{"id":2978,"date":"2021-07-26T10:21:11","date_gmt":"2021-07-26T10:21:11","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=2978"},"modified":"2022-09-17T10:34:48","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:48","slug":"wyprawa-do-galindii-mragowo-ryn-szestno-sorkwity","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=2978","title":{"rendered":"Wyprawa do Galindii: Mr\u0105gowo, Ryn, Szestno, Sorkwity"},"content":{"rendered":"\n

Podb\u00f3j Galindii przez zakon krzy\u017cacki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1190 roku w Ziemi \u015awi\u0119tej za\u0142o\u017cono zakon krzy\u017cacki. Celem zakonu by\u0142a ochrona pielgrzym\u00f3w przed muzu\u0142manami. Oficjalna nazwa to Zakon Szpitala Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Zakonnikami byli g\u0142ownie rycerze z kraj\u00f3w germa\u0144skich. Kiedy los Kr\u00f3lestwa Jerozolimskiego coraz silniej atakowanego przez muzu\u0142man\u00f3w zosta\u0142 przes\u0105dzony, Krzy\u017cacy poszukiwali nowych zada\u0144 i nowej siedziby. W 1226 r. zaprosi\u0142 ich ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad I Mazowiecki i nada\u0142 zakonowi ziemi\u0119 che\u0142mi\u0144sk\u0105. Ju\u017c w 1237 r. Krzy\u017cacy podbili pierwsze tereny Prus\u00f3w. Prusowie na kr\u00f3tko odzyskali niepodleg\u0142o\u015b\u0107 podczas I powstania pruskiego (1242 r.). Krzy\u017cacy po kilku latach krwawych walk zdo\u0142ali ponownie opanowa\u0107 kraj (bitwa pod Dzierzgoniem w 1248 r.). Ustanowiono wtedy Warmi\u0119 \u2013 tr\u00f3jk\u0105t pomi\u0119dzy Braniewem, Olsztynem i Reszlem, a tak\u017ce Prusy G\u00f3rne obejmuj\u0105ce Kwidzy\u0144, Dzierzgo\u0144, Ostr\u00f3d\u0119, Nidzic\u0119 i Szczytno, a tak\u017ce Dolne Prusy obejmuj\u0105ce dolin\u0119 Prego\u0142y z Kr\u00f3lewcem (K\u0119trzyn, Bartoszyce) oraz Galindi\u0119. Galindia by\u0142a krain\u0105 dzikiej nieprzebytej Puszczy Galindzkiej (Grosse Wildnis<\/em>) rozpo\u015bcieraj\u0105cej si\u0119 od Nidzicy poprzez Wielkie Jeziora Mazurskie (Gi\u017cycko, Mr\u0105gowo) do Go\u0142dapi. Zamieszka\u0142a by\u0142a przez plemi\u0119 Galind\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wielka Puszcza Galindzka by Popik – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
\u015aredniowieczne grodzisko Galind\u00f3w w Szestnie by Semu – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017cacy skutecznie wytrzebili Galind\u00f3w i na ich miejsce zacz\u0119li sprowadza\u0107 osadnik\u00f3w z Mazowsza. St\u0105d w Prusach na po\u0142udnie od linii I\u0142awa- Dobre Miasto- K\u0119trzyn – W\u0119gorzewo dominowa\u0142 j\u0119zyk polski. Na podstawie traktatu krakowskiego z 1525 r., zawartego mi\u0119dzy Zygmuntem I Starym, a jego siostrze\u0144cem Albrechtem Hohenzollernem, ostatni wielki mistrz krzy\u017cacki z\u0142o\u017cy\u0142 ho\u0142d kr\u00f3lowi Polski i sta\u0142 si\u0119 pierwszym \u015bwieckim ksi\u0119ciem Prus. Albrecht Hohenzollern przyj\u0105\u0142 luteranizm i nakaza\u0142 by kazania, \u015bpiewy i czytanie Pisma \u015awi\u0119tego odbywa\u0142y si\u0119 tylko w j\u0119zyku niemieckim.<\/p>\n\n\n\n

Prusy do 1657 r. pozostawa\u0142y lennem Kr\u00f3lestwa Polskiego. W 1701 Fryderyk I uzyska\u0142 tytu\u0142 kr\u00f3la w Prusach i powsta\u0142o Kr\u00f3lestwo Prus. Po\u0142udniowe Mazury nale\u017c\u0105 do Polski 75 lat, a doliczaj\u0105c czasy lenna 1466-1657 to \u0142\u0105cznie 266 lat. Czas pa\u0144stwa krzy\u017cackiego to 464 lata, a czas pozostawania pod panowaniem pruskim i niemieckim to 244 lata.<\/p>\n\n\n\n

Mazurzy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mazurzy to potomkowie polskich osadnik\u00f3w z Mazowsza (st\u0105d nazwa Maz-ur), kt\u00f3rzy zasiedlali po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Prus Ksi\u0105\u017c\u0119cych. W 1525 roku Albrecht von Hohenzollern przyj\u0105\u0142 wyznanie lutera\u0144skie. Mazurzy te\u017c musieli przej\u015b\u0107 na luteranizm, ale zachowywali polsk\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105, piel\u0119gnowali polskie tradycje. W XIX wieku polskoj\u0119zyczna ludno\u015b\u0107 Prus Wschodnich, podobnie jak i \u015al\u0105ska, poddana zosta\u0142a germanizacji przez rz\u0105d pruski. Germanizacji przeciwdzia\u0142a\u0142 Gustaw Gizewiusz, polski dzia\u0142acz spo\u0142eczno-narodowy i folklorysta. Przede wszystkim domaga\u0142 si\u0119 utrzymania j\u0119zyka polskiego w szko\u0142ach, a w celu powstrzymania germanizacji wydawa\u0142 polskie ksi\u0105\u017cki dla Mazur\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W 1920 r., w momencie plebiscytu polskoj\u0119zyczni Mazurzy zamieszkiwali a\u017c po lini\u0119 I\u0142awa \u2013 Mor\u0105g \u2013 K\u0119trzyn \u2013 Go\u0142dap. Agresja rosyjska (zako\u0144czona Bitw\u0105 Warszawsk\u0105) spowodowa\u0142a, \u017ce plebiscyt kompletnie przegrano, Mazurzy opowiedzieli si\u0119 za pozostaniem w Prusach. Po I wojnie \u015bwiatowej, w\u0142adze niemieckie otwarcie zwalcza\u0142y gwar\u0119 mazursk\u0105, zamykaj\u0105c szko\u0142y w kt\u00f3rych nauczano mowy mazurskiej (czyli polskiej). T\u0142umiono przejawy to\u017csamo\u015bci narodowej Mazur\u00f3w Trudn\u0105 sytuacj\u0119 Mazur\u00f3w opisa\u0142 Melchior Wa\u0144kowicz w powie\u015bci \u201eNa tropach Sm\u0119tka\u201d wydanej w 1936 r.<\/p>\n\n\n\n

Po 1945 r. sporo polskoj\u0119zycznych Mazur\u00f3w zosta\u0142o w swych rodzinnych gospodarstwach. Na Mazury trafi\u0142o tysi\u0105ce repatriant\u00f3w ze Wschodu i Kurpi. Pomimo u\u017cywania tego samego j\u0119zyka polskiego, Mazurzy \u2013 autochtoni byli cz\u0119sto dyskryminowani (nazywano ich \u201eKrzy\u017cakami\u201d). Wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wiar\u0105 lutera\u0144sk\u0105 i pewnymi korzeniami pruskimi\/niemieckimi (imionami, gwar\u0105). Dzisiaj prawdziwego potomka Mazur\u00f3w poznamy te\u017c po wierze lutera\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

Mr\u0105gowo – Z\u0105d\u017abork<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mr\u0105gowo powsta\u0142o w XIV wieku jako osada zakonu krzy\u017cackiego o nazwie Sensburg, przez osadzan\u0105 tu ludno\u015b\u0107 mazursk\u0105 zwana Z\u0105d\u017aborkiem. Obecna nazwa miasta nadana zosta\u0142a po II wojnie \u015bwiatowej na cze\u015b\u0107 polskiego pastora Krzysztofa Celestyna Mrongoviusa, pierwszego badacza gwar Warmii i Mazur. Mr\u0105gowo powsta\u0142o na obszarze, kt\u00f3re by\u0142o zamieszkiwane przez pruskie plemi\u0119 Galind\u00f3w. Po podboju krzy\u017cackim zacz\u0119li si\u0119 tutaj osiedla\u0107 Polacy sprowadzani z ziemi che\u0142mi\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki w Mr\u0105gowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 powsta\u0142 w 1734 r. i ju\u017c wkr\u00f3tce sta\u0142 si\u0119 ko\u015bcio\u0142em protestanckim. W 1945 r. \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej ko\u015bci\u00f3\u0142 zdewastowali, a nast\u0119pnie podpalili. Ko\u015bci\u00f3\u0142 odbudowano w 1961 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki z 1734 Autorstwa I, TBS, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ratusz w Mr\u0105gowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ratusz w Mr\u0105gowie zosta\u0142 wybudowany w 1825 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz by Mkos – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Stra\u017cnica i ratusz by Bartek101 praca w\u0142asna, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew \u2013 dawna synagoga<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Synagoga zosta\u0142a zbudowana w latach 1895\u20131896. W 1939 r. Niemcy zdewastowali wn\u0119trze synagogi. W okresie powojennym, w 1958 r. budynek przebudowano na cerkiew prawos\u0142awn\u0105 pw. Przemienienia Pa\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawna synagoga by Lesnydzban – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wojciecha w Mr\u0105gowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W czasach niemieckich przybywa\u0142o do Mr\u0105gowa coraz wi\u0119cej katolik\u00f3w i dla nich w 1860 r. wybudowano neogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymsko-katolicki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wojciecha by I, TBS, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Amfiteatr w Mr\u0105gowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Amfiteatr nad jeziorem Czos jest najbardziej znanym obiektem turystycznym w Mr\u0105gowie. Powsta\u0142 w latach 80. XX w. Jest miejscem wielu imprez kulturalnych, m.in. Piknik Country, Mazurska Noc Kabaretowa, Festiwal Muzyki Kresowej. W 2012 roku obiekt zosta\u0142 przebudowany.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Amfiteatr nad jeziorem Czos by Pan Pulaski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zamek krzy\u017cacki w Szestnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1326 na terenach podbitych Galind\u00f3w pomi\u0119dzy dwoma du\u017cymi jeziorami Krzy\u017cacy wznie\u015bli drewniany zamek nazwany Sestes, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej rozbudowano w zamek murowany. Po roku 1815 zamek rozebrano. Do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych zachowa\u0142y si\u0119 fragmenty skrzyd\u0142a p\u00f3\u0142nocnego i piwnice ze sklepieniem kolebkowym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ocala\u0142y naro\u017cnik zamku by Damianbajkowski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Krzy\u017ca w Szestnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 wybudowany zosta\u0142 w drugiej po\u0142owie XV w. W latach 1525\u20131980 by\u0142a tu parafia lutera\u0144ska. Obecny wystr\u00f3j wn\u0119trza ma charakter barokowy, o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny manierystyczny z ok. 1630, z gotyckimi figurami Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem i \u015bw. Piotra i Paw\u0142a. Stropy pokryte s\u0105 kasetonow\u0105 polichromi\u0105 z XVII w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Szestnie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Szestnie by Adam Kliczek \/ Wikipedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Pa\u0142ac w Sorkwitach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wczesnym \u015bredniowieczu znajdowa\u0142o si\u0119 tu grodzisko Prus\u00f3w (Galind\u00f3w). Wie\u015b Sorkwity, pod prusk\u0105 nazw\u0105 Sarkewite, zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1379 roku przez Wielkiego Mistrza Krzy\u017cackiego Winricha von Kniprode. Neogotycki pa\u0142ac zbudowa\u0142a rodzina von Mirbach w 1856 r. na miejscu wcze\u015bniejszej rezydencji Jana Zygmunta Bronikowskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Neogotycki pa\u0142ac w Sorkwitach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac w Sorkwitach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac w Sorkwitach, zabudowania gospodarcze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Neogotycki pa\u0142ac w Sorkwitach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki<\/u><\/em><\/strong> w Sorkwitach<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki pochodzi z XV w. (wtedy by\u0142 katolicki), a zosta\u0142 przebudowany w XVIII w. Wie\u017ca pochodzi z 1702 r. i jest zwie\u0144czona chor\u0105giewk\u0105 z herbem Bronikowskich i dat\u0105 1777. Do 1936 r. g\u0142oszono w nim kazania w j\u0119zyku polskim. Obecnie w dalszym ci\u0105gu s\u0142u\u017cy lokalnej spo\u0142eczno\u015bci ewangelickiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-augsburski w Sorkwitach by Lesnydzban – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz w ko\u015bciele w Sorkwitach<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Lo\u017ca patronacka i anio\u0142 chrzcielny by Lesnydzban – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ryn<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017cacy skutecznie wytrzebili Galind\u00f3w. Ok. 1283 w miejscu osady Galind\u00f3w Krzy\u017cacy buduj\u0105 niewielk\u0105 drewnian\u0105 stra\u017cnic\u0119 Rhein. Krzy\u017cacy zbudowali zamek na wzg\u00f3rzu w centrum miasta oko\u0142o 1337 r. Do ko\u0144ca XVIII w. w Rynie i okolicach tradycyjnie przewa\u017cali polscy ewangelicy. W 1724 nabo\u017ce\u0144stwa w Rynie odprawiano wci\u0105\u017c wy\u0142\u0105cznie w j\u0119zyku polskim. W XIX w. w samym mie\u015bcie proporcje etniczne zacz\u0119\u0142y ulega\u0107 istotnej zmianie ze wzgl\u0119du na rozw\u00f3j pa\u0144stwowej administracji i szkolnictwa, a tak\u017ce procesy gospodarcze. Pa\u0144stwo pruskie, a potem niemieckie zacz\u0119\u0142o rozwija\u0107 tak\u017ce \u015bwiadom\u0105 polityk\u0119 germanizacyjn\u0105, spychaj\u0105c gwar\u0119 mazursk\u0105 do zamkni\u0119tych \u015brodowisk wiejskich. Mimo germanizacji, nabo\u017ce\u0144stwa w j\u0119zyku polskim odprawiano w Rynie do po\u017caru ko\u015bcio\u0142a w 1940 r.<\/p>\n\n\n\n

Zamek w Rynie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek wybudowano pod koniec XIVw. Zamek sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 komturii, a pierwszym ry\u0144skim komturem by\u0142 Fryderyk von Wallenrod.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek w Rynie by Krystian Smo\u0142ka – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek w Rynie by Dakorps – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek w Rynie by Semu – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Brama zamkowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek w Rynie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec zamku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec zamku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Przedzamcze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 2010 roku w ry\u0144skiego zamku go\u015bci\u0142 Bruno Platter \u2013 aktualny (ju\u017c siedemdziesi\u0105ty) Wielki Mistrz Zakonu Krzy\u017cackiego z Wiednia. Poprzednia wizyta Wielkiego Mistrza Winricha von Kniprode mia\u0142a miejsce w 1379 roku, w czasie budowy zamku.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Opatrzno\u015bci Bo\u017cej w Ster\u0142awkach Wielkich<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W XV w, wybudowano kaplic\u0119, p\u00f3\u017aniej przebudowan\u0105 na ko\u015bci\u00f3\u0142 lutera\u0144ski. Nowy neogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142, wykorzystaniem element\u00f3w starego, wybudowano w 1832 r. W 1806 r. na 1476 os\u00f3b z terenu parafii przyst\u0119puj\u0105cych do komunii \u015bwi\u0119tej by\u0142o 1459 Mazur\u00f3w. W 1890 nabo\u017ce\u0144stwa odprawiano tu w j\u0119zyku polskim i niemieckim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ster\u0142awkach Wielkich by Adam Kliczek, http:\/\/zatrzymujeczas.pl – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wybrali\u015bmy si\u0119 do Ry\u0144skiego M\u0142yna po\u0142o\u017conego nad Jeziorem Ry\u0144skim. Polecamy ryby, pierogi, babk\u0119 ziemniaczan\u0105 oraz pszenne piwo.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Go\u015bciniec Ry\u0144ski M\u0142yn, ul. Hanki Sawickiej 3, Ryn<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Podb\u00f3j Galindii przez zakon krzy\u017cacki W 1190 roku w Ziemi \u015awi\u0119tej za\u0142o\u017cono zakon krzy\u017cacki. Celem zakonu by\u0142a ochrona pielgrzym\u00f3w przed muzu\u0142manami. Oficjalna nazwa to Zakon Szpitala Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Zakonnikami byli g\u0142ownie rycerze z kraj\u00f3w germa\u0144skich. Kiedy los Kr\u00f3lestwa Jerozolimskiego coraz silniej atakowanego przez muzu\u0142man\u00f3w zosta\u0142 przes\u0105dzony, Krzy\u017cacy poszukiwali nowych zada\u0144…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2975,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,4],"tags":[138,50,51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2978"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2978"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2992,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2978\/revisions\/2992"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}