{"id":5806,"date":"2022-01-12T21:04:00","date_gmt":"2022-01-12T21:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=5806"},"modified":"2022-09-17T10:34:44","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:44","slug":"e6-region-gornej-warty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=5806","title":{"rendered":"E6 \u2013 Region G\u00f3rnej Warty"},"content":{"rendered":"\n
Mapa regionu G\u00f3rnej Warty<\/td>https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Mapae6<\/a> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Historia regionu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 woj. \u0142\u00f3dzkiego, obejmuj\u0105ca doliny g\u00f3rnej Warty i Prosny, przez wiele wiek\u00f3w by\u0142a terenem granicznym \u00a0na styku ze \u015al\u0105skiem, kt\u00f3rym w\u0142adali pocz\u0105tkowo ksi\u0105\u017c\u0119ta piastowscy, p\u00f3\u017aniej Czesi, Prusacy i Niemcy. Podczas rozbicia dzielnicowego ziemia wielu\u0144ska, zwana wtedy rudzk\u0105, znalaz\u0142a si\u0119 pod panowaniem Piast\u00f3w \u015bl\u0105skich. Ziemi\u0119 rudzk\u0105 ponownie przy\u0142\u0105czy\u0142 do Wielkopolski ksi\u0105\u017c\u0119 Przemys\u0142 I. Po upadku grodu w Rudzie i zwi\u0119kszeniu si\u0119 gospodarczego znaczenia Wielunia, w 1281 roku przeniesiono siedzib\u0119 kasztelanii do Wielunia i odt\u0105d w \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych ziemia rudzka zast\u0105piona jest now\u0105 nazw\u0105 \u2013 ziemia wielu\u0144ska. W 1391 r. ziemi\u0119 wielu\u0144sk\u0105 przy\u0142\u0105czy\u0142 ostatecznie do Kr\u00f3lestwa Polski kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw II Jagie\u0142\u0142o. W \u015bredniowieczu by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 ziemi sieradzkiej oraz wielu\u0144skiej, w I Rzeczpospolitej le\u017ca\u0142a w wojew\u00f3dztwie sieradzkim. Ziemie te w czasie II rozbioru (1993 r.) przypad\u0142y Prusom, a p\u00f3\u017aniej Rosji. Ziemia wielu\u0144ska powr\u00f3ci\u0142a do Polski w 1918 r. Tereny te nale\u017c\u0105 do rdzennych polskich region\u00f3w, ich przynale\u017cno\u015b\u0107\u00a0 do Polski wynosi \u0142\u0105cznie 931 lata.<\/p>\n\n\n\n

Boles\u0142awiec<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W czasie  rozbicia dzielnicowego Boles\u0142awiec zosta\u0142 wcielony do Korony przez kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka. W 1335 ziemia wielu\u0144ska nale\u017ca\u0142a do kr\u00f3la polskiego Kazimierza Wielkiego, kt\u00f3ry w 1370 zbudowa\u0142 w Boles\u0142awcu zamek murowany. Oktogonalna wie\u017ca (sto\u0142p) w obr\u0119bie dziedzi\u0144ca, pochodzi z ko\u0144ca XIV w. i przetrwa\u0142a do dzi\u015b jako najlepiej zachowany i najbardziej charakterystyczny element warowni.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ruiny zamku w Boles\u0142awcu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wielu\u0144<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

By\u0142 miastem kr\u00f3lewskim Korony Kr\u00f3lestwa Polskiego. Prawa miejskie Wielu\u0144 uzyska\u0142 przed 1281. W XIV wieku Kazimierz III Wielki wybudowa\u0142 w Wieluniu murowany zamek, kt\u00f3ry potem by\u0142 wielokrotnie przebudowywany. Po \u015bmierci Kazimierza Wielkiego zamek, wraz z ca\u0142\u0105 ziemi\u0105 wielu\u0144sk\u0105, znalaz\u0142 si\u0119 w posiadaniu W\u0142adys\u0142awa Opolczyka. Z jego fundacji zbudowano wtedy konwent pauli\u0144ski z ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Miko\u0142aja. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest obecnie w stylu barokowym z zachowaniem wielu element\u00f3w gotyckich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja by Stefan.p21 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kolegiata Bo\u017cego Cia\u0142a w Wieluniu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 wraz z klasztorem zosta\u0142 zbudowany w XIV w. przez Kazimierza Wielkiego dla ojc\u00f3w augustian\u00f3w. Obecnie jest sanktuarium Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Pocieszenia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kolegiata Bo\u017cego Cia\u0142a by Stefan.p21 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny by Piotrek Torcha\u0142a Badyl4325 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bcio\u0142y typu wielu\u0144skiego<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ziemia wielu\u0144ska jest s\u0142ynna ze swoich szesnastowiecznych  modrzewiowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, charakteryzuj\u0105cych si\u0119 jednolitym stylem architektonicznym: zr\u0119bow\u0105 konstrukcj\u0105 \u015bcian nawy i prezbiterium, w\u0119\u017cszym od nawy i zamkni\u0119tym \u015bcian\u0105 wieloboczn\u0105 prezbiterium. \u015awi\u0105tynie pokryte s\u0105 gontem, dach jest wsp\u00f3lny nad prezbiterium i naw\u0105. Na wie\u017cy dach namiotowy. Do nawy wiod\u0105 dwa wej\u015bcia. Ko\u015bcio\u0142y tego stylu s\u0105 bogato zdobione wewn\u0105trz. Najcenniejszymi zabytkami tego typu s\u0105 ko\u015bcio\u0142y w Kad\u0142ubie, Gr\u0119bieniu, Popowicach, \u0141aszewie, Wiktorowie, Wierzbiu, Gaszynie, Naramicach i Skomlinie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a w Kad\u0142ubie by Stefan.p21 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela w \u0141aszewie by Mnino – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Wszystkich \u015awi\u0119tych w Popowicach by Mnino – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Zygmunta w Wiktorowie by Mnino – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czasy zabor\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po rozbiorach Polski miasto znalaz\u0142o si\u0119 pod zaborem rosyjskim.<\/p>\n\n\n\n

Chr\u00f3\u015bcin<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W czasie Kr\u00f3lestwa Polskiego w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku w Chr\u00f3\u015bcinie zosta\u0142 rosyjski arystokrata \u0141opuchin. Wybudowa\u0142 on neogotycki zamek w II po\u0142. XIX w. Obecnie mie\u015bci si\u0119 tu Dom Pomocy Spo\u0142ecznej \u201eChr\u00f3\u015bcin-Zamek\u201d. W jej pobli\u017cu znajduje si\u0119 niewielka cerkiew prawos\u0142awna. Ca\u0142o\u015b\u0107 jest po\u0142o\u017cona po\u015br\u00f3d las\u00f3w, w pobli\u017cu rzeki Prosny (dawnej granicy).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek w Chr\u00f3\u015bcinie by Qzior – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Rodzina \u0141opuchin\u00f3w ufundowa\u0142a budow\u0119 prywatnej niewielkiej cerkwi. S\u0142u\u017cy\u0142a ona g\u0142\u00f3wnie rodzinie (mia\u0142a by\u0107 grobowcem \u0141opuchin\u00f3w) oraz prawos\u0142awnym s\u0142u\u017c\u0105cym i stacjonuj\u0105cym w okolicy \u017co\u0142nierzom z garnizonu przygranicznego. Cerkiew \u015bw. Jerzego w Chr\u00f3\u015bcinie jest jedyn\u0105 wiejsk\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 prawos\u0142awn\u0105 w wojew\u00f3dztwie \u0142\u00f3dzkim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew w Chr\u00f3\u015bcinie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Pa\u0142ac M\u0119ci\u0144skich w Dzia\u0142oszynie <\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Dzia\u0142oszynie znajduje si\u0119 klasycystyczny pa\u0142ac rodziny M\u0119ci\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac M\u0119ci\u0144skich by Wikimedia Polska, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Muzeum Ziemi Wielu\u0144skiej w Wieluniu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Muzeum mie\u015bci si\u0119 w dawnym klasztorze Bernardynek z pocz. XVII w., ufundowanym przez Ann\u0119 Koniecpolsk\u0105, matk\u0119 hetmana Stanis\u0142awa Koniecpolskiego. Pe\u0142ni rol\u0119 o\u015brodka bada\u0144 przesz\u0142o\u015bci historycznej ziemi wielu\u0144skiej. Muzeum posiada liczne i warto\u015bciowe eksponaty archeologiczne, historyczne, etnograficzne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Muzeum Ziemi Wielu\u0144skiej by Piotr Torcha\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wielu\u0144 \u2013 miejsce wybuchu II wojny \u015bwiatowej<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wielu\u0144 jest uwa\u017cany za miejsce wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Bombardowanie Wielunia \u2013 odby\u0142o si\u0119 1 wrze\u015bnia o godzinie 4:40, a przeprowadzi\u0142y je bombowce nurkuj\u0105ce Luftwaffe; jest ono cz\u0119sto przywo\u0142ywane jako przyk\u0142ad bestialstwa i nieuzasadnionego terroru niemieckiego lotnictwa wobec ludno\u015bci cywilnej. Na pocz\u0105tku okupacji niemieckiej miasto w\u0142\u0105czono do III Rzeszy. Okupanci u\u017cywali nazw:  Welun w latach 1940\u20131941 i 1942\u201345 oraz Welungen 1941\u201342. Ca\u0142a ludno\u015b\u0107 \u017cydowska zosta\u0142a zebrana w getcie, w sierpniu 1942 przetrzymywana w ko\u015bciele Bo\u017cego Cia\u0142a, a potem w wi\u0119kszo\u015bci wymordowana \u2013 g\u0142\u00f3wnie w obozie zag\u0142ady w Che\u0142mnie nad Nerem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zniszczenia centrum miasta z 1 wrze\u015bnia 1939, Muzeum Ziemi Wielu\u0144skiej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mapa regionu G\u00f3rnej Warty https:\/\/smakipolski.pl\/www\/mapa\/#Mapae6 Historia regionu Po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 woj. \u0142\u00f3dzkiego, obejmuj\u0105ca doliny g\u00f3rnej Warty i Prosny, przez wiele wiek\u00f3w by\u0142a terenem granicznym \u00a0na styku ze \u015al\u0105skiem, kt\u00f3rym w\u0142adali pocz\u0105tkowo ksi\u0105\u017c\u0119ta piastowscy, p\u00f3\u017aniej Czesi, Prusacy i Niemcy. Podczas rozbicia dzielnicowego ziemia wielu\u0144ska, zwana wtedy rudzk\u0105, znalaz\u0142a si\u0119 pod panowaniem Piast\u00f3w \u015bl\u0105skich. Ziemi\u0119 rudzk\u0105 ponownie przy\u0142\u0105czy\u0142…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5813,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[203,201],"tags":[138,71,12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5806"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5806"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5857,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5806\/revisions\/5857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}