{"id":4616,"date":"2021-10-30T15:44:31","date_gmt":"2021-10-30T15:44:31","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=4616"},"modified":"2022-09-17T10:34:46","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:46","slug":"gostyn-spotkanie-z-wenecka-bazylika-santa-maria-della-salute","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=4616","title":{"rendered":"Gosty\u0144 – spotkanie z weneck\u0105 bazylik\u0105 Santa Maria della Salute"},"content":{"rendered":"\n

Gosty\u0144 \u2013 siedziba Kongregacji Oratorium \u015bw. Filipa Neri, czyli ksi\u0119\u017cy filipin\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bazylika Santa Maria della Salute<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wenecka bazylika zosta\u0142a zbudowana nad Kana\u0142em Grande w 1630 roku, jako wotum dzi\u0119kczynne po zako\u0144czeniu epidemii d\u017cumy, kt\u00f3ra pozbawi\u0142a \u017cycia ok. 1\/3 mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Jej kopi\u0119, zaprojektowan\u0105 przez tego samego w\u0142oskiego architekta, mo\u017cna zobaczy\u0107 w wielkopolskim Gostyniu.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Bazylika Santa Maria della Salute w Wenecji, Wikipedia, CC BY-SA 3.0,<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Bazylika w Gostyniu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Gosty\u0144 – szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Miejscowo\u015b\u0107 Gostina wymieniona jest w \u0142aci\u0144skim dokumencie z 1278 roku sygnowanym przez ksi\u0119cia polskiego Przemys\u0142a II.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przemys\u0142 II, ksi\u0105\u017c\u0119 polski, pozwala Miko\u0142ajowi, synowi Przedpe\u0142ka, s\u0119dziemu wojew\u00f3dztwa pozna\u0144skiego, lokowa\u0107 Gosty\u0144 i Brzezie na prawie niemieckim. 1 kwietnia 1278 roku, (Archiwum G\u0142\u00f3wne Akt Dawnych)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W latach 1793-1807 Gosty\u0144 nale\u017ca\u0142 do zaboru pruskiego, nast\u0119pnie do Ksi\u0119stwa Warszawskiego, a od 1815 do Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego i ponownie znalaz\u0142 si\u0119 pod panowaniem niemieckim w ramach Prowincji Pozna\u0144skiej. Gosty\u0144 by\u0142 znacz\u0105cym o\u015brodkiem protestu przeciwko ca\u0142kowitej likwidacji j\u0119zyka polskiego w szko\u0142ach. Gostyniacy nie pozwalali uczy\u0107 si\u0119 swoim dzieciom religii po niemiecku. W ramach Kulturkampf na terenie gosty\u0144skiego toczy\u0142a si\u0119 walka z polskim duchowie\u0144stwem. Mimo zakazu w\u0142adz pruskich, nara\u017caj\u0105c si\u0119 na aresztowania ksi\u0119\u017ca odprawiali nabo\u017ce\u0144stwa po polsku. Ju\u017c jesieni\u0105 1918 r. Gosty\u0144 wr\u00f3ci\u0142 do Polski. Ziemia Gosty\u0144ska nale\u017cy do Polski przez 930 lat.<\/p>\n\n\n\n

Bazylika na \u015awi\u0119tej G\u00f3rze<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najcenniejszym zabytkiem Gostynia jest Bazylika na \u015awi\u0119tej G\u00f3rze. Historia tego miejsca si\u0119ga XV wieku, kiedy to na \u015awi\u0119tej G\u00f3rze zbudowana zosta\u0142a drewniana kaplica. W 1512 r. wzniesiono szachulcowy ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Nawiedzenia NMP. Obraz Matki Bo\u017cej z Dzieci\u0105tkiem ofiarowany zosta\u0142 ko\u015bcio\u0142owi w 1542 roku. Sta\u0142 si\u0119 on g\u0142\u00f3wnym przedmiotem kultu i pielgrzymek.<\/p>\n\n\n\n

Za spraw\u0105 Adama Konarzewskiego, czciciela \u015bw. Filipa Neri, w 1668 r. rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 pierwszy w polce klasztor filipin\u00f3w (oratorian). W latach 1675-1698 zbudowany zosta\u0142 barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142. Mia\u0142 on by\u0107 wotum ufundowanym przez Adama Konarzewskiego w podzi\u0119kowaniu za cudowne uzdrowienie w dzieci\u0144stwie. Adam Konarzewski wkr\u00f3tce jednak zmar\u0142, a budowa by\u0142a kontynuowana przez wdow\u0119 po nim Zofi\u0119 z Opali\u0144skich. Sw\u00f3j obecny kszta\u0142t ko\u015bci\u00f3\u0142 zawdzi\u0119cza jej podr\u00f3\u017cy do W\u0142och, podczas kt\u00f3rej zobaczy\u0142a ona ko\u015bci\u00f3\u0142 Santa Maria della Salute w Wenecji. B\u0119d\u0105c pod wra\u017ceniem pi\u0119kna tej \u015bwi\u0105tyni, Zofia Konarzewska postanowi\u0142a zbudowa\u0107 jej replik\u0119 pod Gostyniem, wed\u0142ug projektu w\u0142oskiego architekta Baltazara Longheny, kt\u00f3ry by\u0142 te\u017c tw\u00f3rc\u0105 ko\u015bcio\u0142a w Wenecji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bazylika na \u015awi\u0119tej G\u00f3rze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kopu\u0142a bazyliki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kopu\u0142a z latarni\u0105 dobudowana zosta\u0142a w 1728 r. przez Pompeo Ferrariego. Wn\u0119trze kopu\u0142y pokryte jest pi\u0119kn\u0105 polichromi\u0105 Jerzego Wilhelma Neunhertza z 1746 roku. R\u00f3wnie\u017c wed\u0142ug projektu Ferrariego zbudowano w 1736 r. budynki klasztorne. W 1876 r. zgromadzenie filipin\u00f3w, jak wiele innych w zaborze pruskim, zosta\u0142o rozwi\u0105zane na skutek kulturkampfu. Zakonnicy mogli wr\u00f3ci\u0107 na \u015awi\u0119t\u0105 G\u00f3r\u0119 dopiero w 1919 r. Obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tog\u00f3rski znajduje si\u0119 pod opiek\u0105 Kongregacji Oratorium \u015bw. Filipa Neri, czyli ksi\u0119\u017cy filipin\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kopu\u0142a bazyliki by P.R.Schreyner – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Freski na sklepieniu bazyliki w G\u0142og\u00f3wku Wikimedia.pl, CC BY-SA 3.0,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z obrazem Matki Bo\u017cej<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Klasztor filipin\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klasztor filipin\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ma\u0142gorzaty<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najstarszym zabytkiem Gostynia jest ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ma\u0142gorzaty pochodz\u0105cy z ko\u0144ca XIII wieku. Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 kilkakrotnie rozbudowywano. Dziedziniec przyko\u015bcielny otoczony jest murem z bram\u0105 z XVIII w. Wyposa\u017cenie ko\u015bcio\u0142a jest bogate i r\u00f3\u017cnorodne. Po\u015brodku o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego pochodz\u0105cego z ok. 1640 roku znajduje si\u0119 cenny obraz Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem, dzie\u0142o szko\u0142y flamandzkiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ma\u0142gorzaty by Jan Jerszy\u0144ski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ducha<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 powsta\u0142 1907-1909 w stylu neorenesansowym jako \u015bwi\u0105tynia protestancka. Po II wojnie \u015bwiatowej zaadaptowany zosta\u0142 na parafialny ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki. W jednonawowym wn\u0119trzu na uwag\u0119 zas\u0142uguje nowoczesny o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Budynek Urz\u0119du Miasta i ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ducha by Basik07, praca w\u0142asna, CC BY-SA 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ratusz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ratusz by\u0142 wielokrotnie przebudowywany. Na frontowej \u015bcianie znajduje si\u0119 tablica ku pami\u0119ci ofiar terroru hitlerowskiego z napisem \u201eSt\u0105d wyszli na szaniec \u015bmierci, by nam da\u0107 zwyci\u0119stwo, bohaterowie nasi najdro\u017csi. 21.X.1939 r.”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz by Jan Jerszy\u0144ski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Operacja Tannenberg<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

21 pa\u017adziernika 1939 r. Niemcy dopu\u015bcili si\u0119 bestialskiego mordu na wytypowanych 30 mieszka\u0144cach Gostynia w ramach Operacji Tannenberg. Aresztowanych wyprowadzano dziesi\u0105tkami na gosty\u0144ski Rynek, gdzie pod pomnikiem Serca Jezusowego ustawiono palisad\u0119 z drewnianych bali i rozstrzelano pojmanych.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Sonderfahndungsbuch Polen \u2013 „Specjalna ksi\u0119ga Polak\u00f3w \u015bciganych listem go\u0144czym” \u2013 strona tytu\u0142owa, na podstawie kt\u00f3rej aresztowano i eliminowano Polak\u00f3w w akcji Tannenberg<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Sonderfahndungsbuch Polen \u2013 strona z wykazem nazwisk na liter\u0119 „G”. Nazwiska os\u00f3b ze skr\u00f3tami EK (Einsatzkomando) oraz EG (Einsatzgruppen) oznacza\u0142y osoby przeznaczone do eliminacji<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Operacja Tannenberg (niem. Unternehmen Tannenberg) to zaplanowana wcze\u015bniej akcja maj\u0105ca na celu eksterminacj\u0119 przyw\u00f3dczej warstwy narodu polskiego. Ofiary znalaz\u0142y si\u0119 na spisach proskrypcyjnych sporz\u0105dzonych przez specjaln\u0105 kom\u00f3rk\u0119 wywiadu SS wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c\u0105 z lokalnymi mniejszo\u015bciami niemieckimi. W spisach znajdowali si\u0119: duchowni, politycy, pedagodzy, ludzie kultury, nauki i sztuki, przedsi\u0119biorcy, powsta\u0144cy wielkopolscy i \u015bl\u0105scy, dzia\u0142acze plebiscytowi na Warmii i Mazurach i na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech. Zgodnie z przygotowanymi listami proskrypcyjnymi w Wielkopolsce w dniach 20\u201323 pa\u017adziernika 1939 dokonano publicznych egzekucji, kt\u00f3re \u0142\u0105cznie poch\u0142on\u0119\u0142y dwie\u015bcie siedemdziesi\u0105t pi\u0119\u0107 ofiar.<\/p>\n\n\n\n

Piaski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Piaski ko\u0142o Gostynia (Piaseczna G\u00f3ra) to dawne miasto, kt\u00f3re uzyska\u0142y lokacj\u0119 miejsk\u0105 w 1775 roku, a zosta\u0142o zdegradowane w 1934 r. W 1782 r. zbudowano tu szachulcowy zb\u00f3r protestancki (ewangelicko-augsburski).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Piaskach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Piaskach<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u0119d\u0105c w Gostyniu nale\u017cy koniecznie odwiedzi\u0107 Krawatk\u0119. Kuchnia Krawatki bazuje na \u015bwie\u017cych, regionalnych i dost\u0119pnych sezonowych produktach. O poezji oferowanych da\u0144 \u015bwiadcz\u0105 przystawki: chleb z czarnuszk\u0105 i ze smalcem wo\u0142owym z dodatkiem \u015bliwki, metka cebulowa z pol\u0119dwiczki wieprzowej, gravlax z troci w\u0119drownej z \u015bwie\u017cym chrzanem, gzikiem wielkopolskim i marynowan\u0105 rzodkiewk\u0105 oraz p\u0105czki z kaczk\u0105 z grillowan\u0105 dymk\u0105 z sosem z oscypka od Komperdy. Polecane zupy to „bia\u0142e kwa\u015bne” – pi\u0119knie podane rilette z kr\u00f3lika z przepi\u00f3rczym jajkiem, ch\u0142odnik og\u00f3rkowy, czarna polewka z ko\u0142dunami z g\u0119simi podrobami. Polecane dania g\u0142\u00f3wne to sma\u017cona pier\u015b z kaczki, stek z pol\u0119dwicy podany z zielon\u0105 fasolk\u0105 sma\u017con\u0105 na ma\u015ble oraz kurkami, „kluski \u0107pane \u0142y\u017ck\u0105”, pyza by Krawatka z duszon\u0105 dziczyzn\u0105 w sosie w\u0142asnym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
By Micha\u0142 Skrzypczak, \u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/restauracjakrawatka.pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Restauracja Krawatka, ul Towarowa 3, Gosty\u0144<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Gosty\u0144 \u2013 siedziba Kongregacji Oratorium \u015bw. Filipa Neri, czyli ksi\u0119\u017cy filipin\u00f3w Bazylika Santa Maria della Salute Wenecka bazylika zosta\u0142a zbudowana nad Kana\u0142em Grande w 1630 roku, jako wotum dzi\u0119kczynne po zako\u0144czeniu epidemii d\u017cumy, kt\u00f3ra pozbawi\u0142a \u017cycia ok. 1\/3 mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Jej kopi\u0119, zaprojektowan\u0105 przez tego samego w\u0142oskiego architekta, mo\u017cna zobaczy\u0107 w wielkopolskim Gostyniu. Gosty\u0144 –…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4620,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[82,4],"tags":[116,174,199,71],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4616"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4616"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4643,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4616\/revisions\/4643"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}