow_zewnatrz-686x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2614\" width=\"577\" height=\"861\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Seminarium_Werbistow_zewnatrz-686x1024.jpg 686w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Seminarium_Werbistow_zewnatrz-201x300.jpg 201w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Seminarium_Werbistow_zewnatrz-768x1146.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Seminarium_Werbistow_zewnatrz.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 577px) 100vw, 577px\" \/><figcaption>Seminarium Ksi\u0119\u017cy Werbist\u00f3w w Pieni\u0119\u017cnie by Adam Kliczek \/ Wikipedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_garamut-1024x692.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2621\" width=\"819\" height=\"553\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_garamut-1024x692.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_garamut-300x203.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_garamut-768x519.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_garamut.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption>Muzeum Ksi\u0119\u017cy Werbist\u00f3w w Pieni\u0119\u017cnie by Adam Kliczek \/ Wikipedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"677\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_tambur-677x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2613\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_tambur-677x1024.jpg 677w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_tambur-198x300.jpg 198w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_tambur-768x1162.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_tambur.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 677px) 100vw, 677px\" \/><figcaption>Tambura &#8211; instrument strunowy; po prawej tr\u0105ba LA PA (laba). by Adam Kliczek \/ Wikipedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"680\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_nestorianska_stela-680x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2612\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_nestorianska_stela-680x1024.jpg 680w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_nestorianska_stela-199x300.jpg 199w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_nestorianska_stela-768x1156.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/800px-Pieniezno_Muzeum_Werbistow_nestorianska_stela.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 680px) 100vw, 680px\" \/><figcaption>Nestoria\u0144ska stela z Xi&#8217;an z 781 roku by Adam Kliczek \/ Wikipedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>\u0141ajsy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Historia \u0141ajs\u00f3w pokazuje jak kolonizowano Warmi\u0119. Zasad\u017ac\u0105 wsi by\u0142 Martin, wolny ch\u0142op, kt\u00f3ry w 1304 r. przyby\u0142 do Prus z hrabstwa Mark z Westfalii. Jego syn &#8211; Geriko piastowa\u0142 urz\u0105d so\u0142tysa a wnukowie Jan z \u0141ajs i Henryk z \u0141ajs uczestniczyli w dalszej kolonizacji Warmii. Jan z \u0141ajs zosta\u0142 zasad\u017ac\u0105 Olsztyna, a Henryk z \u0141ajs zasad\u017ac\u0105 Barczewa.<\/p>\n\n\n\n<p>We wsi znajduje si\u0119 gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja, wybudowany w drugiej po\u0142owie XIV w. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 wielokrotnie przebudowywany.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/a7395c991e05de6e9abe5823d9ed3b95Lajsy.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2625\" width=\"502\" height=\"754\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/a7395c991e05de6e9abe5823d9ed3b95Lajsy.jpg 333w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/a7395c991e05de6e9abe5823d9ed3b95Lajsy-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 502px) 100vw, 502px\" \/><figcaption>Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u0141ajsach, \u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/pieniezno.pl\/pl\/galleries<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Henrykowo<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Katarzyny i Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa pochodzi z XV w. W \u015brodku w o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym znajduj\u0105 si\u0119 dwa obrazy Jerzego Pipera z Lidzbarka Warmi\u0144skiego z 1682 roku i klasycystyczna ambona z XVIII w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"760\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Henrykowo1_kosciolgmina_Orneta-1024x760.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2618\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Henrykowo1_kosciolgmina_Orneta-1024x760.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Henrykowo1_kosciolgmina_Orneta-300x223.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Henrykowo1_kosciolgmina_Orneta-768x570.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1280px-Henrykowo1_kosciolgmina_Orneta.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Henrykowie by Romek &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><u>P\u0142oskinia<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Plik:P%C5%82oskinia_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_par._p.w._%C5%9Bw._Katarzyny_-_27.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><\/a>Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Katarzyny w P\u0142oskini zbudowano 1360 r. \u015awi\u0105tynia do\u015b\u0107 dobrze przetrwa\u0142a 1945 r.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1024px-Ploskinia_kosciol_par._p.w._sw._Katarzyny_-_27-979x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2617\" width=\"517\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1024px-Ploskinia_kosciol_par._p.w._sw._Katarzyny_-_27-979x1024.jpg 979w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1024px-Ploskinia_kosciol_par._p.w._sw._Katarzyny_-_27-287x300.jpg 287w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1024px-Ploskinia_kosciol_par._p.w._sw._Katarzyny_-_27-768x803.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1024px-Ploskinia_kosciol_par._p.w._sw._Katarzyny_-_27.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 517px) 100vw, 517px\" \/><figcaption>Ko\u015bci\u00f3\u0142 w P\u0142oskini by Jacek Bogdan &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>D\u0142ugob\u00f3r<\/u><\/em><\/strong><em><u><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny zbudowano w XIV w. Wie\u017c\u0119 dobudowano w XVI w. W czasie II wojny \u015bwiatowej ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 uszkodzony.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dlugobor_-_kosciol_pw_narodzenia_npm_i_sw_jana_ewangelisty.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2626\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dlugobor_-_kosciol_pw_narodzenia_npm_i_sw_jana_ewangelisty.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dlugobor_-_kosciol_pw_narodzenia_npm_i_sw_jana_ewangelisty-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dlugobor_-_kosciol_pw_narodzenia_npm_i_sw_jana_ewangelisty-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dlugobor_-_kosciol_pw_narodzenia_npm_i_sw_jana_ewangelisty-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 w D\u0142ugoborze by Ptu &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W Pieni\u0119\u017cnie znajduje si\u0119 restauracja Czar i Las&nbsp; (nazwa nawi\u0105zuje do staros\u0142owia\u0144skiej nazwy miasta &#8211; \u201eCzarci Las &#8211; <em>Melcekuke<\/em>\u201d). Lokal ma interesuj\u0105cy wystr\u00f3j. Oferowana jest kuchnia polska i regionalna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><strong><em><u><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Restauracja Czar i Las&nbsp; , ul.<strong> <\/strong>Kr\u00f3lewiecka 23,Pieni\u0119\u017cno<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szczypta historii Wybrali\u015bmy si\u0119 na teren p\u00f3\u0142nocnej Warmii. Niewiele z nas potrafi\u0142oby okre\u015bli\u0107 granice Warmii i opowiedzie\u0107 jej dzieje. Jest to kraina, kt\u00f3ra przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojej historii nale\u017ca\u0142a, b\u0105d\u017a by\u0142a zwi\u0105zana z Polsk\u0105. Musimy te\u017c doprecyzowa\u0107 kilka fakt\u00f3w z historii. Prze\u015bled\u017amy losy tej krainy: czas do 1239 r. Warmi\u0119 zamieszkuje plemi\u0119 Warm\u00f3w, nale\u017c\u0105ce do poga\u0144skie&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2624,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,4],"tags":[138,51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2608"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2608"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2636,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2608\/revisions\/2636"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}