{"id":2738,"date":"2021-07-21T04:45:38","date_gmt":"2021-07-21T04:45:38","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=2738"},"modified":"2022-09-17T10:34:49","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:49","slug":"reszel-gdzie-200-lat-temu-prusacy-spalili-na-stosie-ostatnia-europejska-czarownice","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=2738","title":{"rendered":"Reszel, gdzie 200 lat temu Prusacy spalili na stosie ostatni\u0105 europejsk\u0105 czarownic\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Resel – Reszel<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1241 r. wojska krzy\u017cackie zdoby\u0142y gr\u00f3d pruskiego plemienia Bart\u00f3w, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Resel. W miejscu zniszczonego grodu postawiono stra\u017cnic\u0119. Prusowie rok p\u00f3\u017aniej, podczas powstania, odbili gr\u00f3d i utrzymali go przez pi\u0119\u0107 lat. W 1247 r. gr\u00f3d zosta\u0142 ponownie zaj\u0119ty przez wojska zakonne. Kolejne umocnienia krzy\u017cackie zosta\u0142y pobudowane dwa lata p\u00f3\u017aniej i przetrwa\u0142y do 1261. W tym roku wybuch\u0142o II powstanie pruskie. Za\u0142oga krzy\u017cacka sama zniszczy\u0142a gr\u00f3d i wycofa\u0142a si\u0119 najprawdopodobniej do Braniewa. Powstanie upad\u0142o w 1273 r.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z decyzj\u0105 papieska 1\/3 podbitych przez Krzy\u017cak\u00f3w teren\u00f3w mia\u0142a przypa\u015b\u0107 biskupom. W 1254 r. Reszel zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do Warmii, kt\u00f3ra zosta\u0142a ustanowiona dominium biskupim, kierowanym przez biskup\u00f3w warmi\u0144skich. W 1372 rozpocz\u0119to budow\u0119 mur\u00f3w obronnych z basztami i trzema bramami: Wysok\u0105, Kr\u00f3lewieck\u0105 i Ryback\u0105. Przynale\u017cno\u015b\u0107 Warmii do Polski potwierdzono w pokoju toru\u0144skim ko\u0144cz\u0105cym wojn\u0119 trzynastoletni\u0105 (jako lenno od 1466 r.), Reszel sta\u0142 si\u0119 polskim miastem granicznym. Czas przynale\u017cno\u015bci Reszla do Polski wynosi 381 lat.<\/p>\n\n\n\n

Zamek biskupi<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek biskup\u00f3w warmi\u0144skich zosta\u0142 zbudowany w latach 1350\u20131401, na planie kwadratu, z dziedzi\u0144cem wewn\u0119trznym i kru\u017cgankami. Cz\u0119\u015b\u0107 mieszkalna znajdowa\u0142a si\u0119 w skrzyd\u0142ach po\u0142udniowym i wschodnim, pozosta\u0142e boki zamyka\u0142 mur kurtynowy. W naro\u017cniku p\u00f3\u0142nocno-zachodnim znajduje si\u0119 wie\u017ca obronna.<\/p>\n\n\n\n

Zamek reszelski by\u0142 jedn\u0105 z rezydencji ostatniego biskupa warmi\u0144skiego Ignacego Krasickiego. W owym czasie w Reszlu funkcj\u0119 proboszcza pe\u0142ni\u0142 Marcin Krasicki \u2013 brat biskupa. Po I rozbiorze Polski zosta\u0142 zamieniony na wi\u0119zienie. W 1822 przekazano go gminie ewangelickiej, kt\u00f3ra poczyni\u0142a w nim kolejne prace remontowe. Przebudowano skrzyd\u0142o po\u0142udniowe na zb\u00f3r, zmieniono elewacje m.in. dobudowano szczyt z sygnaturk\u0105. Obecnie w zamku znajduje si\u0119 hotel, a miejscu dawnej kaplicy ewangelickiej powsta\u0142a w latach osiemdziesi\u0105tych galeria sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek biskupi w Reszlu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek biskupi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek biskupi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Brama zamkowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec zamkowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Piotr si\u0119 zastanawia czy wrzuci\u0107 do studni 1 z\u0142<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wie\u017ca zamkowa, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Zamek, widok na kaplic\u0119 zamkow\u0105 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny \u015bw. Piotra i Paw\u0142a<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny \u015bw. Piotra i Paw\u0142a zbudowano pod koniec XIV w. Ko\u015bci\u00f3\u0142 mia\u0142 charakter tr\u00f3jnawowej hali bez prezbiterium, z okaza\u0142a wie\u017c\u0105 od strony zachodniej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 uleg\u0142 znacznemu zniszczeniu w po\u017carach na prze\u0142omie XVIII\/XIX w. Odbudow\u0119 poprowadzono pod nadzorem miejscowego architekta \u2013 Joachima Sadrozi\u0144skiego, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 nowy he\u0142m wie\u017cy z latarni\u0105 (1837). Wn\u0119trze ponownie wyposa\u017cono w latach 1822\u20131843. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym znajduje si\u0119 obraz patron\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, autorstwa Antoniego Jana Blanka, kt\u00f3ry by\u0142 profesorem sztuk pi\u0119knych na Uniwersytecie Warszawskim, a pochodzi\u0142 z Warmii.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny, widok z wie\u017cy zamkowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Szczyt fary<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Organy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Chrzcielnica<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Cerkiew pw. Przemienienia Pa\u0144skiego, dawny ko\u015bci\u00f3\u0142  \u015bw. Krzy\u017ca<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W miejscu tym pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 wybudowali augustianie sprowadzeni do Reszla w 1347 r. W ko\u015bciele g\u0142oszone by\u0142y kazania w j\u0119zyku polskim i dlatego nazywany by\u0142 te\u017c ko\u015bcio\u0142em polskim. Ko\u015bci\u00f3\u0142 uleg\u0142 zawaleniu. Po odbudowie w 1580 r. zosta\u0142 konsekrowany 19 lipca 1583 r. przez biskupa warmi\u0144skiego Marcina Kromera z tytu\u0142em \u015bw. Jana Chrzciciela. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przej\u0119li jezuici, kt\u00f3rzy otworzyli kolegium reszelskie w 1632 r., a ko\u015bci\u00f3\u0142 przeznaczony zosta\u0142 dla ucz\u0105cej si\u0119 m\u0142odzie\u017cy. Ze wzgl\u0119du na p\u0119kni\u0119cia w 1798 r. ko\u015bci\u00f3\u0142 rozebrano. W 1800 r. wybudowano nowy, barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 wed\u0142ug projektu Joachima Sadrozi\u0144skiego. Zosta\u0142 on konsekrowany pod wezwaniem \u015bw. Krzy\u017ca. W 1963 zacz\u0119to odprawia\u0107 w nim nabo\u017ce\u0144stwa w obrz\u0105dku wschodnim greckokatolickim (bizantyjsko-ukrai\u0144skim). Oficjalne przekazanie \u015bwi\u0105tyni na w\u0142asno\u015b\u0107 greko-katolikom odby\u0142o si\u0119 w 1992 roku i cerkiew otrzyma\u0142a wezwanie Przemienienia Pa\u0144skiego. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawne kolegium jezuickie i ko\u015bci\u00f3\u0142 pojezuicki by Ludwig Schneider \/ Wikimedia. – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew grecko-katolicka<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ratusz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ratusz zbudowano w 1816 r. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Rynek i ratusz, widok z wie\u017cy zamkowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Spalenie czarownicy na stosie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

21 sierpnia 1811 w Reszlu mia\u0142 miejsce ostatni w Kr\u00f3lestwie Prus, a tak\u017ce ostatni w Europie przypadek spalenia czarownicy na stosie. Ofiar\u0105 by\u0142a Barbara Zdunk. Mia\u0142a ona by\u0107 nieszcz\u0119\u015bliwie zakochana w znacznie m\u0142odszym od siebie m\u0119\u017cczy\u017anie. By si\u0119 zem\u015bci\u0107 mia\u0142a pod\u0142o\u017cy\u0107 ogie\u0144, kt\u00f3ry wybuch\u0142 w Reszlu w nocy z 16 na 17 wrze\u015bnia 1807. W wyniku \u015bledztwa aresztowana zosta\u0142a oskar\u017cona o wywo\u0142anie po\u017caru za pomoc\u0105 czar\u00f3w a s\u0105d miejski skaza\u0142 j\u0105 na \u015bmier\u0107, przez spalenie na stosie. Jej sprawa przesz\u0142a przez wszystkie instancje s\u0105downictwa pruskiego, a\u017c do kr\u00f3la Fryderyka Wilhelma III Pruskiego, kt\u00f3ry ostatecznie wyrok zatwierdzi\u0142. Wyrok zapad\u0142, pomimo i\u017c wed\u0142ug \u00f3wczesnego pruskiego kodeksu karnego, czarnoksi\u0119stwo nie by\u0142o karalne. 21 sierpnia 1811 Zdunk zosta\u0142a spalona na ostatnim w Europie stosie. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych przekaz\u00f3w, Zdunk zosta\u0142a uduszona przez kata jeszcze przed pod\u0142o\u017ceniem ognia, aby oszcz\u0119dzi\u0107 jej cierpie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sabat czarownic, Hans Baldung (1508), CC0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Z uwagi na istniej\u0105ce onegdaj na zamku wi\u0119zienie pruskie i z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119 w t\u0119pieniu czarownic, na zamku urz\u0105dzono wystaw\u0119 narz\u0119dzi tortur.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Skrzynia tortur<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
www.zamek-reszel.com\/zwiedzanie\/zamek-i-wystawa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Maska ha\u0144by<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Maska ha\u0144by<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Pokutna w\u0142osienica<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Flet ha\u0144by<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Gruszka do implementacji wewn\u0119trznej<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Czasy wsp\u00f3\u0142czesne<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Reszel nie dozna\u0142 wi\u0119kszych zniszcze\u0144 podczas II wojny \u015bwiatowej. Zniszczenia pojawi\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017aniej, za komuny, kiedy to rozebrano ponad 30 zabytkowych budynk\u00f3w na Starym Mie\u015bcie i zburzono jeden z dw\u00f3ch ostatnich dziewi\u0119tnastowiecznych spichrz\u00f3w (1985). Dzisiaj wiele kamieniczek odrestaurowano \u2013 miasto sta\u0142o si\u0119 \u201eprzytulne\u201d dla turyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Reszelska uliczka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Centrum Reszla, widok z wie\u017cy zamkowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Restauracja zamkowa specjalizuje si\u0119 w tradycyjnych potrawach regionalnych. Oferowany jest du\u017cy wyb\u00f3r ryb, czy te\u017c gulasz z sarny.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Zamek w Reszlu, godziny zwiedzania 9:00 – 18:00<\/li>
  • Restauracja Zamkowa, Podzamcze 3, Reszel<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Resel – Reszel W 1241 r. wojska krzy\u017cackie zdoby\u0142y gr\u00f3d pruskiego plemienia Bart\u00f3w, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Resel. W miejscu zniszczonego grodu postawiono stra\u017cnic\u0119. Prusowie rok p\u00f3\u017aniej, podczas powstania, odbili gr\u00f3d i utrzymali go przez pi\u0119\u0107 lat. W 1247 r. gr\u00f3d zosta\u0142 ponownie zaj\u0119ty przez wojska zakonne. Kolejne umocnienia krzy\u017cackie zosta\u0142y pobudowane dwa lata p\u00f3\u017aniej i…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2732,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,4],"tags":[138,51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2738"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2738"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2826,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2738\/revisions\/2826"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}