{"id":3410,"date":"2021-08-20T10:58:20","date_gmt":"2021-08-20T10:58:20","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=3410"},"modified":"2022-09-17T10:34:48","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:48","slug":"dzikie-bieszczady-dolina-sanu-hulskie-krywe-studenne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=3410","title":{"rendered":"Dzikie Bieszczady: dolina Sanu \u2013 Hulskie, Krywe i Studenne"},"content":{"rendered":"\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ru\u015b Halicka, w tym Bieszczady, zosta\u0142y przy\u0142\u0105czone do Polski przez Kazimierza Wielkiego w 1345 r. A\u017c do zabor\u00f3w tereny te stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 Kr\u00f3lestwa Polskiego, a p\u00f3\u017aniej zagarn\u0119li je Austriacy i w 1918 r. powr\u00f3ci\u0142y do Polski ( w sumie 553 lat w Polsce). W wyniku paktu Ribbentrop \u2013 Mo\u0142otow, Polsk\u0119 podzielono pomi\u0119dzy Niemcy i Rosj\u0119 \u2013 granic\u0119 ustanowiono na Sanie. Do dzi\u015b mo\u017cemy zobaczy\u0107 ruiny niemieckich stra\u017cnic granicznych w Studennem i Krywem. Po wojnie granic\u0119 polsko-radzieck\u0105 ponownie ustanowiono granic\u0119 na Sanie i st\u0105d wioski takie jak Smolnik i Chmiel znalaz\u0142y si\u0119 po rosyjskiej stronie. W 1947 r. zorganizowano akcj\u0119 Wis\u0142a \u2013 wysiedlono wszystkich Bojk\u00f3w zamieszkuj\u0105cych polskie Bieszczady i spalono wszystkie wsie, \u0142\u0105cznie z cerkwiami. Tereny na p\u00f3\u0142noc od Sanu i Otryt wr\u00f3ci\u0142y do Polski w 1953 r. na skutek uk\u0142adu o wymianie Grz\u0119dy Sokalskiej na kawa\u0142ek Bieszczad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dzika dolina Sanu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tereny doliny Sanu rozci\u0105gaj\u0105cej si\u0119 na wysoko\u015bci Otrytu by\u0142y po wojnie, a praktycznie do dzisiaj niedost\u0119pne. Wielka P\u0119tla Bieszczadzka, zbudowana w 1962 r. omin\u0119\u0142a te tereny. Jedyne po\u0142\u0105czenie drogowe zapewnia\u0142a droga ze Smolnika do Dwernika, przed\u0142u\u017cona p\u00f3\u017aniej do Zatwarnicy. W czasach gierkowskich pobudowano drogi le\u015bne po obu brzegach doliny Sanu, a w Krywem i Studennem mosty na Sanie. Pow\u00f3d\u017a zniszczy\u0142a most w Krywem i dzisiaj dolina Sanu na odcinku od Zatwarnicy do Rajskich pozostaje nie zamieszkana. Tereny te s\u0105 trudno dost\u0119pne dla masowej turystyki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
San na wysoko\u015bci Hulskiego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dolina Sanu, widok ze Studennego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Nied\u017awiedzie zapraszaj\u0105 turyst\u00f3w<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Hulskie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hulskie to dawna wioska po\u0142o\u017cona nad potokiem Hulskie. W roku 1946 w ramach „akcji \u017cniwnej” wie\u015b zosta\u0142a kompletnie spalona przez sotni\u0119 UPA U-3, a ludno\u015b\u0107 miejscowa zosta\u0142a przesiedlona w ramach wymiany ludno\u015bci na radzieck\u0105 Ukrain\u0119. Dzi\u015b po wsi pozosta\u0142o jedynie cerkwisko, cmentarz oraz ruiny m\u0142yna. Drogi ca\u0142kowicie zaros\u0142y, powsta\u0142o tylko jedno gospodarstwo.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Uj\u015bcie Hulskiego do Sanu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
San na wysoko\u015bci Hulskich<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny m\u0142yna w Hulskich<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny m\u0142yna w Hulskich<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
\u015acie\u017cka nam si\u0119 sko\u0144czy\u0142a …<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Potok Hulski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Hulski po deszczu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Nik\u0142e \u015blady \u015bcie\u017cki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Najwygodniej i\u015b\u0107 korytem potoku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wszechobecne rudbekie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Chata w Hulskich<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Gospodarstwo w Hulskich<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Dotarli\u015bmy do ruin cerkwi. w Hulskich.     <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ruiny cerkwi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny cerkwi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny dzwonnicy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Przycerkiewny cmentarz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cmentarz pokry\u0142 barwinek<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Krywe<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krywe to dawna wie\u015b dworska rodziny \u0141\u0105\u017cy\u0144skich. W sierpniu 1938 odby\u0142a si\u0119 w Krywem uroczysto\u015b\u0107 950-lecia chrztu Rusi, w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142o ok. 2000 wiernych z powiat\u00f3w leskiego i turcza\u0144skiego. Obok cerkwi postawiono pami\u0105tkowy krzy\u017c. Zabudowania dworskie oraz tartak spalone zosta\u0142y we wrze\u015bniu 1945 przez oddzia\u0142 UPA. Wysiedlenia do ZSRR mieszka\u0144cy Krywego przeczekali w okolicznych lasach i w wyniku ob\u0142awy wywieziono na Wsch\u00f3d jedynie 16 rodzin. Ca\u0142\u0105 wie\u015b wysiedlono na Ziemie Zachodnie dopiero wiosn\u0105 – w maju 1947 podczas akcji \u201eWis\u0142a\u201d. W kilka godzin zabrano wszystkich ludzi i po ich wyj\u015bciu wszystkie zabudowania podpalono.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
San na wysoko\u015bci Krywego, mo\u017cna by\u0142o przej\u015b\u0107 w butach na drugi brzeg!<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Od lat 60. do ko\u0144ca 80. prowadzono tu letni wypas byd\u0142a. W latach 70-tych wybudowano most na Sanie (obecnie zniszczony). Dzi\u015b jest to prawie pustkowie. Pozosta\u0142y ruiny cerkwi \u015bw. Paraskewy i ruiny dworu. W lesie znajduje si\u0119 o\u015brodek hodowli \u017cubr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ruiny cerkwi w Krywem by Pudelek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny cerkwi w Krywem<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze cerkwi by Mzungu – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny dzwonnicy w Krywem<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Tworylne<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Tworylnym przed wojn\u0105 istnia\u0142 dw\u00f3r rodziny \u0141\u0119ckich. Po 17 wrze\u015bnia 1939 roku na Sanie\u00a0 ustanowiono granic\u0119 mi\u0119dzy Niemcami a ZSRR. Znajdowa\u0142a si\u0119 tu niemiecka stra\u017cnica graniczna, kt\u00f3rej pozosta\u0142o\u015bci mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pola w Tworylnym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W czwartek 18 stycznia 1945 mia\u0142 miejsce mord partyzant\u00f3w UPA w Tworylnym. W 1947 w ramach Akcji \u201eWis\u0142a\u201d wie\u015b zosta\u0142a kompletnie spalona przez oddzia\u0142 Ludowego Wojska Polskiego, a mieszka\u0144c\u00f3w przesiedlono na Mazury. Dzi\u015b po wsi pozosta\u0142o jedynie szereg \u015blad\u00f3w dawnej zabudowy oraz cerkwisko po cerkwi \u015bw. Miko\u0142aja, zbudowanej w 1876 (podmur\u00f3wka i ruiny dzwonnicy). Obok znajduje si\u0119 krypta grobowa, b\u0119d\u0105ca pozosta\u0142o\u015bci\u0105 kaplicy dworskiej, zbudowanej w 1893 r. przez Wincentego \u0141\u0119ckiego. Widoczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015blady zabudowa\u0144 dworskich. W Tworylnym znajduje si\u0119 te\u017c ma\u0142y o\u015brodek hodowli \u017cubr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ruiny stodo\u0142y dworskiej w Tworylnym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pola w Tworylnym, dzi\u015b zamieszkane g\u0142\u00f3wnie przez \u017cubry<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Droga prowadz\u0105ca do Tworylnego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
W\u0119drowna pasieka w Tworylnym, ogrodzona drutem kolczastym i pod napi\u0119ciem dla obrony przed nied\u017awiedziami.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
W\u0119drowna pasieka w Tworylnym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u015acie\u017cka pomi\u0119dzy Tworylnym i Studennym zaro\u015bni\u0119ta rudbekiami<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
San na wysoko\u015bci Tworylnego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Idziemy wzd\u0142u\u017c Sanu w szpalerze rudbekii<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Studenne<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Studenne to nieistniej\u0105ca wie\u015b po\u0142o\u017cona nad Sanem u podn\u00f3\u017ca To\u0142stej. W 1926 na grzbiecie wzniesienia oddzielaj\u0105cego Studenne od Terki wybudowano cerkiew. Po II wojnie \u015bwiatowej Studenne ca\u0142kowicie zniszczono.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
San ko\u0142o Studziennych<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

U uj\u015bcia potoku do Sanu znajdowa\u0142o si\u0119 \u017ar\u00f3de\u0142ko uznawane za cudowne, a nad nim kapliczka ufundowana w 1873 r. przez miejscowego gospodarza Hryhorija Jawornyckiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ruiny kapliczki pod wezwaniem Na\u0142o\u017cenia Ryzy Matki Boskiej w Studennym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Most na Sanie w Studennym jest zwornikiem szlak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Most na Sanie w Studennym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Most na Sanie w Studennym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
San w Studennym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
San w Studennym, widok na To\u0142st\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Droga Studenne-Rajskie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkwisko w Studennym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkwisko w Studennym<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
San u podn\u00f3\u017ca To\u0142stej<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szczypta historii Ru\u015b Halicka, w tym Bieszczady, zosta\u0142y przy\u0142\u0105czone do Polski przez Kazimierza Wielkiego w 1345 r. A\u017c do zabor\u00f3w tereny te stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 Kr\u00f3lestwa Polskiego, a p\u00f3\u017aniej zagarn\u0119li je Austriacy i w 1918 r. powr\u00f3ci\u0142y do Polski ( w sumie 553 lat w Polsce). W wyniku paktu Ribbentrop \u2013 Mo\u0142otow, Polsk\u0119 podzielono pomi\u0119dzy Niemcy…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3413,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54,4],"tags":[13],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3410"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3410"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3410\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3653,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3410\/revisions\/3653"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}