{"id":4742,"date":"2021-11-07T13:00:39","date_gmt":"2021-11-07T13:00:39","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=4742"},"modified":"2022-09-17T10:34:46","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:46","slug":"szlakiem-pogranicza-wielkopolski-i-slaska-kepno-i-bralin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=4742","title":{"rendered":"Szlakiem pogranicza Wielkopolski i \u015al\u0105ska \u2013 K\u0119pno i Bralin"},"content":{"rendered":"\n

Szczypta historii – K\u0119pno<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u0119pno le\u017cy na pograniczu Wielkopolski ze \u015al\u0105skiem. K\u0119pno by\u0142o pocz\u0105tkowo miastem kr\u00f3lewskim – uzyska\u0142o prawa miejskie ok. 1283 r. W\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105 sta\u0142o si\u0119 w 1365 r, kiedy to kr\u00f3l Kazimierz Wielki przekaza\u0142 je w r\u0119ce Wierzbi\u0119ty z Paniewic. Do 1793 r. K\u0119pno le\u017ca\u0142o w wojew\u00f3dztwie sieradzkim. W wyniku II rozbioru Polski znalaz\u0142o si\u0119 na obszarze zaboru pruskiego. Na mocy postanowie\u0144 traktatu wersalskiego K\u0119pno wr\u00f3ci\u0142o w granice pa\u0144stwa polskiego 17 stycznia 1920. W czasie II wojny \u015bwiatowej z miasta wysiedlono wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w do Generalnego Gubernatorstwa, a w zamian sprowadzono Niemc\u00f3w w ramach akcji kolonizacyjnej Heim ins Reich<\/em>. O wielonarodowej historii miasta \u015bwiadcz\u0105 trzy \u015bwi\u0105tynie: ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki \u015bw. Marcina, ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-augsburski i neoklasycystyczna synagoga. Rejon K\u0119pna przynale\u017cy \u0142\u0105cznie do Polski 801 lat, podczas gdy pobliski Bralin przez 413 lat.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz miejski z 1846 roku by S\u0142awomir Milejski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uk\u0142ad w K\u0119pnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwsza pisana informacja o K\u0119pnie to dokument dotycz\u0105cy spotkania jakie mia\u0142o miejsce w 15 lutego 1282 r. Dosz\u0142o w\u00f3wczas do zjazdu dw\u00f3ch ksi\u0105\u017c\u0105t, w czasie kt\u00f3rego ksi\u0105\u017c\u0119 pomorski M\u015bciwoj II zapisa\u0142 swoje ziemie jako darowizn\u0119 ksi\u0119ciu wielkopolskiemu Przemys\u0142owi II (p\u00f3\u017aniejszemu kr\u00f3lowi Polski), prowadz\u0105c do zjednoczenia Pomorza Gda\u0144skiego z Wielkopolsk\u0105. Zapisy te stara\u0142 si\u0119 podwa\u017cy\u0107 zakon krzy\u017cacki. Na pami\u0105tk\u0119 tego wydarzenia w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych ustawiono pami\u0105tkowy g\u0142az. Wkr\u00f3tce po uk\u0142adzie w K\u0119pnie, wyrok w sprawie sporu z Krzy\u017cakami zapad\u0142 18 maja 1282 r. w s\u0105siednim Miliczu. M\u015bciw\u00f3j zosta\u0142 zmuszony do oddania Krzy\u017cakom ziemi gniewskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
G\u0142az w Parku 700-lecia w K\u0119pnie upami\u0119tniaj\u0105cy przekazanie przez M\u015bciw\u00f3ja II Pomorza Wschodniego Przemys\u0142owi II by Qblik – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Marcina w K\u0119pnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zbudowany w 1911 r. w stylu neobarokowym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Marcina by S\u0142awomir Milejski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
K\u0119pno, elewacja boczna ko\u015bcio\u0142a, fot. Teresa Palacz, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
K\u0119pno, wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a, fot. Teresa Palacz, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Synagoga w K\u0119pnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klasycystyczna synagoga zosta\u0142a zbudowana w 1816 r. Usytuowana by\u0142a na terenie dawnej dzielnicy \u017cydowskiej. W s\u0105siedztwie znajdowa\u0142a si\u0119 \u0142a\u017ania (mykwa), rze\u017ania rytualna, szko\u0142a (cheder) oraz domy modlitwy dla kobiet i osobny dla m\u0119\u017cczyzn. Podczas II wojny \u015bwiatowej Niemcy doszcz\u0119tnie zdewastowali synagog\u0119. Po zako\u0144czeniu wojny przez wiele lat sta\u0142a opuszczona i popada\u0142a w ruin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
K\u0119pno, widok na bo\u017cnic\u0119 z ul. \u0141azienkowej, fot. Teresa Palacz, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Synagoga, detal, fot. Teresa Palacz, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119trowy dworzec kolejowy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W K\u0119pnie znajduje si\u0119 unikatowy dwupoziomowy dworzec kolejowy z krzy\u017cowym usytuowaniem peron\u00f3w. Przyj\u0119to takie rozwi\u0105zanie z uwagi na krzy\u017cuj\u0105ce si\u0119 dwie magistrale kolejowe: jedna ze \u015al\u0105ska przez Ostr\u00f3w Wielkopolski do Poznania, a druga z Wroc\u0142awia przez K\u0119pno, Sieradz, \u0141\u00f3d\u017a do Warszawy. Problem w tym, \u017ce tej drugiej linii nie uko\u0144czono. W\u0142adze carskie zamiast poprowadzi\u0107 lini\u0119 kolejow\u0105 z Sieradza do Wieruszowa na granicy rosyjsko-pruskiej poprowadzili lini\u0119 do Kalisza znan\u0105 jako kolej kaliska.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
G\u00f3rna kondygnacja dworca by Travelarz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bralin<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bralin uzyska\u0142 lokacj\u0119 miejsk\u0105 w 1540 roku, a zosta\u0142 zdegradowany w 1742 r. Od pocz\u0105tk\u00f3w swego istnienia miejscowo\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a do \u015al\u0105ska. W XVIII wieku przez Bralin przebiega\u0142 szlak Kr\u00f3lewskiej Poczty Polskiej \u0142\u0105cz\u0105cy Warszaw\u0119 i Drezno[5]. W 1919 r. Bralin wraz z tzw. Krajem Rychtalskim zosta\u0142 obsadzony przez wojsko polskie, a nast\u0119pnie, na mocy Traktatu Wersalskiego (10 stycznia 1920 r.) bez plebiscytu, wy\u0142\u0105czony z niemieckiej Prowincji \u015al\u0105skiej i w\u0142\u0105czony do wojew\u00f3dztwa pozna\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest to \u015bwi\u0105tynia wybudowana w 1627 r. z elementami gotyckimi, rozbudowana w 1840. Z trzech dzwon\u00f3w dwa zosta\u0142y zabrane przez w\u0142adze hitlerowskie w czasie II wojny \u015bwiatowej, zachowa\u0142 si\u0119 jeden z 1735, odlany przez Jana Krumpferta z Wroc\u0142awia. Na zewn\u0119trznej elewacji mie\u015bci si\u0119 epitafium z 1852 ku czci rodzic\u00f3w biskupa wroc\u0142awskiego Daniela Latusska pochodz\u0105cego z Bralina.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny, \u017ar\u00f3d\u0142o: www.parafia.bralin.com.pl\/<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Anny, \u017ar\u00f3d\u0142o: www.parafia.bralin.com.pl\/<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 odpustowy pw. Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny „Na P\u00f3lku”<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Osnute legend\u0105 pocz\u0105tki ko\u015bcio\u0142a si\u0119gaj\u0105 prze\u0142omu XIII\/XIV w. i zwi\u0105zane s\u0105 z cudownym przenoszeniem si\u0119 parafialnego obrazu Matki Boskiej na pole pod Bralinem. Aby upami\u0119tni\u0107 te zdarzenia postawiono w ich miejscu najpierw krzy\u017c, a nast\u0119pnie kapliczk\u0119, a w z 1711 roku drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 odpustowy zwany \u201eNa P\u00f3lku\u201d. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest konstrukcji zr\u0119bowej. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym znajduje si\u0119 obraz Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 „Na P\u00f3lku”<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 „Na P\u00f3lku”<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 „Na P\u00f3lku” by S\u0142awomir Milejski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 „Na P\u00f3lku”, kru\u017cganki dla pielgrzym\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 „Na P\u00f3lku”, wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a, fot. Beata Marz\u0119ta, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 „Na P\u00f3lku”, o\u0142tarz by Wikimedia pl, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na posi\u0142ek w K\u0119pnie warto si\u0119 wybra\u0107 do restauracji „P jak Pysznie”. Mo\u017cemy spr\u00f3bowa\u0107 flaczki z \u017co\u0142\u0105dk\u00f3w g\u0119sich, krem cebulowy, pol\u0119dwiczki w sosie serowo orzechowym, g\u0119sie pipki, udko g\u0119sie i golonk\u0119 zapiekan\u0105 po bawarsku.<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Restauracja „P jak Pysznie”, Sportowa 9, K\u0119pno<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Szczypta historii – K\u0119pno K\u0119pno le\u017cy na pograniczu Wielkopolski ze \u015al\u0105skiem. K\u0119pno by\u0142o pocz\u0105tkowo miastem kr\u00f3lewskim – uzyska\u0142o prawa miejskie ok. 1283 r. W\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105 sta\u0142o si\u0119 w 1365 r, kiedy to kr\u00f3l Kazimierz Wielki przekaza\u0142 je w r\u0119ce Wierzbi\u0119ty z Paniewic. Do 1793 r. K\u0119pno le\u017ca\u0142o w wojew\u00f3dztwie sieradzkim. W wyniku II rozbioru Polski…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4821,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[82,4],"tags":[140,71,194],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4742"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4742"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4762,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4742\/revisions\/4762"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}