{"id":5308,"date":"2021-12-28T16:02:00","date_gmt":"2021-12-28T16:02:00","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=5308"},"modified":"2022-09-17T10:34:44","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:44","slug":"lowicz-w-stolicy-arcybiskupiego-i-carskiego-ksiestwa-lowickiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=5308","title":{"rendered":"\u0141owicz \u2013 w stolicy arcybiskupiego i carskiego Ksi\u0119stwa \u0141owickiego"},"content":{"rendered":"\n
Mapa regionu \u0142owickiego E3<\/td>https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Mapae3<\/a> <\/td><\/tr>
Mapa szlak\u00f3w turystyki kulinarnej<\/td>https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Trasy&miasto=lowicz<\/a>
https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Trasa57 <\/a><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odwiedzili\u015bmy \u0141owicz, miasto po\u0142o\u017cone na Mazowszu, chocia\u017c w pocz\u0105tkach swych dziej\u00f3w nale\u017ca\u0142 do ziemi \u0142\u0119czyckiej (do ko\u0144ca XIII w.). Lokacja miasta nast\u0105pi\u0142a w XIII w. We wczesnym \u015bredniowieczu (XII\u2013XIII w.) na miejscu dzisiejszych ruin zamku znajdowa\u0142 si\u0119 drewniano-ziemny, przeprawowy gr\u00f3d obronny przez bagnist\u0105 dolin\u0119 Bzury, posiadaj\u0105cy du\u017ce znaczenie strategiczne. By\u0142 to najprawdopodobniej jeden z pierwszych grod\u00f3w piastowskich. Najstarsza wzmianka o \u0141owiczu (Loviche<\/em>) pochodzi z bulli papie\u017ca Innocentego II z 7 lipca 1136 r., zatwierdzaj\u0105cej prawo arcybiskup\u00f3w gnie\u017anie\u0144skich do d\u00f3br \u0142owickich. Oko\u0142o 1214\u20131215 roku w Wolborzu w wyniku stara\u0144 arcybiskupa Henryka Kietlicza, ksi\u0105\u017c\u0119ta z czterech prowincji: krakowskiej (Leszek Bia\u0142y), mazowieckiej (Konrad I mazowiecki), kaliskiej (W\u0142adys\u0142aw Odonic) i opolskiej (Kazimierz I opolski), wydali \u201eprzywilej immunitetowy\u201d \u2013 dokument m.in. zatwierdzaj\u0105cy dotychczasowe prawa ko\u015bcio\u0142a gnie\u017anie\u0144skiego do d\u00f3br \u0142owickich i grodu. W \u015bredniowieczu okolice \u0141owicza stanowi\u0142y dobra arcybiskup\u00f3w gnie\u017anie\u0144skich. W XVII-XVIII w. dla ziem arcybiskupich le\u017c\u0105cych wok\u00f3\u0142 \u0141owicza oraz Skierniewic wprowadzono nazw\u0119 Ksi\u0119stwa \u0141owickiego (\u0142ac. Ducatus Loviciensis<\/em>). \u0141owicz przynale\u017cy do Polski przez 902 lata. <\/p>\n\n\n\n

Ruiny zamku arcybiskupiego<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Oko\u0142o roku 1355 arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski Jaros\u0142aw Bogoria Skotnicki wzni\u00f3s\u0142 na sztucznym nasypie nad brzegiem Bzury gotycki murowany zamek, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce sta\u0142 si\u0119 rezydencj\u0105 arcybiskup\u00f3w gnie\u017anie\u0144skich i prymas\u00f3w Polski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ruiny zamku prymasowskiego, fot. Kacper Dondziak, \u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.kultura.lodz.pl\/<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny zamku prymasowskiego by Wistula – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku XV wieku arcybiskup Miko\u0142aj Kurowski lokowa\u0142 Nowe Miasto i sfinansowa\u0142 budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a pod wezwaniem \u015bw. Ducha.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Ducha<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest najstarsz\u0105 zachowan\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 w \u0141owiczu, zbudowan\u0105 w 1404 roku. W 1620 roku zbudowano wie\u017c\u0119. Wyposa\u017cenie wn\u0119trza jest barokowe i eklektyczne z prze\u0142omu XVIII i XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015aw. Ducha by Loraine – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u0141owicz stolic\u0105 Polski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki po\u0142o\u017ceniu na wa\u017cnych szlakach handlowych i komunikacyjnych oraz licznym przywilejom i jarmarkom miasto bardzo szybko si\u0119 rozwija\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0141owicz na sztychu z dzie\u0142a Georga Brauna i Franza Hogenberga z 1617. W centrum wida\u0107 nietypowy tr\u00f3jk\u0105tny rynek, z lewej nad Bzur\u0105 \u2013 zamek prymasowski.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Od 1572 r. (po \u015bmierci Zygmunta Augusta) w okresach bezkr\u00f3lewia, \u0141owicz pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 drugiej stolicy Rzeczypospolitej z racji tego, i\u017c to tutaj rezydowa\u0142 Interrex, kt\u00f3rego rola zwyczajowo przypada\u0142a prymasowi Polski.<\/p>\n\n\n\n

Miasto zosta\u0142o zniszczone podczas potopu szwedzkiego i nigdy ju\u017c nie odzyska\u0142o swej rangi. Szwedzi najpierw zburzyli klasztor bonifratr\u00f3w z ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Jana Bo\u017cego, potem zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela ze szpitalem i kaplic\u0105 \u015bw. Krzy\u017ca, dalej bardzo zrujnowali klasztor dominikan\u00f3w, a w ko\u0144cu profanowali kolegiat\u0119 niedawno odbudowan\u0105, w kt\u00f3rej z\u0142upili o\u0142tarze, zabrali szaty ko\u015bcielne, kielichy, krzy\u017ce, \u015bwieczniki. Szwedzi wysadzili te\u017c w 1657 r. w powietrze zamek arcybiskupi.<\/p>\n\n\n\n

Bazylika katedralna Wniebowzi\u0119cia NMP \u2013 \u201eMazowiecki Wawel\u201d<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 wybudowano w po\u0142owie XV w. W 1625 prymas Henryk Firlej rozpocz\u0105\u0142 przebudow\u0119 kolegiaty w stylu barokowym. Umieszczono w\u00f3wczas w \u015bwi\u0105tyni relikwie \u015bw. Wiktorii, ofiarowane przez papie\u017ca Urbana VIII. G\u0142owa \u015bwi\u0119tej przechowywana jest w z\u0142otym relikwiarzu autorstwa Jana Szeflera. \u015awi\u0105tynia uleg\u0142a powa\u017cnym zniszczeniom w czasie bitwy nad Bzur\u0105 w 1939 r.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest miejscem poch\u00f3wku 12 arcybiskup\u00f3w gnie\u017anie\u0144skich i prymas\u00f3w Polski, Poniewa\u017c prymasi Polski byli z tytu\u0142u pe\u0142nionych przez siebie urz\u0119d\u00f3w ko\u015bcielnych jednocze\u015bnie interreksami Kr\u00f3lestwa Polskiego i Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, od 1572 w czasach bezkr\u00f3lewia, ko\u015bci\u00f3\u0142 pe\u0142ni\u0142 tymczasow\u0105 funkcj\u0119 najwa\u017cniejszej \u015bwi\u0105tyni Rzeczypospolitej. 13 listopada 2012 roku obiekt zosta\u0142 wpisany na list\u0119 Pomnik\u00f3w historii.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0141owicz, kolegiata, elewacja frontowa – zachodnia, fot. A. Lorenc-Karczewska, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Bazylika Katedralna – widok od strony p\u00f3\u0142nocno-wschodniej by Mathiasrex – Praca w\u0142asna, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Nawa g\u0142\u00f3wna, o\u0142tarz by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
\u0141owicz, kolegiata, nagrobek prymasa Jakuba Ucha\u0144skiego wykonany przez Jana Micha\u0142owicza z Urz\u0119dowa, fot. A. Lorenc-Karczewska, NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Bo\u017cej \u0141askawej<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ojc\u00f3w Pijar\u00f3w zbudowany zosta\u0142 zbudowany w stylu barokowym w latach 1672\u20131680. Na prze\u0142omie wiek\u00f3w XVII i XVIII zosta\u0142 rozbudowany z fundacji arcybiskupa Micha\u0142a Radziejowskiego. W ko\u015bciele znajduj\u0105 si\u0119 freski przypisywane w\u0142oskiemu malarzowi Michelangelo Palloniemu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pijarski w \u0141owiczu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pijarski w \u0141owiczu, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 klasztorny Dominikan\u00f3w powsta\u0142 w XV w.. Zachowana do dzi\u015b \u015bwi\u0105tynia pochodzi z drugiej po\u0142owy XVII wieku. Wn\u0119trza kilkakrotnie przebudowywano i dostosowywano do funkcji jak\u0105 pe\u0142ni\u0142y. W latach 1818\u20131829 by\u0142y tu koszary, obecnie jest to gmach szkolny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawny klasztor dominikan\u00f3w by Wistula – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Bart\u0142omieja<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W zespole klasztornym Bernardyn\u00f3w znajduje si\u0119 gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Bart\u0142omieja. Barokowe zabudowania klasztorne otaczaj\u0105 kwadratowy wirydarz. W budynkach mie\u015bci\u0142o si\u0119 Kolegium Nauczycielskie, a obecnie kompleks przeszed\u0142 w r\u0119ce prywatne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawny zesp\u00f3l klasztorny bernardyn\u00f3w by michalmarczyk – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Leonarda<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 powsta\u0142 w 1626 roku. Uleg\u0142 powa\u017cnemu zniszczeniu (nawa zniszczona ca\u0142kowicie) w czasie Bitwy nad Bzur\u0105 w 1939 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Leonarda by Wistula – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Czas rozbior\u00f3w \u2013 Ksi\u0119stwo \u0141owickie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po II rozbiorze w 1793 r. miasto znalaz\u0142o si\u0119 pod panowaniem pruskim. W 1815 r. znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Kr\u00f3lestwa Polskiego (zab\u00f3r rosyjski). W 1820 r. dobra \u0142owickie przechodz\u0105 na w\u0142asno\u015b\u0107 Wielkiego Ksi\u0119cia Konstantego i jego \u017cony Joanny Grudzi\u0144skiej, kt\u00f3ra oficjalnie otrzyma\u0142a tytu\u0142 \u201eKsi\u0119\u017cnej \u0141owickiej\u201d. Dekretem cesarskim z dnia 9 lipca 1822 r. wydanym w Petersburgu, wskazano ustalenie granic zewn\u0119trznych Ksi\u0119stwa \u0141owickiego.<\/p>\n\n\n\n

Przej\u015bcie d\u00f3br \u0142owickich na w\u0142asno\u015b\u0107 cara Miko\u0142aja I pozwoli\u0142o na budow\u0119 pierwszej linii kolejowej w zaborze rosyjskim, tzw. kolei warszawsko-wiede\u0144skiej. \u0141owicz uzyska\u0142 po\u0142\u0105czenie kolejowe z Warszaw\u0105 i Krakowem przez Skierniewice.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
S\u0142up graniczny Ksi\u0119stwa \u0141owickiego z 1829 by Mathiasrex – Praca w\u0142asna, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Cerkiew Narodzenia \u015bw. Jana Chrzciciela<\/u><\/em><\/strong> \u2013 muzeum i skansen<\/strong><\/u><\/em> <\/p>\n\n\n\n

Czasy zabor\u00f3w przypomina seminarium oo. Misjonarzy, w kt\u00f3rym rosyjscy zaborcy umie\u015bcili prawos\u0142awn\u0105 cerkiew. Cerkiew zosta\u0142a utworzona w XIX w. z my\u015bl\u0105 o nap\u0142ywowych rosyjskich urz\u0119dnikach i \u017co\u0142nierzach. Prawos\u0142awna \u015bwi\u0105tynia zako\u0144czy\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w momencie wyjazdu Rosjan z \u0141owicza w 1914.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Budynek seminarium, w kt\u00f3rym dawniej znajdowa\u0142a si\u0119 cerkiew (w prawym skrzydle) by Loraine – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W gmachu seminarium duchownego z XVII\/XVIII w. znajduje si\u0119 obecnie muzeum. Na terenie ogrodu przy gmachu g\u0142\u00f3wnym mo\u017cna zwiedzi\u0107 miniskansen, w kt\u00f3rym s\u0105 prezentowane najstarsze budynki mieszkalne i gospodarcze, przeniesione z terenu dawnego Ksi\u0119stwa \u0141owickiego.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 poewangelicki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0105tynia zosta\u0142a wybudowana w latach 1838\u20131839. Reprezentuje architektur\u0119 p\u00f3\u017anoklasycystyczn\u0105. Projektantem budowli by\u0142 Jan \u0141uczaj. Obecnie mie\u015bci si\u0119 tutaj galeria sztuki Browarna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki by michalmarczyk – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ratusz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ratusz w \u0141owiczu to budynek klasycystyczny wzniesiony w latach 1825\u20131828 wed\u0142ug projektu Bonifacego Witkowskiego, znajduj\u0105cy si\u0119 po p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Starego Rynku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz w \u0141owiczu Autorstwa Witia – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na Starym Rynku znajduje si\u0119 Restauracja Polonia, gdzie kiedy\u015b podobno jad\u0142 sam cesarz Napoleon. Serwowane s\u0105 dania regionalne. Warto spr\u00f3bowa\u0107 domowych zup, np. zupy cebulowej z grzankami lub ch\u0142odnika. Restauracja s\u0142ynie z r\u0119cznie robionych pierog\u00f3w z autorskim farszem, np. \u0142oso\u015b ze szpinakiem.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Restauracja Polonia, Stary Rynek 4, \u0141owicz<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mapa regionu \u0142owickiego E3 https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Mapae3 Mapa szlak\u00f3w turystyki kulinarnej https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Trasy&miasto=lowiczhttps:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Trasa57 Szczypta historii Odwiedzili\u015bmy \u0141owicz, miasto po\u0142o\u017cone na Mazowszu, chocia\u017c w pocz\u0105tkach swych dziej\u00f3w nale\u017ca\u0142 do ziemi \u0142\u0119czyckiej (do ko\u0144ca XIII w.). Lokacja miasta nast\u0105pi\u0142a w XIII w. We wczesnym \u015bredniowieczu (XII\u2013XIII w.) na miejscu dzisiejszych ruin zamku znajdowa\u0142 si\u0119 drewniano-ziemny, przeprawowy gr\u00f3d obronny przez bagnist\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5314,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,4],"tags":[174,138,115],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5308"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5308"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5327,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5308\/revisions\/5327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}