{"id":487,"date":"2021-05-04T05:42:00","date_gmt":"2021-05-04T05:42:00","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=487"},"modified":"2022-09-17T10:34:52","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:52","slug":"puszcza-bialowieska-ostatni-w-europie-fragment-lasu-pierwotnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=487","title":{"rendered":"Puszcza Bia\u0142owieska – ostatni w Europie fragment lasu pierwotnego"},"content":{"rendered":"\n

Bia\u0142owie\u017ca – Hajn\u00f3wka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zapragn\u0119li\u015bmy odwiedzi\u0107 Bia\u0142owie\u017c\u0119 – stolic\u0119 Puszczy Bia\u0142owieskiej, kt\u00f3ra zosta\u0142a umieszczona na presti\u017cowej Li\u015bcie Zabytk\u00f3w Kultury UNESCO). W \u015bredniowieczu ca\u0142y ten region nale\u017ca\u0142 do Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, Po zawarciu w Lublinie w 1569 r. unii realnej nadal znajdowa\u0142 si\u0119 w cz\u0119\u015bci litewskiej (woj. brzesko-litewskie). W miejscowo\u015bci przewa\u017ca\u0142a zabudowa drewniana. W wyniku III rozbioru Rzeczpospolitej w 1795 r, Puszcza Bia\u0142owieska przypad\u0142a Rosji, kt\u00f3ra wcieli\u0142a region bezpo\u015brednio do Imperium Rosyjskiego. Podlasie wr\u00f3ci\u0142o do Polski dopiero w 1919 r. W sumie czas przynale\u017cno\u015bci regionu do Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w wynosi 226 lat, a bezpo\u015brednio do Polski 93 lata.<\/p>\n\n\n\n

Bia\u0142owie\u017ca<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u017bubr, kr\u00f3l Puszczy Bia\u0142owieskiej<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ju\u017c od XIV wieku istnia\u0142 Bia\u0142owie\u017cy dw\u00f3r my\u015bliwski ksi\u0105\u017c\u0105t litewskich. Po III rozbiorze Polski w 1795 roku, miejscowo\u015b\u0107 a\u017c do 1915 roku znalaz\u0142a si\u0119 pod zaborem rosyjskim. W 1889 r. na miejscu dworu polskich kr\u00f3l\u00f3w, car Aleksander III poleci\u0142 budow\u0119 pa\u0142acu przeznaczonego na wyprawy my\u015bliwskie do Puszczy Bia\u0142owieskiej. W 1897 miejscowo\u015b\u0107 uzyska\u0142a po\u0142\u0105czenie kolejowe z Hajn\u00f3wk\u0105. wybudowano dworzec Bia\u0142owie\u017ca Pa\u0142ac, tak by car Aleksander III wraz z rodzin\u0105 m\u00f3g\u0142 przyje\u017cd\u017ca\u0107 kolej\u0105 bezpo\u015brednio do rezydencji. Pa\u0142ac sp\u0142on\u0105\u0142 w 1944 r. Z zabudowy pa\u0142acowej pozosta\u0142 domek gubernatora w parku pa\u0142acowym (starszy o 50 lat od samego pa\u0142acu). W 2000 r. zlikwidowano lini\u0119 kolejow\u0105 do Bia\u0142owie\u017cy, a stacj\u0119 Bia\u0142owie\u017ca Towarowa przekszta\u0142cono w restauracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Domek Gubernatora w parku pa\u0142acowym<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kolejka w\u0105skotorowa<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od sierpnia 1915 do ko\u0144ca 1918 roku teren Puszczy Bia\u0142owieskiej znajdowa\u0142 si\u0119 pod okupacj\u0105 Niemiec. W celu pozyskiwania drewna z Puszczy Bia\u0142owieskiej Niemcy zbudowali tartaki i rozbudowali g\u0119sty system kolejki w\u0105skotorowej dla zapewnienie transportu \u015bci\u0119tych drzew do tartaku. Do budowy wykorzystano przymusow\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105 \u2013 je\u0144c\u00f3w wojennych. W okresie wojny Niemcy wyci\u0119li i wywie\u017ali z puszczy ok. 5 milion\u00f3w m\u00b3 drewna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kolejka w\u0105skotorowa – atrakcja turystyczna, by Dariusz.Biegacz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej, w lutym 1919 Bia\u0142owie\u017ca zosta\u0142a przej\u0119ta przez w\u0142adze polskie. W lipcu 1919 r. prowadzono w Bia\u0142owie\u017cy negocjacje z delegacj\u0105 bolszewick\u0105, na czele kt\u00f3rej sta\u0142 Julian Marchlewski, przewodnicz\u0105cy Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski, s\u0142u\u017c\u0105cy Rosjanom w misji utworzenia w 1920 r. Polskiej Republiki Rad.<\/p>\n\n\n\n

Bia\u0142owieski Park Narodowy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Puszcza Bia\u0142owieska to jedyny w Polsce obiekt przyrodniczy wpisany na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO. Bia\u0142owieski Park Narodowy zosta\u0142 utworzony w 1932 r. (drugi po Pieni\u0144skim park narodowy w Polsce i jeden z pierwszych w Europie). Obszar ochrony obejmuje najlepiej zachowane fragmenty Puszczy Bia\u0142owieskiej, ostatniego w Europie fragmentu lasu pierwotnego oraz licz\u0105cej kilkaset sztuk, najwi\u0119kszej na \u015bwiecie wolno\u015bciowej populacji \u017cubra.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pierwotny las li\u015bciasty by Ralf Lotys (Sicherlich) – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u017bubry<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u017bubry wygin\u0119\u0142y ju\u017c prawie ca\u0142kowicie w XVIII wieku. W 1919 r. zabity zosta\u0142 ostatni osobnik w Puszczy Bia\u0142owieskiej. Po wojnie do Bia\u0142owie\u017cy zacz\u0119to \u015bci\u0105ga\u0107 osobniki z ogrod\u00f3w zoologicznych. Pocz\u0105tkowo by\u0142y w hodowli zamkni\u0119tej, a w 1952 roku pierwsze okazy zosta\u0142y wypuszczone na wolno\u015b\u0107. Obecnie w Puszczy Bia\u0142owieskiej \u017cyje oko\u0142o 950 \u017cubr\u00f3w (z czego oko\u0142o 510 po stronie polskiej), spo\u015br\u00f3d 4500 na ca\u0142ym \u015bwiecie; wszystkie pochodz\u0105 w\u0142a\u015bnie z bia\u0142owieskiej hodowli.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u017cubr by Henryk Kotowski z angielskiej Wikipedii – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Muzeum Przyrodniczo-Le\u015bne<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najciekawsze zabytki Bia\u0142owie\u017cy skupione s\u0105 wok\u00f3\u0142 nieistniej\u0105cego pa\u0142acu carskiego i parku. Powinni\u015bmy zwiedzi\u0107 Muzeum Przyrodniczo-Le\u015bne BPN, w kt\u00f3rym zobaczymy zbiory przyrodnicze z dziedziny zoologii, botaniki, historycznego u\u017cytkowania Puszczy Bia\u0142owieskiej (pami\u0119tajmy, ze puszcza zosta\u0142a umieszczona na presti\u017cowej Li\u015bcie Zabytk\u00f3w Kultury UNESCO). Muzeum znajduje si\u0119 na miejscu spalonego pa\u0142acu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
by Wikimedia, CC BY-SA 2.5<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Zbiory Muzeum<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Okolice Bia\u0142owie\u017cy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W okolicy Bia\u0142owie\u017cy powinni\u015bmy zwiedzi\u0107 Skansen Architektury Ruskiej Podlasia. By pozna\u0107 lepiej puszcz\u0119, proponujemy dwa szlaki piesze: \u201e\u017bebra \u017bubra\u201d i \u201eSzlak D\u0119b\u00f3w Kr\u00f3lewskich i Ksi\u0105\u017c\u0105t Litewskich\u201d. Koniecznie powinni\u015bmy si\u0119 uda\u0107 do Rezerwatu Pokazowego \u017bubr\u00f3w. Powinni\u015bmy te\u017c odwiedzi\u0107 Sio\u0142o Budy \u2013 osad\u0119 puszcza\u0144ska ze skansenem i karczm\u0105 regionaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Drewniane budownictwo w Siole Budy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Skansen Sio\u0142o Budy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Hajn\u00f3wka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Udajemy si\u0119 do Hajn\u00f3wki, gdzie powinni\u015bmy zobaczy\u0107 Sob\u00f3r \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy. Dwupoziomowa \u015bwi\u0105tynia mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 5 tys. wiernych, co czyni j\u0105 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych w kraju. Sob\u00f3r \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy to jeden z najciekawszych przyk\u0142ad\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej architektury w Polsce. Sob\u00f3r zbudowano w latach 1974\u20131992 wed\u0142ug projektu Aleksandra Grygorowicza. Ikonostas oraz niekt\u00f3re ikony s\u0105 dzie\u0142em greckiego malarza Dymitriosa Andonopulasa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sob\u00f3r \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Hajn\u00f3wce, by Polimerek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Sob\u00f3r noc\u0105<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze soboru<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Karczma w Siole Budy proponuje typowe potrawy z terenu Puszczy Bia\u0142owieskiej. Powinni\u015bmy spr\u00f3bowa\u0107 soljanki, warenik\u00f3w i kiszki ziemniaczanej oraz wspania\u0142ych w\u0119dlin: szynki, kindziuka, kie\u0142bas, salcesonu, pasztet\u00f3w i kiszki mi\u0119snej.<\/p>\n\n\n\n

Restauracja Carska w budynku stacji kolejowej charakteryzuje si\u0119 bardzo stylowym wn\u0119trzem i wystrojem. Warto spr\u00f3bowa\u0107 bardzo smaczn\u0105 herbat\u0119 po rosyjsku z powid\u0142ami oraz smaczne desery.<\/p>\n\n\n\n

informacje praktyczne<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Sio\u0142o Budy, tel. 608 400 272, e-mail: rezerwacje@siolo-budy.pl<\/li>
  • Dworzec kolejowy Restauracja Carska, ul. Stacja Towarowa 4, Bia\u0142owie\u017ca<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Bia\u0142owie\u017ca – Hajn\u00f3wka Szczypta historii Zapragn\u0119li\u015bmy odwiedzi\u0107 Bia\u0142owie\u017c\u0119 – stolic\u0119 Puszczy Bia\u0142owieskiej, kt\u00f3ra zosta\u0142a umieszczona na presti\u017cowej Li\u015bcie Zabytk\u00f3w Kultury UNESCO). W \u015bredniowieczu ca\u0142y ten region nale\u017ca\u0142 do Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, Po zawarciu w Lublinie w 1569 r. unii realnej nadal znajdowa\u0142 si\u0119 w cz\u0119\u015bci litewskiej (woj. brzesko-litewskie). W miejscowo\u015bci przewa\u017ca\u0142a zabudowa drewniana. W wyniku…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":491,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[64,4],"tags":[28,50,92,93],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/487"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=487"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":505,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/487\/revisions\/505"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}