{"id":4103,"date":"2021-09-04T19:21:35","date_gmt":"2021-09-04T19:21:35","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=4103"},"modified":"2022-09-17T10:34:47","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:47","slug":"romanski-i-barokowy-opatow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=4103","title":{"rendered":"Opat\u00f3w – w mie\u015bcie kanclerza Krzysztofa Szyd\u0142owieckiego"},"content":{"rendered":"\n

Opat\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opat\u00f3w po\u0142o\u017cony jest na Wy\u017cynie Sandomierskiej, na wzg\u00f3rzach o wysoko\u015bci si\u0119gaj\u0105cej 300 m n.p.m.<\/p>\n\n\n\n

Jest to o\u015brodek grodowo-miejski powsta\u0142y jako osada \u017bmigr\u00f3d pod koniec X w. w ramach budowy struktury administracyjno-gospodarczej pa\u0144stwa pierwszych Piast\u00f3w. Teren ten przynale\u017cy do Polski przez 931 lat. W Opatowie by\u0142a pierwsza polska komandoria templariuszy za\u0142o\u017cona za czas\u00f3w Henryka Sandomierskiego, kt\u00f3ry uczestniczy\u0142 w krucjatach do Ziemi \u015awi\u0119tej u boku rycerzy-zakonnik\u00f3w. Pozosta\u0142o\u015bci\u0105 klasztoru templariuszy ma by\u0107 rzekomo kolegiata \u015bw. Marcina.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Wizerunek kanclerza wielkiego koronnego K. Szyd\u0142owieckiego na nagrobku by Mathiasrex – Praca w\u0142asna, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Herb Odrow\u0105\u017c,, \u017ar\u00f3d\u0142o: Herbarz polski od \u015bredniowiecza do XX wieku, Tadeusz Gajl<\/em>,. CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Od XV w. a\u017c do utraty niepodleg\u0142o\u015bci Opat\u00f3w by\u0142 miejscem sejmik\u00f3w dawnego wojew\u00f3dztwa sandomierskiego. W 1514 r. dobra opatowskie kupi\u0142 kanclerz wielki koronny Krzysztof Szyd\u0142owiecki. Przys\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 on znacznie do rozwoju Opatowa. W tym czasie miasto zosta\u0142o ufortyfikowane, z tego okresu zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b pozosta\u0142o\u015bci mur\u00f3w miejskich z jedyn\u0105 zachowan\u0105 bram\u0105 \u2013 Warszawsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Brama Warszawska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Rynek w Opatowie by Yayek, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W okresie powstania styczniowego, Opat\u00f3w wielokrotnie przechodzi\u0142 z r\u0105k do r\u0105k. Oddzia\u0142y gen. Bosaka zdoby\u0142y Opat\u00f3w 25 listopada 1863 r. Zdobyto bro\u0144 i amunicj\u0119. Drugie uderzenie 21 lutego 1864 r. nie by\u0142o udane. Bitwa opatowska przesz\u0142a do historii jako najwi\u0119ksza, a zarazem ostatnia bitwa powsta\u0144cza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Skwer z winnic\u0105 miejsk\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Winnica miejska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kolegiat \u015bw. Marcina<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kolegiata \u015bw. Marcina to \u015bwi\u0105tynia w stylu roma\u0144skim pochodz\u0105ca z II po\u0142. XII w. W kolegiacie znajduje si\u0119 szereg unikatowych zabytk\u00f3w, np. odlany z br\u0105zu Lament Opatowski, przedstawiaj\u0105cy rozpacz 41 mieszka\u0144c\u00f3w Opatowa po \u015bmierci Krzysztofa Szyd\u0142owieckiego, obok nagrobka kanclerza znajduje si\u0119 tak\u017ce nagrobek jego c\u00f3rki, a tak\u017ce p\u0142yty nagrobne dw\u00f3ch jego syn\u00f3w. Ponadto na \u015bcianach kolegiaty, znajduj\u0105 si\u0119 malowid\u0142a przedstawiaj\u0105ce sceny s\u0142ynnych bitew \u2013 odsiecz wiede\u0144sk\u0105, Psie Pole i Grunwald. Cenne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c XVIII-wieczne \u0142awki i stalle, a tak\u017ce organy, dzie\u0142o sztuki organowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kolegiata \u015bw. Marcina<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kolegiata \u015bw. Marcina<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Marcina zosta\u0142 wzniesiony z okolicznych cios\u00f3w piaskowca krzemienistego. Jest on tr\u00f3jnawow\u0105 bazylik\u0105 z transeptem, z dwoma wie\u017cami od zachodu oraz trzema apsydami od wschodu. Mi\u0119dzy wie\u017cami znajduje si\u0119 portal g\u0142\u00f3wny, roma\u0144ski z osadzonym na nim gotyckim portalem. W fasadzie zachodniej zwraca uwag\u0119 fryz z reliefem zoomorficznym. Roma\u0144ski portal znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w kruchcie p\u00f3\u0142nocnej, ozdobiony motywami ro\u015blinnymi, w kt\u00f3re wkomponowano herby \u0141ab\u0119d\u017a i Odrow\u0105\u017c.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Zdobione gotyckim szczytem skrzyd\u0142o transeptu i sygnaturka<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"
Zachodni portal kolegiaty<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kolegiata \u015bw. Marcina, transept, absyda<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Portale<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a kolegiackiego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a kolegiackiego<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W bocznym o\u0142tarzu znajduje si\u0119 obraz Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem z XVI wieku. Przypuszcza si\u0119, \u017ce zosta\u0142 on namalowany przez W\u0142ocha Timoteo Viti z Urbino.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
O\u0142tarz boczny z obrazem Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Obraz Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Gotycki krzy\u017c<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Polichromia: bitwa pod Wiedniem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Nagrobki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Stalle, polichromia<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Organy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Najstarsze freski w przedsionku kolegiaty<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Detal fresku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Lament Opatowski<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Lament Opatowski to br\u0105zowa p\u0142askorze\u017aba renesansowa, odlana w 1536 r. i umieszczona na cokole nagrobka kanclerza wielkiego koronnego Krzysztofa Szyd\u0142owieckiego. Nagrobek pochodzi z warsztatu Bartolommeo Berrecciego. Scena na p\u0142ycie przedstawia 41 postaci, kt\u00f3re wstaj\u0105 w\u0142a\u015bnie od uczty poruszone wiadomo\u015bci\u0105 o \u015bmierci kanclerza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lament Opatowski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Fragment Lamentu, w\u015br\u00f3d postaci op\u0142akuj\u0105cych \u015bmier\u0107 Krzysztofa Szyd\u0142owieckiego jest kr\u00f3l Zygmunt I Stary (w \u015brodku) i hetman wielki koronny Jan Tarnowski (zi\u0119\u0107 Szyd\u0142owieckiego i fundator nagrobka).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor Bernardyn\u00f3w w Opatowie<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Barokowy klasztor oo. Bernardyn\u00f3w wzniesiony w XIV\u2013XV w. na miejscu osady \u017bmigr\u00f3d. Ws\u0142awi\u0142 si\u0119 bohatersk\u0105 obron\u0105 podczas najazdu Tatar\u00f3w w XVI w. Wewn\u0105trz szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy jest rokokowy o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny, iluzjonistyczne o\u0142tarze boczne, w\u015br\u00f3d nich T\u0142ocznia Mistyczna, oraz odnowione malowid\u0142a \u015bcienne.kr\u00f3l Zygmunt Stary, <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bernardyn\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bernardyn\u00f3w, dzwonnica<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bernardyn\u00f3w, elewacja frontowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Opat\u00f3w, zesp\u00f3\u0142 klasztorny Bernardyn\u00f3w, fot. N. Gli\u0144ska, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny, zesp\u00f3\u0142 klasztorny Bernardyn\u00f3w, fot. N. Gli\u0144ska, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Fragment o\u0142tarza, fot. N. Gli\u0144ska, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Ambona, fot. N. Gli\u0144ska, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze, zesp\u00f3\u0142 klasztorny Bernardyn\u00f3w, fot. N. Gli\u0144ska, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ch\u00f3r, fot. N. Gli\u0144ska, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Podziemia Opatowskie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Opatowie znajdziemy system dawnych piwnic kupieckich wydr\u0105\u017conych w lessie pod rynkiem Starego Miasta. Cz\u0119\u015b\u0107 piwnic obmurowano i udost\u0119pniono do zwiedzania.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Podziemia opatowskie by Agnieszka Kwiecie\u0144, Nova – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Podziemia opatowskie byOlerys – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Podziemia opatowskie by Agnieszka Kwiecie\u0144, Nova – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Podziemia opatowskie by Agnieszka Kwiecie\u0144, Nova – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Ratusz w Opatowie<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ratusz powsta\u0142 w II po\u0142owie XVI w. Budynek wybudowano dla kanclerza Krzysztofa Szyd\u0142owieckiego jako budowl\u0119, w kt\u00f3rej zatrzymywa\u0142 si\u0119, przebywaj\u0105c ze swoimi towarzyszami w Opatowie. W XIX w. budynek zamieniono na koszary i cerkiew parafialn\u0105 pod wezwaniem Opieki Matki Bo\u017cej. W dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym gmach by\u0142 siedzib\u0105 starostwa i sejmiku powiatowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz na Rynku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Rynek w Opatowie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W pobliskich Ma\u0142oszycach urodzi\u0142 si\u0119 Witold Gombrowicz, autor Ferdydurke.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pomnik Witolda Gombrowicza w Ma\u0142oszycach<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W restauracji Miodowy M\u0142yn mo\u017cna zje\u015b\u0107 pyszne pierogi z g\u0119sin\u0105, kt\u00f3re s\u0105 nawi\u0105zaniem do dawnych tradycji hodowli g\u0119si w regionie. Unikalne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c pierogi z dzikiej r\u00f3\u017cy. W restauracji kr\u00f3luj\u0105 dania regionalne. Zgodnie z inicjatyw\u0105 \u201eArcheologia Smaku\u201d przywracane s\u0105 dawne smaki polskiej kuchni. Na lody warto wpa\u015b\u0107 do lodziarni Pod Bia\u0142\u0105 Dam\u0105 na Rynku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lodziarnia Pod Bia\u0142\u0105 Dam\u0105<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Restauracja Miodowy M\u0142yn, ul. Legion\u00f3w 3 27-500 Opat\u00f3w<\/li>
  • Lodziarnia Pod Bia\u0142\u0105 Dam\u0105, Plac Obro\u0144c\u00f3w Pokoju 12, Opat\u00f3w<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Opat\u00f3w Opat\u00f3w po\u0142o\u017cony jest na Wy\u017cynie Sandomierskiej, na wzg\u00f3rzach o wysoko\u015bci si\u0119gaj\u0105cej 300 m n.p.m. Jest to o\u015brodek grodowo-miejski powsta\u0142y jako osada \u017bmigr\u00f3d pod koniec X w. w ramach budowy struktury administracyjno-gospodarczej pa\u0144stwa pierwszych Piast\u00f3w. Teren ten przynale\u017cy do Polski przez 931 lat. W Opatowie by\u0142a pierwsza polska komandoria templariuszy za\u0142o\u017cona za czas\u00f3w Henryka Sandomierskiego,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4107,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[61,4],"tags":[174,184,196],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4103"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4103"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4103\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4212,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4103\/revisions\/4212"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}