{"id":3919,"date":"2021-09-01T17:50:13","date_gmt":"2021-09-01T17:50:13","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=3919"},"modified":"2022-09-17T10:34:47","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:47","slug":"ziemie-odzyskane-ustrzyki-dolne-i-lutowiska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=3919","title":{"rendered":"Ziemie odzyskane: Ustrzyki Dolne i Lutowiska"},"content":{"rendered":"\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Traktaty ja\u0142ta\u0144skie ustanowi\u0142y now\u0105 granic\u0119 dla Polski na rzece San i Bug, przyznaj\u0105c Polsce dodatkowo miasto Przemy\u015bl. Na d\u0142ugim odcinku ziemi przemyskiej i sanockiej granic\u0119 poprowadzono praktycznie wzd\u0142u\u017c linii prostej od Tele\u015bnicy nad Sanem, omijaj\u0105c Przemy\u015bl a\u017c do Hrebennego na rzece So\u0142okii, wpadaj\u0105cej do Bugu. St\u0105d te\u017c w latach 1944\u20131951 tereny wok\u00f3\u0142 Ustrzyk Dolnych i Lutowisk nale\u017ca\u0142y do ZSRR. Na mocy umowy o zmianie granic podpisanej mi\u0119dzy Polsk\u0105 a ZSRR w 1951 r. tereny te powr\u00f3ci\u0142y do Polski. W sumie tereny te nale\u017c\u0105 do Polski przez 547 lat (worek bieszczadzki 553 lata, a tereny \u017ar\u00f3de\u0142 Dniestru \u2013 dzi\u015b na Ukrainie – nale\u017ca\u0142y do Polski przez 483 lata).<\/p>\n\n\n\n

Umowa o zamianie granic<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Umowa o zamianie granic by\u0142a oficjalnie spowodowana konieczno\u015bci\u0105 uzyskania teren\u00f3w dla budowy zbiornika wodnego na Sanie (wsie Chrewt, Telesznica). W zamian pozbyli\u015bmy si\u0119 bogatego w w\u0119giel kamienny regionu Grz\u0119dy Sokalskiej z miastami Krystynopol i Be\u0142z.<\/p>\n\n\n\n

Niewiele os\u00f3b zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce dzi\u0119ki tej zamianie mamy w Bieszczadach mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwiedzania cerkwi. Praktycznie wszystkie cerkwie po \u201epolskiej stronie\u201d zosta\u0142y spalone w ramach akcji Wis\u0142a w 1947 roku. Te po \u201eradzieckiej stronie\u201d omin\u0119\u0142a po\u017coga i w 1951 r. zosta\u0142y zwr\u00f3cone Polsce w do\u015b\u0107 dobrym stanie. Najcenniejsze cerkwie to obiekty w Smolniku, R\u00f3wni i Bystem. W latach komuny co cenniejsze ikony wywieziono do muze\u00f3w w Sanoku i \u0141a\u0144cucie, a \u015bwi\u0105tynie zamieniono na magazyny i wszystko ulega\u0142o powolnemu zniszczeniu i degradacji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Mapa ziem „oddanych” by Crower – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Rosjanom tak si\u0119 spodoba\u0142a wymiana, \u017ce ju\u017c w listopadzie 1952 roku zacz\u0119to planowa\u0107 kolejn\u0105 wymian\u0119 granic. Polska mia\u0142a straci\u0107 1300 km\u00b2 z powiat\u00f3w hrubieszowskiego i tomaszowskiego, w tym miasto Hrubiesz\u00f3w. W zamian Polsce mia\u0142a przypa\u015b\u0107 miejscowo\u015b\u0107 Dobromil i Chyr\u00f3w oraz linia kolejowa Przemy\u015bl -Chyr\u00f3w\u2013 Zag\u00f3rz. Do realizacji nie dosz\u0142o z powodu \u015bmierci Stalina. Andrzej wspomina czasy, gdy w latach 70. kursowa\u0142y regularnie poci\u0105gi PKP na trasie Przemy\u015bl \u2013 Dobromil – Chyr\u00f3w- Kro\u015bcienko-Zag\u00f3rz przekraczaj\u0105ce granic\u0119 Polski. Na odcinku ZSRR wagony by\u0142y plombowane i eskortowane przez \u017co\u0142nierzy rosyjskich.<\/p>\n\n\n\n

Ustrzyki Dolne<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ustrzyki to miasto, kt\u00f3re prawa miejskie uzyska\u0142o dopiero w 1727 r. W Ustrzykach warto odwiedzi\u0107 Sanktuarium Matki Bo\u017cej Rudeckiej Kr\u00f3lowej Bieszczadzkiej. Jest to najstarsza \u015bwi\u0105tynia katolicka w mie\u015bcie. Murowana budowla zosta\u0142a wzniesiona w stylu barokowym w 1740 r. We wn\u0119trzu znajduj\u0105 si\u0119 barokowa ambona z baldachimem w stylu rokokowym pochodz\u0105ca z ko\u0144ca XVII wieku oraz zabytkowa chrzcielnica w formie \u0142\u00f3dki z rze\u017ab\u0105 Dzieci\u0105tka Jezus. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym jest umieszczona kopia skradzionego w 1992 roku obrazu Matki Bo\u017cej Bieszczadzkiej z Rudek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sanktuarium Matki Bo\u017cej Rudeckiej Kr\u00f3lowej Bieszczadzkiej w Ustrzykach Dolnych-Jasieniu by Pawe\u0142 Marynowski \/ Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Sanktuarium Matki Bo\u017cej Rudeckiej Kr\u00f3lowej Bieszczadzkiej by Pawe\u0142 Marynowski \/ Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Lutowiska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nazwa miejscowo\u015bci pochodzi z j\u0119z. ukrai\u0144skiego (l\u2019itowyszcze \u2013 \u201emiejsce wyp\u0119dzania i wypasu byd\u0142a w lesie\u201d). Wie\u015b nale\u017ca\u0142a pocz\u0105tkowo do Kmit\u00f3w (od X w.), p\u00f3\u017aniej do Urba\u0144skich i G\u00f3rskich. W latach 1939\u20131941 miejscowo\u015b\u0107 na mocy paktu niemiecko-radzieckiego nale\u017ca\u0142a do ZSRR. W czerwcu 1941 roku miejscowo\u015b\u0107 zosta\u0142a zaj\u0119ta przez Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy w 1942 rozstrzelali ok. 650 miejscowych \u017byd\u00f3w, Polak\u00f3w i 30 Rom\u00f3w. Po zlikwidowaniu \u017byd\u00f3w spalono ich zabudowania, czyli ca\u0142\u0105 drewnian\u0105 zabudow\u0119 po\u0142o\u017con\u0105 przy rynku oraz synagogi. W latach 1944\u20131951 Lutowiska ponownie zosta\u0142y zaj\u0119te przez ZSRR i zosta\u0142y przemianowane na Szewczenko. W tym czasie \u015bwi\u0105tynia katolicka w Lutowiskach uleg\u0142a ca\u0142kowitej dewastacji. Nabo\u017ce\u0144stwa musia\u0142y odbywa\u0107 si\u0119 w cerkwi a\u017c do 1963 roku. Lutowiska znalaz\u0142y si\u0119 ponownie w Polsce w 1951 roku w ramach umowy o zamianie granic. Ludno\u015b\u0107 dotychczas tu zamieszkuj\u0105c\u0105 wysiedlono. Do Szewczenka przesiedlono natomiast polskich mieszka\u0144c\u00f3w z Sokalszczyzny i Hrubieszowszczyzny. Pierwotn\u0105 nazw\u0119 Lutowiska przywr\u00f3cono dopiero w 1957 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lutowiska o zachodzie s\u0142o\u0144ca<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok na Lutowiska, w dali Masyw Tarnicy, z prawej grzbiet Otrytu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Panorama z szosy do Lutowisk (Chrepti\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Lutowiska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zauwa\u017cyli\u015bmy, \u017ce Lutowiska przesz\u0142y ju\u017c do nast\u0119pnego pog\u0142\u0119bionego etapu integracji europejskiej \u2013 r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w nosi symbole Nord<\/em>–S\u00fcd<\/em>–Ost<\/em>–West<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Sklepik regionalny – na dachu bocian i r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
R\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w N-S-O-W<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Cerkiew Micha\u0142a Archanio\u0142a w Lutowiskach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cerkiew Micha\u0142a Archanio\u0142a to nieistniej\u0105ca obecnie, rozebrana drewniana greckokatolicka cerkiew znajduj\u0105ca si\u0119 niegdy\u015b w Lutowiskach. Cerkiew zosta\u0142a wzniesiona w 1898 r.<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew by\u0142a u\u017cytkowana przez grekokatolik\u00f3w do 1945. W latach 1945-1951 s\u0142u\u017cy\u0142a wyznawcom prawos\u0142awia, kt\u00f3rzy osiedli w Lutowiskach znajduj\u0105cych si\u0119 w\u00f3wczas w ZSRR. W latach 1956-1963 s\u0142u\u017cy\u0142a rzymskim katolikom, kt\u00f3rzy przez te lata odnawiali miejscowy ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. W 1963 cerkiew zosta\u0142a opuszczona i niszcza\u0142a pod wp\u0142ywem \u015brodowiska i dzia\u0142a\u0144 ludzkich. W 1980 r. rozebrano cerkiew, a zdatne do dalszego u\u017cytku drewno wykorzystano do budowy ko\u015bcio\u0142a w Dwerniku. Na cerkwisku ustawiono krzy\u017c i miniatur\u0119 cerkwi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Nieistniej\u0105ca obecnie cerkiew greckokatolicka w Lutowiskach \u2013 stan z 1968 r.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Makieta cerkwi w Lutowiskach na cerkwisku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u017bydzi w Lutowiskach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po ludno\u015bci \u017bydowskiej w Lutowiskach pozosta\u0142 kirkut i ruiny synagogi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Brama kirkutu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Macewy<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Zlewisko Morza Czarnego<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ustrzyki Dolne i Kro\u015bcienko le\u017c\u0105 nad rzek\u0105 Strwi\u0105\u017c b\u0119d\u0105cej dop\u0142ywem Dniestru. Obszar Ustrzyk Dolnych i teren\u00f3w na p\u00f3\u0142nocny-wsch\u00f3d od Lutowisk nale\u017cy wi\u0119c do zlewiska Morza Czarnego. Dniestr w swoim \u017ar\u00f3d\u0142owym odcinku przep\u0142ywa 10 km na wsch\u00f3d od Lutowisk.<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew Opieki Matki Bo\u017cej w R\u00f3wni <\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cerkiew w R\u00f3wni reprezentuje styl bojkowski, charakteryzuj\u0105cy si\u0119 budow\u0105 niezale\u017cnych namiot\u00f3w\/kopu\u0142 przykrywaj\u0105cych poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci cerkwi (zamiast wsp\u00f3lnego dachu). Cerkiew powsta\u0142a w drugiej po\u0142owie XVIII wieku. Jako \u015bwi\u0105tynia greckokatolicka funkcjonowa\u0142a do 1951, kiedy ukrai\u0144scy mieszka\u0144cy wsi zostali z niej wysiedleni. W nast\u0119pnych latach porzucona \u015bwi\u0105tynia by\u0142a wykorzystywana jako magazyn. Mimo tego w latach 60. XX wieku du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 jej wyposa\u017cenia by\u0142a jeszcze w dobrym stanie, tote\u017c obiekt zosta\u0142 wpisany na list\u0119 zabytk\u00f3w, a zachowane w nim: ikonostas z XVII w., cztery ikony powsta\u0142e w nast\u0119pnym stuleciu oraz siedem chor\u0105gwi procesyjnych trafi\u0142y do muzeum w \u0141a\u0144cucie. W 1969 miejscowi wierni Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, bez zgody administracji pa\u0144stwowej, rozpocz\u0119li adaptacj\u0119 budynku cerkwi na ko\u015bci\u00f3\u0142, umieszczaj\u0105c w jej wn\u0119trzu zupe\u0142nie nowe obiekty liturgiczne. Oficjalnie obiekt przekazano Ko\u015bcio\u0142owi \u0142aci\u0144skiemu dopiero trzy lata p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew w R\u00f3wni<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a (dawnej cerkwi)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Obraz Matki Boskiej<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Paraskewy w Ustianowej<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest to dawna cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w 1792 r. Od 1971 cerkiew pe\u0142ni funkcj\u0119 rzymskokatolickiego ko\u015bcio\u0142a pw. Narodzenia NMP. Po II wojnie \u015bwiatowej \u015bwi\u0105tyni\u0119 zamkni\u0119to. W 1956 dawne cerkiewne wyposa\u017cenie wywieziono do muzeum do Sanoka. Miejscowa ludno\u015b\u0107 od lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych stara\u0142a si\u0119 o adaptowanie cerkwi na ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki, na co w\u0142adza ludowa zezwoli\u0142a dopiero w 1971. Zdewastowan\u0105 cerkiew wyremontowano w 1974 r. Dawny ikonostas mo\u017cna zobaczy\u0107 w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym znajduje si\u0119 jedna z kopii obrazu Matki Bo\u017cej Sokalskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142, dawna cerkiew w Ustjanowej by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew w Ustjanowej by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Cerkiew Narodzenia Matki Bo\u017cej w Hoszowczyku<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Cerkiew Narodzenia Matki Bo\u017cej w Hoszowczyku to dawna cerkiew greckokatolicka, zbudowana w 1926. Zbudowana zosta\u0142a na planie krzy\u017ca greckiego w konstrukcji zr\u0119bowej. Po roku 1951, po kilku pr\u00f3bach odprawienia w niej mszy rzymskokatolickich przez przesiedle\u0144c\u00f3w z okolic Krystynopola, cerkiew zosta\u0142a zamkni\u0119ta. Sta\u0142a nieu\u017cytkowana a\u017c do 1970, kiedy to zosta\u0142a zamieniona w ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142, dawna cerkiew w Hoszowczyku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja w Hoszowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja w Hoszowie to dawna cerkiew greckokatolicka, zbudowana w latach 1939\u20131948. Jest to konstrukcja zr\u0119bowa na planie krzy\u017ca greckiego. Do 1951 r. u\u017cytkowana by\u0142a przez grekokatolik\u00f3w. W wyniku przesiedle\u0144 w 1951 r. cerkiew zosta\u0142a opuszczona. Przez pewien okres s\u0142u\u017cy\u0142a jako owczarnia. W 1971 r. zosta\u0142a przej\u0119ta przez ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142, dawna cerkiew w Hoszowie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142, dawna cerkiew w Hoszowie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Bystrem<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a wybudowana zosta\u0142a w 1902 roku na miejscu poprzedniej. Stanowi przyk\u0142ad narodowego stylu ukrai\u0144skiego. Jest orientowana, tr\u00f3jdzielna i ma konstrukcj\u0119 zr\u0119bow\u0105. Dachy kryte s\u0105 blach\u0105. Projektantem tej cerkwi, a tak\u017ce dw\u00f3ch niemal bli\u017aniaczych, nieistniej\u0105cych ju\u017c okolicznych cerkwi w Lipiu i Lutowiskach, by\u0142 prawdopodobnie lwowski architekt Wasyl Nahirnyj. Po 1951 roku zesp\u00f3\u0142 cerkiewny pozostawa\u0142 bez opieki, co by\u0142o przyczyn\u0105 powolnego procesu dewastacji. Obecnie jest powoli odbudowywana.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawna cerkiew w Bystrem<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze cerkwi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Smolniku<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Smolniku to cerkiew prawos\u0142awna, a nast\u0119pnie cerkiew greckokatolicka w Smolniku. Zbudowana zosta\u0142a w 1791 r. Reprezentuje styl Bojkowski. Funkcj\u0119 parafialnej \u015bwi\u0105tyni greckokatolickiej pe\u0142ni\u0142a do 1951 r. Mieszka\u0144c\u00f3w Smolnika wysiedlono. Opuszczona \u015bwi\u0105tynia wraz z cerkiewnym cmentarzem by\u0142a dewastowana, rozgrabiana, zamieniona na magazyn. Ikonostas znajduj\u0105cy si\u0119 pierwotnie w \u015bwi\u0105tyni zosta\u0142 zniszczony po 1951. Ikony Za\u015bni\u0119cia Bogurodzicy i Bogurodzicy Hodigitria ze smolnickiej cerkwi, datowane na 1547 rok znajduj\u0105 si\u0119 obecnie w Muzeum Sztuki Ukrai\u0144skiej we Lwowie, za\u015b ikony Aposto\u0142\u00f3w Deesis znajduj\u0105 si\u0119 w muzeum w \u0141a\u0144cucie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zniszczony ikonostas<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W 1969 roku cerkiew zosta\u0142a wpisana do rejestru zabytk\u00f3w. W 1974 cerkiew formalnie przekazano parafii rzymskokatolickiej, kt\u00f3ra przystosowa\u0142a j\u0105 do w\u0142asnych cel\u00f3w wprowadzaj\u0105c odmienny od dotychczasowego porz\u0105dek wewn\u0105trz \u015bwi\u0105tyni. W 2013 roku zosta\u0142a wpisana na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142, dawna cerkiew w Smolniku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a, \u017cyrandole z rog\u00f3w jelenich<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wsp\u00f3\u0142czesny o\u0142tarz<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na dania regionalne wybrali\u015bmy si\u0119 do restauracji Huculskiej w G\u00f3rnej Ustianowej. Mo\u017cemy tu posmakowa\u0107 pierogi, placki ziemniaczane, proziaki, pielmieni, czeburki, kie\u0142baski baranie, go\u0142\u0105bki po lwowsku, w\u0105tr\u00f3bki po lwowsku. Na deser pyszny malinowy chru\u015bniak z kaw\u0105 i lodami. Ten sam w\u0142a\u015bciciel prowadzi restauracj\u0119 Nied\u017awiadek w Ustrzykach Dolnych \u2013 mo\u017cemy tam dosta\u0107 podobne potrawy.<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Restauracja Huculska, Ustjanowa G\u00f3rna 159<\/li>
  • Restauracja Nied\u017awiadek, ul. Dworcowa 5, Ustrzyki Dolne<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Szczypta historii Traktaty ja\u0142ta\u0144skie ustanowi\u0142y now\u0105 granic\u0119 dla Polski na rzece San i Bug, przyznaj\u0105c Polsce dodatkowo miasto Przemy\u015bl. Na d\u0142ugim odcinku ziemi przemyskiej i sanockiej granic\u0119 poprowadzono praktycznie wzd\u0142u\u017c linii prostej od Tele\u015bnicy nad Sanem, omijaj\u0105c Przemy\u015bl a\u017c do Hrebennego na rzece So\u0142okii, wpadaj\u0105cej do Bugu. St\u0105d te\u017c w latach 1944\u20131951 tereny wok\u00f3\u0142 Ustrzyk…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3937,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54,4],"tags":[13,28],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3919"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3919"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3950,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3919\/revisions\/3950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}