{"id":582,"date":"2021-05-04T07:49:33","date_gmt":"2021-05-04T07:49:33","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=582"},"modified":"2022-09-17T10:34:52","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:52","slug":"morskie-oko-w-wysokich-tatrach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=582","title":{"rendered":"Morskie Oko w Wysokich Tatrach"},"content":{"rendered":"\n

Tatry<\/u><\/em><\/strong> Wysokie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tatry Wysokie to najwy\u017csza cz\u0119\u015b\u0107 Tatr o charakterze alpejskim ukszta\u0142towanym w swoim obecnym kszta\u0142cie w czasie orogenezy alpejskiej. Grzbiet Tatr Wysokich sk\u0142ada si\u0119 z granitoid\u00f3w, powsta\u0142ych 310\u2013315 milion\u00f3w lat temu. Rze\u017aba uformowana zosta\u0142a przez lodowce g\u00f3rskie podczas zlodowace\u0144 plejstoce\u0144skich. Obszar p\u00f3l firnowych lodowc\u00f3w znajdowa\u0142 si\u0119 powy\u017cej 1400\u20131600 m n.p.m., a j\u0119zory lodowc\u00f3w schodzi\u0142y do ok. 1000 m n.p.m. (Dolina Bia\u0142ki \u2013 920 m n.p.m.). Jednym ze \u015bwiadectw epoki lodowej s\u0105 tatrza\u0144skie jeziora, w tym Morskie Oko. Morskie Oko ma powierzchni\u0119 34,93 ha.<\/p>\n\n\n\n

Sp\u00f3r o Morskie Oko<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tki sporu o tereny tatrza\u0144skie si\u0119gaj\u0105 XVI wieku. W\u0119gierskie i polskie osadnictwo na terenach tatrza\u0144skich powodowa\u0142o systematyczne kurczenie si\u0119 pasa ziemi niczyjej i tworzy\u0142o potrzeb\u0119 doprecyzowania granicy[2]. W 1575 roku podpisano umow\u0119 pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a W\u0119grami wyznaczaj\u0105c\u0105 granic\u0119 w Tatrach. Bieg\u0142a ona w\u00f3wczas rzek\u0105 Bia\u0142k\u0105 i Bia\u0142\u0105 Wod\u0105 na Ma\u0142y Jaworowy Szczyt, a stamt\u0105d grani\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przez Polski Grzebie\u0144, Zadni Gerlach, Rysy, Mi\u0119guszowiecki Szczyt, Szpiglasowy Wierch. Po I rozbiorze Polski Tatry znalaz\u0142y si\u0119 pod panowaniem Austrii i wtedy ustalono granic\u0119 pomi\u0119dzy W\u0119grami a Galicj\u0105 na lini\u0119 Rysy \u2013 \u017babia Gra\u0144 \u2013 po\u0142\u0105czenie Rybiego Potoku z Bia\u0142\u0105 Wod\u0105. W 1889 roku dobra zakopia\u0144skie wraz z Dolinie Rybiego Potoku kupi\u0142 hrabia W\u0142adys\u0142aw Zamoyski. Spowodowa\u0142o to zatarg zbrojny z ksi\u0119ciem Christian Hohenlohe, kt\u00f3ry w\u0142ada\u0142 dolin\u0105 Jaworzynki. W 1901 roku w\u0142adze austriackie i w\u0119gierskie powo\u0142a\u0142y wsp\u00f3lnie w Grazu Mi\u0119dzynarodowy S\u0105d Rozjemczy ds. ustalenia granicy w Tatrach. W\u0119grzy chcieli wytyczenia granicy z Rys\u00f3w przez Czarny Staw pod Rysami i Morskie Oko Rybim Potokiem do jego po\u0142\u0105czenia z Bia\u0142\u0105 Wod\u0105. Strona galicyjska wygra\u0142a i granica pozosta\u0142a zgodnie z jej dzisiejszym przebiegiem z Rys\u00f3w Grani\u0105 \u017babiego do po\u0142\u0105czenia Rybiego Potoku z Bia\u0142\u0105 Wod\u0105). W 1918 r. Polska zaj\u0119\u0142a obszar Jaworzyny Tatrza\u0144skiej, a wojska dotar\u0142y do Kie\u017cmarku. W 1920 r. Czechos\u0142owacja wykorzysta\u0142a tragiczn\u0105 sytuacj\u0119 podczas wojny z bolszewikami i zmusi\u0142a Polsk\u0119 do rezygnacji z teren\u00f3w Spisza. Po konferencji w Monachium we wrze\u015bniu 1938, Polska zaj\u0119\u0142a Zaolzie i kawa\u0142ek Tatr z ca\u0142\u0105 Dolin\u0105 Jaworzyny, cz\u0119\u015bci\u0105 Tatr Bielskich (Hawra\u0144) i Spisza. Przez rok najwy\u017cszym polskim szczytem by\u0142 Lodowy Szczyt (2627 m n.p.m.).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Droga do Morskiego Oka, w chmurach Mi\u0119guszowieckie Szczyty<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Lodowce w Tatrach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W plejstocenie klimat zacz\u0105\u0142 si\u0119 ozi\u0119bia\u0107 i zacz\u0119\u0142a si\u0119 epoka lodowcowa. L\u0105dol\u00f3d kilkakrotnie pokry\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Polski, ale nigdy nie si\u0119gn\u0105\u0142 Tatr. Lodowce tatrza\u0144skie by\u0142y zjawiskiem lokalnym, samodzielnym. Jeszcze 20 tys. lat temu doliny w Tatrach by\u0142y wype\u0142nione lodowcami. W kotle Morskiego Oka i Czarnego Stawu utworzy\u0142y si\u0119 pola firnowe, a Dolin\u0105 Rybiego potoku sp\u0142ywa\u0142 lodowiec wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c najwi\u0119kszy lodowiec tatrza\u0144ski Doliny Bia\u0142ki o d\u0142ugo\u015bci 16 km.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kocio\u0142 Morskiego Oka, kocio\u0142 Czarnego Stawu i po lewej Rysy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Morskie Oko<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Schronisko PTTK nad Morskim Okiem<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Schronisko nad Morskim Okiem znajduje si\u0119 na wysoko\u015bci 1410 m n.p.m. na polodowcowym wale morenowym. Sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci: Starego Schroniska pochodz\u0105cego z XIX wieku i Nowego Schroniska, wybudowanego w 1908 roku przez Towarzystwo Tatrza\u0144skie. Schronisko jest zarz\u0105dzane przez PTTK.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Schronisko w Morskim Oku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Schronisko w Morskim Oku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze schroniska PTTK nad Morskim Okiem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
panorama Tatr namalowana przez Zbigniewa Korosadowicza, taternika<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Schronisko w Morskim Oku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Widok ze Szpiglasowej Prze\u0142\u0119czy, Rysy w chmurach<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Mnich<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dolina za Mnichem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wodogrzmoty Mickiewicza<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Potok Roztoka sp\u0142ywaj\u0105cy do Bia\u0142ej Wody<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Palenica Bia\u0142cza\u0144ska, tatrza\u0144skie lasy \u015bwierkowe zjadane przez korniki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tatry Wysokie Tatry Wysokie to najwy\u017csza cz\u0119\u015b\u0107 Tatr o charakterze alpejskim ukszta\u0142towanym w swoim obecnym kszta\u0142cie w czasie orogenezy alpejskiej. Grzbiet Tatr Wysokich sk\u0142ada si\u0119 z granitoid\u00f3w, powsta\u0142ych 310\u2013315 milion\u00f3w lat temu. Rze\u017aba uformowana zosta\u0142a przez lodowce g\u00f3rskie podczas zlodowace\u0144 plejstoce\u0144skich. Obszar p\u00f3l firnowych lodowc\u00f3w znajdowa\u0142 si\u0119 powy\u017cej 1400\u20131600 m n.p.m., a j\u0119zory lodowc\u00f3w schodzi\u0142y…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":592,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[55,4],"tags":[102,78,101],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/582"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=582"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":598,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/582\/revisions\/598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}