{"id":3294,"date":"2021-08-17T17:20:33","date_gmt":"2021-08-17T17:20:33","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=3294"},"modified":"2022-09-17T10:34:48","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:48","slug":"poloniny-bieszczadzkie-wielka-rawka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=3294","title":{"rendered":"Bieszczadzkie po\u0142oniny: Wielka Rawka"},"content":{"rendered":"\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ru\u015b Halicka, w tym Bieszczady, zosta\u0142y przy\u0142\u0105czone do Polski przez Kazimierza Wielkiego w 1345 r. A\u017c do zabor\u00f3w tereny te stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 Kr\u00f3lestwa Polskiego, a p\u00f3\u017aniej zagarn\u0119li je Austriacy i w 1918 r. powr\u00f3ci\u0142y do Polski (w sumie 553 lat w Polsce).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wielka Rawka (daleko z lewej) widziana z Po\u0142oniny D\u017awiniackiej, w \u015brodku Po\u0142onina Cary\u0144ska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Berehy G\u00f3rne<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Berehy G\u00f3rne, czyli obecnie Brzegi G\u00f3rne, s\u0105 \u015bwietnym punktem wypadowym na Po\u0142onin\u0119 Wetli\u0144sk\u0105 i Cary\u0144sk\u0105 oraz Wielk\u0105 Rawk\u0119. Miejscowo\u015b\u0107 Berehy G\u00f3rne zniszczono zaraz po wojnie, a wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w wysiedlono w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d w 1947 roku. Pola zamieni\u0142y si\u0119 w trawiaste \u0142\u0105ki, kt\u00f3re mo\u017cna do dzisiaj ogl\u0105da\u0107. Tereny te po wojnie by\u0142y praktycznie niedost\u0119pne, a\u017c do roku 1962, kiedy uruchomiono Wielk\u0105 P\u0119tl\u0119 Bieszczadzk\u0105 poprowadzon\u0105 z Cisnej przez Wetlin\u0119, Berehy G\u00f3rne, Ustrzyki G\u00f3rne do Lutowisk. Przejazd t\u0105 drog\u0105 zar\u00f3wno na Prze\u0142\u0119cz Wy\u017cnia\u0144sk\u0105, jak i na Prze\u0142\u0119cz Wy\u017cni\u0105 przynosi wiele emocji i dostarcza niezapomnianych wra\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Parking na Prze\u0142\u0119czy Wy\u017cniej, w dali Po\u0142onina Wetli\u0144ska z Chatk\u0105 Puchatka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Z uwagi na ogromny ruch turystyczny szlaki na po\u0142oninach s\u0105 prze\u0142adowane, wi\u0119c postanowili\u015bmy wej\u015b\u0107 na Wielk\u0105 Rawk\u0119 i w spokoju popatrze\u0107 na Po\u0142onin\u0119 Wetli\u0144sk\u0105 i Po\u0142onin\u0119 Cary\u0144sk\u0105. Zaplanowali\u015bmy tras\u0119 \u201epo prostok\u0105cie\u201d co umo\u017cliwia kratowa struktura Bieszczad\u00f3w \u2013 r\u00f3wnoleg\u0142ych grzbiet\u00f3w i dolin poprzecinanych w poprzek prze\u0142omowymi dolinami. Z niecki wok\u00f3\u0142 Bereh\u00f3w G\u00f3rnych wyp\u0142ywa i w\u0105skim prze\u0142omowym w\u0105wozem pomi\u0119dzy Po\u0142onin\u0105 Wetli\u0144sk\u0105 i Cary\u0144sk\u0105 p\u0142ynie potok o wielu nazwach. Na skutek niechlujnej pracy kartograf\u00f3w austriackich mamy a\u017c trzy nazwy dla potoku p\u0142yn\u0105cego z Bereh\u00f3w G\u00f3rnych do Sanu: Prowcza (przekr\u0119cona nazwa powinno by\u0107 Prowisja), Nasicza\u0144ski i Dwernik. Przed wojn\u0105 rzeka nazywana by\u0142a Bere\u017cank\u0105. Pracy tych samych austriackich specjalist\u00f3w zawdzi\u0119czamy podobny ba\u0142agan z nazwami rzeki Wetlina, Wetlinka i nagle w g\u00f3rnym biegu Solinka (obecnie skorygowano nazw\u0119 na G\u00f3rna Solinka by odr\u00f3\u017cni\u0107 od Solinki p\u0142yn\u0105cej przez Cisn\u0105).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Prze\u0142\u0119cz Wy\u017cnia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Prze\u0142\u0119cz Wy\u017cnia<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prze\u0142\u0119cz Wy\u017cnia po\u0142o\u017cona jest na 873 m n.p.m. Zbudowano tu wielki parking i zaplecze dla obs\u0142ugi ruchu turystycznego. \u017b\u00f3\u0142tym szlakiem zacz\u0119li\u015bmy w\u0119dr\u00f3wk\u0119 na Dzia\u0142 \u2013 \u0142agodny grzbiet  opadaj\u0105cy z Rawki w kierunku Wetliny. Z prze\u0142\u0119czy rozpo\u015bciera si\u0119 wspania\u0142y widok na Po\u0142onin\u0119 Wetli\u0144sk\u0105, Cary\u0144sk\u0105 i Tarnic\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok na Po\u0142onin\u0119 Cary\u0144sk\u0105 z Prze\u0142\u0119czy Wy\u017cniej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dzia\u0142 widziany z Prze\u0142\u0119czy Wy\u017cniej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ma\u0142a i Wielka Rawka (w \u015brodku), Dzia\u0142 (po prawej) ze szlaku na Po\u0142onin\u0119 Cary\u0144sk\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Po\u0142onina Cary\u0144ska z Prze\u0142\u0119czy Wy\u017cniej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Grzbietowy szlak wije si\u0119 po\u015br\u00f3d bukowego lasu poprzecinanego polankami pe\u0142nymi jag\u00f3d i malin.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dzia\u0142 (po lewej), Prze\u0142\u0119cz Wy\u017cnia\u0144ska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dolina Moczarnego, z prawej Dzia\u0142 opadaj\u0105cy do Wetliny, z lewej Paprotnia i Jawornik (widok z grzbietu Dzia\u0142u)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Schron na Dziale<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dzia\u0142<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Polany na Dziale<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Polanki pe\u0142ne jag\u00f3d<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Bor\u00f3wka czernica, czyli jagody na polankach Dzia\u0142u<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zbi\u00f3r jag\u00f3d za pomoc\u0105 grzebienia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Maliny i goryczki toje\u015bciowe<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok z Dzia\u0142u na Po\u0142onin\u0119 Wetli\u0144sk\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ma\u0142a Rawka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Grzbietem Dzia\u0142u za zielonymi znakami weszli\u015bmy na Ma\u0142\u0105 Rawk\u0119 (1271 m n.p.m.).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ju\u017c wida\u0107 Ma\u0142\u0105 i Wielk\u0105 Rawk\u0119<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok na Wielk\u0105 Rawk\u0119<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Trudno wej\u015b\u0107 na szczyt maj\u0105c tyle jag\u00f3d wok\u00f3\u0142<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Szlak na Ma\u0142\u0105 Rawk\u0119, w dali Po\u0142onina Wetli\u0144ska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Po\u0142onina Cary\u0144ska, widok z Ma\u0142ej Rawki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wielka Rawka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z Ma\u0142ej Rawki ju\u017c blisko na Wielk\u0105 Rawk\u0119 (1304 m n.p.m.).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Podej\u015bcie na Wielk\u0105 Rawk\u0119<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wielka Rawka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Po\u0142onina Wielkiej Rawki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Szczytowy s\u0142up na Wielkiej Rawce<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Widok z Wielkiej Rawki na Ma\u0142\u0105 Rawk\u0119 i Po\u0142onin\u0119 Wetli\u0144sk\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok z Wielkiej Rawki na Po\u0142onin\u0119 Cary\u0144sk\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok z Wielkiej Rawki na Masyw Tarnicy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok z Rawki na Tarnic\u0119, Po\u0142onin\u0119 Bukowsk\u0105 (z lewej) i Bieszczady ukrai\u0144skie (daleko z prawej), w \u015brodku kopu\u0142a Semanowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Krzemieniec<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z wielkiej Rawki mo\u017cna si\u0119 uda\u0107 na szczyt Krzemieniec (Kremenaros) o wys. 1221 m n.p.m. Dojdziemy tam niebieskim szlakiem. Jest to jedyny szlak turystyczny, kt\u00f3ry wiedzie po drodze granicznej polsko-ukrai\u0144skiej (jest niedost\u0119pny od strony ukrai\u0144skiej). Na szczycie jest tr\u00f3jstyk granic Polski, Ukrainy i S\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok z Rawki na Krzemieniec (z lewej) \u2013 widoczna droga graniczna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Szlak na Krzemieniec, droga graniczna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Obelisk tr\u00f3jstyku granic na Krzemie\u0144cu by I, Ond\u0159ej \u017dv\u00e1\u010dek, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Po drugiej stronie granicy rozpo\u015bciera si\u0119 Ru\u015b Zakarpacka, kt\u00f3ra przez setki lat nale\u017ca\u0142a do W\u0119gier. Po I wojnie \u015bwiatowej zasta\u0142a przyznana Czechos\u0142owacji. Tu\u017c przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 zosta\u0142a zaj\u0119ta przez W\u0119gry (1938). Pod koniec II wojny \u015bwiatowej (1944) zaj\u0119ta przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 i traktatem z 29 czerwca 1945 pomi\u0119dzy Czechos\u0142owacj\u0105 a ZSRR wcielona w jego sk\u0142ad. Po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Ukrain\u0119 sta\u0142a si\u0119 jej cz\u0119\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Bac\u00f3wki i Majster Bieda<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3cili\u015bmy na Ma\u0142\u0105 Rawk\u0119 i zeszli\u015bmy do bac\u00f3wki \u201ePod Ma\u0142\u0105 Rawk\u0105\u201d i na parking na Prze\u0142\u0119czy Wy\u017cnia\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bac\u00f3wka \u201ePod Ma\u0142\u0105 Rawk\u0105\u201d by Red 81 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Andrzej wspomina czasy budowy bac\u00f3wek PTTK w Bieszczadach. W 1976 r. wybudowano pierwsz\u0105 w Jaworzcu i wkr\u00f3tce, w 1979 r., drug\u0105 Pod Ma\u0142\u0105 Rawk\u0105. Z tamtymi czasami i bac\u00f3wkami zwi\u0105zana jest legenda Majstra Biedy upami\u0119tnianego w piosence Wolnej Grupy Bukowina. Majster Bieda, czyli \u015bp. W\u0142adek Nadopta gazdowa\u0142 cz\u0119sto w Jaworzcu. Andrzej i Ma\u0142gosia sp\u0119dzili tutaj w 1983 roku podr\u00f3\u017c po\u015blubn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Majster Bieda, \u017ar\u00f3d\u0142o: www.rebuc.pl\/majster-bieda\/<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Bac\u00f3wka w Jaworzcu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Do M\u2026 Napis z szyby okiennej w Jaworzcu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z bac\u00f3wk\u0105 Pod Wielk\u0105 Rawk\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 historia s\u0142ynnej wetli\u0144skiej rodziny Pa\u0144stwa \u017bechowskich. Robert, a p\u00f3\u017aniej Ewa prowadzili przez wiele lat to kultowe schronisko, by kilkana\u015bcie lat temu otworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 karczm\u0119 \u201eChata W\u0119drowca\u201d w Wetlinie. Ka\u017cdy prawdziwy turysta musi tam spr\u00f3bowa\u0107 legendarnego nale\u015bnika \u201eGigant z Jagodami\u201d, kt\u00f3rego receptur\u0119 opracowa\u0142 osobi\u015bcie Robert. Polecane s\u0105 dania mi\u0119sne: zupa baranin\u00f3wka, kotlet z siekanej jagni\u0119ciny. Przy karczmie dzia\u0142a Sklepik W\u0119drowca oferuj\u0105cy mapy, przewodniki i ksi\u0105\u017cki dotycz\u0105ce Bieszczad\u00f3w, pierniczki z logo Chaty, du\u017cy wyb\u00f3r piw rzemie\u015blniczych oraz po\u017cytecznych drobiazg\u00f3w sygnowanych logo \u201eChata W\u0119drowca\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Opisany szlak: d\u0142ugo\u015b\u0107 trasy  11.3 km (14.7 wraz z Krzemie\u0144cem), suma podej\u015b\u0107 552 m  (804 m wraz z Krzemie\u0144cem)<\/li>
  • Chata W\u0119drowca, Wetlina 113<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Szczypta historii Ru\u015b Halicka, w tym Bieszczady, zosta\u0142y przy\u0142\u0105czone do Polski przez Kazimierza Wielkiego w 1345 r. A\u017c do zabor\u00f3w tereny te stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 Kr\u00f3lestwa Polskiego, a p\u00f3\u017aniej zagarn\u0119li je Austriacy i w 1918 r. powr\u00f3ci\u0142y do Polski (w sumie 553 lat w Polsce). Berehy G\u00f3rne Berehy G\u00f3rne, czyli obecnie Brzegi G\u00f3rne, s\u0105 \u015bwietnym punktem…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3319,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54,4],"tags":[13],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3294"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3294"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3657,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3294\/revisions\/3657"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}