{"id":2852,"date":"2021-07-24T09:49:36","date_gmt":"2021-07-24T09:49:36","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=2852"},"modified":"2022-09-17T10:34:48","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:48","slug":"wizyta-w-galindii-wegorzewo-i-srokowo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=2852","title":{"rendered":"Wizyta w Galindii: W\u0119gorzewo, Srokowo i Sztynort"},"content":{"rendered":"\n

Galindia, P\u00f3\u0142nocne Mazury, Kraina Wielkich Jezior, Dolne Prusy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0119gorzewo le\u017cy na p\u00f3\u0142nocnym skraju Galindii \u2013 obszaru wielkiej puszczy zamieszkanej przez Galind\u00f3w. Tereny na zach\u00f3d i p\u00f3\u0142noc od W\u0119gorzewa, a wi\u0119c Barcj\u0119, Natangi\u0119 i Nadrowi\u0119, czyli nizinne obszary dorzecza Prego\u0142y i dolnego biegu \u0141yny nazwano Prusami Dolnymi (g\u0142\u00f3wne miasta to Kr\u00f3lewiec, Bartoszyce, W\u0119gorzewo, Barciany i K\u0119trzyn). Mazury to nazwa wprowadzona przez Niemc\u00f3w dla okre\u015blenia teren\u00f3w zamieszka\u0142ych przez polskoj\u0119zycznych osadnik\u00f3w z Mazowsza (Masovia<\/em>, st\u0105d Masuren<\/em>). Wielkie Jeziora le\u017c\u0105 w Galindii (zamieszka\u0142ej ongi\u015b przez Galind\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

W wyniku wojny trzynastoletniej (1454-1466) Prusy Dolne pozosta\u0142y przy Prusach Zakonnych, kt\u00f3re przenios\u0142y do Kr\u00f3lewca, swoj\u0105 stolic\u0119. Po sekularyzacji Zakonu w 1525 w Prusach Dolnych zapanowa\u0142 protestantyzm (w odr\u00f3\u017cnieniu od s\u0105siedniej katolickiej Warmii). Prusy do 1657 r. pozostawa\u0142y lennem Kr\u00f3lestwa Polskiego, a p\u00f3\u017aniej by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 Kr\u00f3lestwa Prus. Barcja nale\u017cy do Polski 75 lat, a doliczaj\u0105c czasy lenna (lata 1466-1657) to \u0142\u0105cznie 266 lat. Czas pa\u0144stwa krzy\u017cackiego to 450 lat, a czas pozostawania pod panowaniem pruskim i niemieckim to 244 lata.<\/p>\n\n\n\n

W\u0119gorzewo- W\u0119gobork<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tereny na po\u0142udnie od dzisiejszego W\u0119gorzewa do XIII w. zamieszkiwali Galindowie,  a na zach\u00f3d Bartowie. Mi\u0119dzy 1260 a 1283 rokiem obszar zosta\u0142 opanowany przez Krzy\u017cak\u00f3w, kt\u00f3rzy w 1312 zbudowali w pobli\u017cu miejsca wyp\u0142ywu W\u0119gorapy z Mamr drewniany zamek, zwany Angerburg, przy kt\u00f3rym powsta\u0142a osada przyzamkowa. W 1491 biskup warmi\u0144ski \u0141ukasz Watzenrode wyda\u0142 pozwolenie na wybudowanie ko\u015bcio\u0142a. W 1656 r. miasto zosta\u0142o doszcz\u0119tnie zniszczone przez Szwed\u00f3w. Po tych zniszczeniach i wyludnieniach rozwija\u0142o si\u0119 wskutek \u017cywio\u0142owej kolonizacji polskich osadnik\u00f3w z Mazowsza. W tym czasie nosi\u0142o dwie nazwy: niemieck\u0105 Angerburg (od nazwy zamku) i polsk\u0105 W\u0119gobork (przyswojenie nazwy niemieckiej).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Port na rzece W\u0119gorapie w W\u0119gorzewie. St\u0105d mo\u017cna przez Wielki Jeziora Mazurskie dop\u0142yn\u0105\u0107 do Gi\u017cycka, Miko\u0142ajek i Pisza. Gdyby zosta\u0142 uko\u0144czony Kana\u0142 Mazurski mo\u017cna by dop\u0142yn\u0105\u0107 a\u017c na Ba\u0142tyk.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zamek krzy\u017cacki w W\u0119gorzewie<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek krzy\u017cacki pochodzi z 1398 r., a zosta\u0142 przebudowany w pierwszej po\u0142owie XVIII w. w stylu barokowym. W po\u0142owie XIX w. zamek zosta\u0142 zaadaptowany na s\u0105d i wi\u0119zienie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek krzy\u017cacki by Lesnydzban – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek krzy\u017cacki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec zamku by Jerzy Strzelecki – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Piotra i Paw\u0142a<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

p\u00f3\u017anogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Piotra i Paw\u0142a pochodzi z lat 1605\u201311. W XVIII w. zosta\u0142 powi\u0119kszony o transept i dobudowan\u0105 wie\u017c\u0119. P\u00f3\u017anorenesansowe wyposa\u017cenie wn\u0119trza, o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny i ambona z XVII w. Nad portalem wie\u017cy umieszczone s\u0105 herby barona Fryderyka zu Dohna i Andrzeja von Kreutzena \u2013 fundator\u00f3w ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Piotra i Paw\u0142a, \u017ar\u00f3d\u0142o: www.wegorzewo.pl\/atrakcje\/<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a by Ludwig Schneider \/ Wikimedia. – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Czasy pruskie i niemieckie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0119gorzewo zacz\u0119\u0142o si\u0119 szybko rozwija\u0107 w XIX w. Uruchomiono kana\u0142y \u0142\u0105cz\u0105cy Wielkie Jeziora (1844-56) i do W\u0119gorzewa zacz\u0105\u0142 przyp\u0142ywa\u0107 statek z Gi\u017cycka. Na prze\u0142omie XIX\/XX w. Doprowadzono lini\u0119 kolejow\u0105. Z tego czasu mamy ratusz (XIX w.) przy ul. Zamkowej, przed wojn\u0105 budynek Urz\u0119du Finansowego, obecnie siedziba Urz\u0119du Miasta i Gminy.<\/p>\n\n\n\n

W styczniu 1945 roku miasto zostaje zaj\u0119te przez Rosjan (zabudowa miasta zniszczona zosta\u0142a w oko\u0142o 80% przez Armi\u0119 Czerwon\u0105). W 1945 miasto w\u0142\u0105czone zosta\u0142o do Polski pod nazw\u0105 W\u0119gobork (od 1946 W\u0119gorzewo). Jego dotychczasowa, niemiecka ludno\u015b\u0107 zast\u0105piona zosta\u0142a polskimi ekspatriantami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz by Ludwig Schneider \/ Wikimedia. – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca w W\u0119gorzewie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest to dawny ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki wybudowany w 1930 r. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 w 1998 odkupiony przez grekokatolik\u00f3w. Obecnie trwaj\u0105 prace remontowe maj\u0105ce przystosowa\u0107 cerkiew do liturgii greckokatolickiej. W\u0119gorzewscy ewangelicy w dalszym ci\u0105gu maj\u0105 prawo korzysta\u0107 z dolnej kaplicy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew by Birczanin, Licencja: CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kana\u0142 Mazurski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kana\u0142 Mazurski to nieuko\u0144czony kana\u0142 wodny, kt\u00f3rym Niemcy chcieli po\u0142\u0105czy\u0107 Wielkie Jeziora Mazurskie z Ba\u0142tykiem poprzez rzeki \u0141yn\u0119 i Prego\u0142\u0119. Budow\u0119 kana\u0142u rozpocz\u0119to w 1911 roku. Do 1914 roku wykonano 3\/4 rob\u00f3t ziemnych, uko\u0144czono wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w pomocniczych i rozpocz\u0119to budow\u0119 trzech \u015bluz. Po wojnie prace zosta\u0142y wznowione. Budow\u0119 wstrzymano ostatecznie w 1942 r.<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 kana\u0142u wynosi 50 km (w tym 20 km przypada na teren Polski). Szeroko\u015b\u0107 kana\u0142u na poziomie wody \u015bredniej si\u0119ga 25 m, a g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 2 m w wykopie i 3 m na odcinkach prowadzonych w nasypie. R\u00f3\u017cnica poziomu w\u00f3d pomi\u0119dzy jeziorem Mamry, a rzek\u0105 \u0141yn\u0105 wynosi oko\u0142o 111 m. R\u00f3\u017cnic\u0119 t\u0119 zniwelowano za pomoc\u0105 10 \u015bluz, z kt\u00f3rych 5 znajduje si\u0119 na terenie Polski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u015aluza Le\u015bniewo Dolne<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u015aluza Le\u015bniewo Dolne<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u015aluza Le\u015bniewo G\u00f3rne by Semu – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Komora \u015bluzy Le\u015bniewo G\u00f3rne by Semu – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Srokowo – Dryfort<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Miejscowo\u015b\u0107 Dryfort nazw\u0119 Srokowo uzyska\u0142o w 1950 r. dla upami\u0119tnienia Stanis\u0142awa Srokowskiego (1872\u20131950) \u2013 geografa, autora licznych prac naukowych na temat Prus Wschodnich<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca w Srokowie wzniesiony w 1409 r. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny w ko\u015bciele z 1824 r. wykona\u0142 Wilhelm Biereichel z Reszla. Ozdob\u0105 o\u0142tarza jest drewniana figurka Pi\u0119knej Madonny z XV w. Organy w 1769 r. wykona\u0142 Jan Preuss z Kr\u00f3lewca. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 u\u017cytkowany przez protestant\u00f3w. W Srokowie obok ko\u015bcio\u0142a farnego w 1450 r. wybudowano ko\u015bci\u00f3\u0142 polski, kt\u00f3ry rozebrano w 1725 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca w Srokowie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki \u2013 d. katolicki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Katolicy w Srokowie w 1937 r. wybudowali kaplic\u0119 z g\u0142az\u00f3w granitowych. W 1945 ko\u015bci\u00f3\u0142 ten s\u0142u\u017cy\u0142 katolikom, a p\u00f3\u017aniej gdy zmieni\u0142a si\u0119 struktura wyznaniowa ludno\u015bci protestanci zamienili si\u0119 z katolikami na \u015bwi\u0105tynie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki by Mario K\u00f6sling – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ratusz<\/u><\/em><\/strong> w Srokowie<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Ratusz wybudowany zosta\u0142 w  XVI w. z fundacji Jana Zygmunta, elektora brandenburskiego. Obok ratusza zachowa\u0142 si\u0119 XVIII-wieczny spichlerz z muru pruskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rynek w Srokowie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ratusz i spichlerz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Wie\u017ca ratusza<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Ratusz, tablica po\u015bwi\u0119cona Janowi Zygmuntowi Hohenzollernowi<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Poniewa\u017c Prusy Ksi\u0105\u017c\u0119ce by\u0142y lennem Polski, elektor brandenburski Jan Zygmunt Hohenzollern z\u0142o\u017cy\u0142 w Warszawie w 1611 r. przed kr\u00f3lem Zygmunta III ho\u0142d lenny z Prus Ksi\u0105\u017c\u0119cych. Na \u017c\u0105danie polskiego kr\u00f3la zgodzi\u0142 si\u0119 na pewne koncesje na rzecz katolik\u00f3w na terenie protestanckich Prus Ksi\u0105\u017c\u0119cych. Jan Zygmunt zmieni\u0142 wyznanie przechodz\u0105c z luteranizmu na kalwinizm. Jego syn wspar\u0142 Szwed\u00f3w w czasie wojen polsko-szwedzkich, a c\u00f3rka wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Gustawa Adolfa, kr\u00f3la Szwecji, kt\u00f3ry spl\u0105drowa\u0142 ca\u0142\u0105 Polsk\u0119. Z jakiej wi\u0119c racji s\u0105 te flagi polska i europejska przed jego tablic\u0105? <\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa w W\u0119gielsztynie<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wsi znajduje si\u0119 zabytkowy, p\u00f3\u017anogotycki, orientowany ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa z XV w. Wie\u017ca pochodzi z 1714. O\u0142tarz barokowy, ambona bogato zdobiona z ko\u0144ca XVI w. Przed wsi\u0105 1 km znajduje si\u0119 grodzisko pruskie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa w W\u0119gielsztynie, szkoda, \u017ce otynkowany \u2026<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Pa\u0142ac w Sztynorcie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od 1420 r. a\u017c do 1944 r. historia Sztynortu \u0142\u0105czy si\u0119 nierozerwalnie z rodem Lehndorff\u00f3w. Wybudowali oni  pa\u0142ac, kt\u00f3ry sp\u0142on\u0105\u0142 podczas szwedzkiego potopu za spraw\u0105 Tatar\u00f3w, kt\u00f3rzy jako sprzymierze\u0144cy Polski pl\u0105drowali w 1656 r. Prusy. Pa\u0142ac odbudowa\u0142a w 1691 r. hrabina Maria Eleonora Lehndorff (m\u0105\u017c – Ahasver von Lehndorff by\u0142 szambelanem kr\u00f3la Jana II Kazimierza Wazy). Hrabina urz\u0105dzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c osiemnastohektarowy park, okalaj\u0105cy pa\u0142ac od p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac w Sztynorcie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac w Sztynorcie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac w Sztynorcie by S\u0142awomir Milejski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Folwark Sztynort<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Herbaciarnia w parku pa\u0142acowym<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W W\u0119gorzewie warto wst\u0105pi\u0107 do Karczmy w W\u0119gorzewie. Serwowane s\u0105 tutaj dania regionalne \u2013 du\u017cy wyb\u00f3r ryb i pierog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Karczma, ul. Zamkowa 10, Wegorzewo<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Galindia, P\u00f3\u0142nocne Mazury, Kraina Wielkich Jezior, Dolne Prusy W\u0119gorzewo le\u017cy na p\u00f3\u0142nocnym skraju Galindii \u2013 obszaru wielkiej puszczy zamieszkanej przez Galind\u00f3w. Tereny na zach\u00f3d i p\u00f3\u0142noc od W\u0119gorzewa, a wi\u0119c Barcj\u0119, Natangi\u0119 i Nadrowi\u0119, czyli nizinne obszary dorzecza Prego\u0142y i dolnego biegu \u0141yny nazwano Prusami Dolnymi (g\u0142\u00f3wne miasta to Kr\u00f3lewiec, Bartoszyce, W\u0119gorzewo, Barciany i K\u0119trzyn).…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2845,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,4],"tags":[138,71,51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2852"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2852"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2959,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2852\/revisions\/2959"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}