{"id":3028,"date":"2021-07-27T12:26:21","date_gmt":"2021-07-27T12:26:21","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=3028"},"modified":"2022-09-17T10:34:48","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:48","slug":"kolorowe-miasta-w-poludniowej-warmii-biskupiec-i-barczewo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=3028","title":{"rendered":"Kolorowe miasta w po\u0142udniowej Warmii \u2013 Biskupiec i Barczewo"},"content":{"rendered":"\n

Zwiedzaj\u0105c wiele miast na Warmii i Mazurach odczuwa si\u0119 architektoniczn\u0105 brzydot\u0119. Centra miast zosta\u0142y zniszczone w 1945 r. w znacznym stopniu (50-90%). Cz\u0119sto nie odbudowywano kamieniczek, lecz stawiano bloki z wielkiej p\u0142yty, a ruiny przekszta\u0142cano w skwery ozdabiane pude\u0142kowymi pawilonami handlowymi. Na tym tle dwa miasteczka po\u0142udniowej Warmii \u2013 Biskupiec i Barczewo wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 dba\u0142o\u015bci\u0105 o architektur\u0119. Odbudowano kamieniczki (cz\u0119sto w nowoczesnym stylu, ale nawi\u0105zuj\u0105cym do historycznego), zadbano o ma\u0142a architektur\u0119, kolory, malownicze zak\u0105tki. Przyjemnie jest tu pospacerowa\u0107, szczeg\u00f3lnie wieczorem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rynek w Biskupcu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Barczewo<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Warmia<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w XIII w. Krzy\u017cacy podbili ziemie plemienia Galind\u00f3w i Warm\u00f3w. Na mocy decyzji papie\u017ca Innocentego IV w kraju podbijanym przez zakon krzy\u017cacki w ka\u017cdej diecezji 1\/3 ziemi nale\u017ce\u0107 mia\u0142a do odno\u015bnego biskupa jako jego dominium (reszta do komtur\u00f3w). W ten spos\u00f3b powsta\u0142a Warmia – dominium biskupie, a p\u00f3\u017aniej w latach 1466-1772 ksi\u0119stwo warmi\u0144skie w ramach Polski. Po rozbiorach Warmi\u0119 przej\u0119\u0142y Prusy i Niemcy. Pomimo silnej akcji germanizacyjnej na po\u0142udniowej Warmii przetrwa\u0142 j\u0119zyk polski. Po II wojnie \u015bwiatowej nast\u0105pi\u0142o przesiedlenie Niemc\u00f3w i cz\u0119\u015bci Warmiak\u00f3w, a na ich miejsce trafili repatrianci z kres\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Biskupiec<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Miasto powsta\u0142o na bazie osady przy granicznym zamku biskup\u00f3w warmi\u0144skich w 1374 r. \u2013 st\u0105d nazwa  Bischofsburg (pol.  Biskupiec). Biskupiec otoczony by\u0142 murem obronnym i posiada\u0142 dwie bramy miejskie: Szczycie\u0144sk\u0105 i Reszelsk\u0105. Biskupiec zamieszkiwali w wi\u0119kszo\u015bci polskoj\u0119zyczni Mazurzy. W 1897 r. w powiecie reszelskim (biskupieckim), jak i w ca\u0142ej po\u0142udniowej Warmii i cz\u0119\u015bci Mazur, 75% dzieci porozumiewa\u0142o si\u0119 po polsku. Wynik plebiscytu na Warmii i Mazurach w 1920 r. okaza\u0142 si\u0119 niekorzystny dla Polski, w tym samym roku mia\u0142 miejsce brutalny napad miejscowych Niemc\u00f3w na polsk\u0105 trup\u0119 teatraln\u0105. W okresie mi\u0119dzywojennym dzia\u0142a\u0142y w Biskupcu liczne organizacje polskie. Gdy w 1945 r. miasto ponownie znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Polski, zniszczenia zabudowy si\u0119ga\u0142y 50 %, a niekt\u00f3rych budynk\u00f3w nigdy nie odbudowano.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela w Biskupcu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny w Biskupcu istnia\u0142 ju\u017c w czasie lokacji miasta w 1395 r. Ko\u015bci\u00f3\u0142 po kilkukrotnych przebudowach i po\u017carze w 1766 r. otrzyma\u0142 kszta\u0142t tr\u00f3jnawowej hali. Z dawnego wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a zachowa\u0142a si\u0119 wieczna lampka z 1740 r. i misa chrzcielna z XVI w. W dobrym stanie dotrwa\u0142 do naszych czas\u00f3w fragment barokowego ogrodzenia z XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny w Biskupcu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny w Biskupcu, wie\u017ca<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny w Biskupcu, widok z Rynku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kamieniczki na Rynku w Biskupcu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dawny ratusz z 1895 r.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. b\u0142. Karoliny K\u00f3zk\u00f3wny \u2013 d. ewangelicki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nap\u0142yw ludno\u015bci niemieckiej spowodowa\u0142, \u017ce 1848 r. zbudowano ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki. Ma on form\u0119 neoroma\u0144skiej bazyliki emporowej. Po wojnie zosta\u0142 przej\u0119ty przez parafi\u0119 katolick\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawny ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki by Bonasera1 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Barczewo – Wartembork<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wartembork wybudowano w XIV w. na planie prostok\u0105ta z centralnym rynkiem. W cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocno-wschodniej zlokalizowany zosta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 farny pod wezwaniem \u015bw. Anny, a w cz\u0119\u015bci po\u0142udniowo-wschodniej ko\u015bci\u00f3\u0142 franciszka\u0144ski \u015bw. Andrzeja. Na p\u00f3\u0142noc od ko\u015bcio\u0142a farnego zlokalizowany by\u0142 zamek biskupi, w kt\u00f3rym rezydowa\u0142 burgrabia zarz\u0105dzaj\u0105cy jednym z komornictw Ksi\u0119stwa Warmi\u0144skiego. Funkcj\u0119 burgrabiego pe\u0142ni\u0142 m.in. Bartosz Kromer \u2013 brat biskupa Marcina Kromera. Miasto posiada\u0142o dwie bramy miejskie: Olszty\u0144sk\u0105 i Jeziora\u0144sk\u0105 oraz Furt\u0119 Zamkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Na mocy pokoju toru\u0144skiego miasto wraz z ca\u0142\u0105 Warmi\u0105 w\u0142\u0105czone zosta\u0142o do Kr\u00f3lestwa Polskiego. W Barczewie w 1877 r. urodzi\u0142 si\u0119 Feliks Nowowiejski – polski kompozytor, tw\u00f3rca m.in. Roty. W 1885 w Barczewie powsta\u0142a trzecia na terenie Warmii polska ksi\u0119garnia nale\u017c\u0105ca do Adama Napieralskiego.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na niemieckie brzmienie historycznej nazwy Wartembork, w 1946 roku w\u0142adze polskie zmieni\u0142y nazw\u0119 miasta na Barczewo dla uczczenia pami\u0119ci ksi\u0119dza Walentego Barczewskiego. W barczewskim zak\u0142adzie karnymw 1986 r. zmar\u0142 zbrodniarz wojenny, by\u0142y gauleiter i nadprezydent Prus Wschodnich, Erich Koch.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Malowniczo po\u0142o\u017cone wi\u0119zienie w Barczewie, wi\u0119zienny ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Dyzmy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Staw wi\u0119zienny, rzeka Pisa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wi\u0119zienie w Barczewie, rzeka Pisa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny i Szczepana w Barczewie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wybudowany w 1386 r. w stylu gotyckim. Ulega\u0142 wielokrotnie po\u017carom. Zbudowany jest z czerwonej, wypalanej ceg\u0142y. W 1894 roku dobudowano prezbiterium.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny i Szczepana<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny i Szczepana<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny i Szczepana<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Wej\u015bcie do ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Organy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zabudowa chrzcielnicy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a w Barczewie<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 wybudowano w XIV w. i opiek\u0119 nad nim przej\u0119li Franciszkanie osadzeni w Barczewie tu\u017c po lokacji miasta. W okresie reformacji konwent zakonny podupad\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Andrzeja by Lodzia69 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz w remoncie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 1584 biskupem i w\u0142adc\u0105 ksi\u0119stwa warmi\u0144skiego zosta\u0142 bratanek Stefana Batorego, Andrzej Batory. W\u0142adca osadzi\u0142 w zrujnowanym klasztorze bernardyn\u00f3w, kt\u00f3rzy przebudowali \u015bwi\u0105tyni\u0119 w stylu renesansowym. Zbudowano wtedy boczn\u0105 kaplic\u0119 \u015bw. Antoniego z Padwy, w kt\u00f3rej Andrzej ufundowa\u0142 w 1598 nagrobek dla siebie i swojego brata, Baltazara ( le\u017c\u0105c\u0105 posta\u0107 Baltazara Batorego w zbroi. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci przedstawiony zosta\u0142 kardyna\u0142 Andrzej, kt\u00f3ry modli si\u0119 kl\u0119cz\u0105c).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cenotaf Andrzeja i Baltazara Batorych, CC0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W 1810 zaborcy pruscy skasowali konwent bernardyn\u00f3w. Zakonnicy wr\u00f3cili do Barczewa po II wojnie \u015bwiatowej. Opr\u00f3cz ko\u015bcio\u0142a zachowa\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 starego klasztoru.<\/p>\n\n\n\n

Ratusz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

neogotycki Ratusz pochodzi z XIX w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ratusz od strony Stawu <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-augsburski \u2013 obecnie sala koncertowa<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-augsburski \u2013 znajduj\u0105cy si\u0119 przy ulicy Grunwaldzkiej wybudowano w 1871 roku. Obecnie wykorzystywany jest jako sala koncertowa o nazwie „Europejskie Centrum Kultury”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Muzeum Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Muzeum Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie \u2013 znajduj\u0105ce si\u0119 przy ulicy Mickiewicza 13, otwarcie muzeum odby\u0142o si\u0119 15 lipca 1961 roku, obecnie budynek nosi nazw\u0119 Salonu Muzycznego im. Feliksa Nowowiejskiego. Mie\u015bci si\u0119 w miejscu gdzie urodzi\u0142 si\u0119 i \u017cy\u0142 sam kompozytor<\/p>\n\n\n\n

Synagoga<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Barczewie znajdziemy ostatni\u0105 ocala\u0142\u0105 synagog\u0119 na Warmii.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Synagoga<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
W dawnej synagodze mo\u017cna wypi\u0107 herbat\u0119 i kupi\u0107 pami\u0105tki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Warmi\u0144skie kapliczki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Katolicyzm na Warmii przejawia\u0142 si\u0119 budow\u0105 przydro\u017cnych kapliczek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kapliczka w Barczewie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wybrali\u015bmy si\u0119 na posi\u0142ek do Folwarku Tumiany, po\u0142o\u017conego pomi\u0119dzy Biskupcem a Barczewem. Dania s\u0105 sporz\u0105dzane z naturalnych produkt\u00f3w, \u015bwie\u017cych ryb, a tak\u017ce warzyw, owoc\u00f3w sezonowych oraz grzyb\u00f3w z pobliskiego lasu. Polecamy zup\u0119 warmi\u0144sk\u0105 z kluseczkami lub flaczki z lina. Dania g\u0142\u00f3wne to kacze udko, ryby oraz pierogi, np. ze szczupakiem.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

  • Restauracja Folwark Tumiany, Tumiany 7<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zwiedzaj\u0105c wiele miast na Warmii i Mazurach odczuwa si\u0119 architektoniczn\u0105 brzydot\u0119. Centra miast zosta\u0142y zniszczone w 1945 r. w znacznym stopniu (50-90%). Cz\u0119sto nie odbudowywano kamieniczek, lecz stawiano bloki z wielkiej p\u0142yty, a ruiny przekszta\u0142cano w skwery ozdabiane pude\u0142kowymi pawilonami handlowymi. Na tym tle dwa miasteczka po\u0142udniowej Warmii \u2013 Biskupiec i Barczewo wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 dba\u0142o\u015bci\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3018,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,4],"tags":[138],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3028"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3028"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3030,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3028\/revisions\/3030"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}