{"id":5903,"date":"2022-02-18T12:09:51","date_gmt":"2022-02-18T12:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=5903"},"modified":"2022-09-17T10:34:43","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:43","slug":"gorce-wyprawa-na-turbacz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=5903","title":{"rendered":"Gorce \u2013 wyprawa na Turbacz"},"content":{"rendered":"\n

Gorce<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gorce to pasmo g\u00f3rskie le\u017c\u0105ce w Beskidach Zachodnich. Wznosz\u0105ce si\u0119 wysoko nad otaczaj\u0105cymi je dolinami szczyty Gorc\u00f3w s\u0105 \u0142agodne, kopulaste, niewiele wznosz\u0105ce si\u0119 ponad grzbiet. Gorce zbudowane s\u0105 z fliszu karpackiego, kt\u00f3ry powsta\u0142 na dnie morza, a potem uleg\u0142 wypi\u0119trzeniu. Wyst\u0119puj\u0105 tu trzy pi\u0119tra ro\u015blinno\u015bci: pi\u0119tro pog\u00f3rza, regiel dolny i regiel g\u00f3rny, kt\u00f3rym odpowiadaj\u0105 trzy najwa\u017cniejsze zespo\u0142y le\u015bne: gr\u0105dy, buczyna karpacka i karpacki b\u00f3r \u015bwierkowy. Bardzo charakterystycznym elementem przyrodniczo-krajobrazowym s\u0105 liczne polany, w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci b\u0119d\u0105ce dzie\u0142em cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gorce zim\u0105, w \u015brodku Kud\u0142o\u0144, by Krzysztof Dudzik (ToSter) – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Gorce jesieni\u0105 (Polana Fiedor\u00f3wka) by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Gorcza\u0144ski Park Narodowy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gorcza\u0144ski Park Narodowy zosta\u0142 utworzony w 1981 roku, jest jednym z 23 park\u00f3w narodowych na terenie Polski. Obejmuje centralne pasmo Gorc\u00f3w, m.in. masywy Turbacza i Gorca. Symbolem Parku jest salamandra.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Salamandra plamista by Jerzy Opio\u0142a – {Own work}, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Gorce i widok na Tatry by Jerzy Opio\u0142\u0105 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0 (w \u015brodku Lodowy, z prawej Gerlach)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wyprawa na Turbacz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wybrali\u015bmy si\u0119 na wycieczk\u0119 na trasie Prze\u0142\u0119cz Knurowska \u2013 Kiczora \u2013 Turbacz \u2013 Nowy Targ.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u015acie\u017cka w lesie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Zima w Gorcach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kiczora (1282)<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kiczora to trzeci co do wysoko\u015bci szczyt w Gorcach, po\u0142o\u017cony na wsch\u00f3d od Turbacza i oddzielony od niego Prze\u0142\u0119cz\u0105 D\u0142ug\u0105. Znajduje si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 250 m na po\u0142udnie od po\u0142o\u017conego w Pa\u015bmie Gorca zwornikowego szczytu Trzy Kopce. Nazwa Kiczora jest wo\u0142oskiego pochodzenia i oznacza zalesion\u0105 g\u00f3r\u0119. Na zachodnim zboczu po\u0142udniowego ramienia Kiczory znajduje si\u0119 najwi\u0119ksze zgrupowanie jaski\u0144 w Gorcach. S\u0105 tu m.in. T\u0119czowa Jama, Jaskinia Goszczy\u0144skiego, Przepastna Jama, Jaskinia \u0141opusza\u0144ska, Jaskinia Kiczorska i Szczelina za P\u0142yt\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kiczora pokryta \u015bniegiem<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Szczyt Kiczory z Hal\u0105 M\u0142y\u0144sk\u0105. Poni\u017cej polana Cioski by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jaworzyna Kamienicka (1288)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niedaleko od Kiczory znajduje si\u0119 drugi co do wysoko\u015bci szczyt Gorc\u00f3w \u2013 Jaworzyna Kamienicka. Na polanie na Jaworzynie Kamienickiej znajduje si\u0119 kapliczka ufundowana w 1904 r. przez najs\u0142ynniejszego gorcza\u0144skiego bac\u0119 \u2013 Tomasza Chlipa\u0142\u0119, zwanego Buland\u0105, kt\u00f3ry na tej polanie przez ponad 50 lat zajmowa\u0142 si\u0119 pasterstwem, wypasaj\u0105c owce i wo\u0142y. Ponadto by\u0142 znanym znachorem, leczy\u0142 ludzi i zwierz\u0119ta, uwa\u017cano go te\u017c za czarodzieja.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kapliczka Bulandy na Jaworzynie Kamienieckiej by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Turbacz (1310)<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Turbacz to najwy\u017cszy szczyt Gorc\u00f3w o wysoko\u015bci 1310 m n.p.m. Rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 z niego szerokie widoki. Na rozleg\u0142ej Hali D\u0142ugiej znajduje si\u0119 schroniska PTTK na Turbaczu. Stoki Turbacza by\u0142y w czasie II wojny \u015bwiatowej i po jej zako\u0144czeniu \u015bwiadkiem wielu walk partyzanckich. Najbardziej znana jest, zwi\u0105zana \u015bci\u015ble z Turbaczem, posta\u0107 J\u00f3zefa Kurasia, ps. \u201eOrze\u0142\u201d, a potem ps. \u201eOgie\u0144\u201d, partyzanta i dow\u00f3dcy walcz\u0105cego najpierw przeciwko Niemcom, a potem radzieckim komunistom.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Szczyt Turbacza by Rafa\u0142 M. Socha (Azymut) – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Turbacz wiosn\u0105 by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
W\u0119drujemy w g\u0142\u0119bokim \u015bniegu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Schroniska na Turbaczu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwsze schronisko na Turbaczu wybudowa\u0142 w 1925 Oddzia\u0142 Polskiego Towarzystwa Tatrza\u0144skiego \u201eGorce\u201d na polanie Wisielak\u00f3wka. S\u0142u\u017cy\u0142o turystom tylko do 1933, kiedy to zosta\u0142o podpalone przez k\u0142usownik\u00f3w. Przed wojn\u0105 zd\u0105\u017cono uko\u0144czy\u0107 II schronisko, ale zosta\u0142o ono spalone przez partyzant\u00f3w w 1943 r. Budow\u0119 trzeciego, obecnie istniej\u0105cego schroniska, rozpocz\u0119\u0142o w 1953 Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Oficjalnie obiekt zosta\u0142 otwarty 21 sierpnia 1958. W schronisku znajduje si\u0119 wystawa eksponuj\u0105ca dzieje turystyki w Gorcach, histori\u0119 schroniska na Turbaczu, opis dzia\u0142alno\u015bci ruchu oporu podczas II wojny \u015bwiatowej oraz posta\u0107 W\u0142adys\u0142awa Orkana.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Schronisko na Turbaczu by Pawe\u0142 Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Panorama ze schroniska na Turbaczu na p\u00f3\u0142nocn\u0105 i wschodni\u0105 stron\u0119 by Pawe\u0142 Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Schronisko na Turbaczu by Pawe\u0142 Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok z Turbacza na Tatry<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Panorama Tatr z Hali D\u0142ugiej (zmodyfikowana) orygina\u0142 by Andrzej Barabasz (Chepry) – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0, \u0141-\u0141omnica, L-Lodowy, G-Gerlach, W-Wysoka, R-Rysy, M-Mi\u0119guszowieckie, S-\u015awinica, K-Kasprowy, C-Czerwone Wierchy, B-Bystra, S-Starorobocia\u0144ski, J-Jarz\u0105bczy.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kaplica papieska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niedaleko Turbacza, na Polanie Rosnakowej znajduje si\u0119 Kaplica Matki Boskiej Kr\u00f3lowej Gorc\u00f3w, nazywana tak\u017ce Kaplic\u0105 Papiesk\u0105. Wybudowano j\u0105 w 1979 z okazji pierwszej pielgrzymki Jana Paw\u0142a II do Polski, z inicjatywy Czes\u0142awa Pajerskiego \u2013 w\u0142a\u015bciciela polany i honorowego kustosza Muzeum Podhala\u0144skiego w Nowym Targu. Wykonana z drewna Kaplica Papieska ma konstrukcj\u0119 zr\u0119bow\u0105. Jest przesycona symbolik\u0105 patriotyczn\u0105, podobnie jak poprzednia kapliczka. Zbudowana jest na planie krzy\u017ca Virtuti Militari, belkowanie drzwi ma kszta\u0142t or\u0142a, a zamykaj\u0105cy je \u0142a\u0144cuch symbolizuje Polsk\u0119 w niewoli. Korona umieszczona powy\u017cej g\u0142owy or\u0142a jest stylizowana na \u0142\u00f3d\u017a, jest w niej portret Jana Paw\u0142a II i napis: \u201ePasterzowi pasterze\u201d. Na oknach kaplicy znajduj\u0105 si\u0119 wizerunki 4 polskich or\u0142\u00f3w pochodz\u0105ce z czas\u00f3w biskupa Stanis\u0142awa ze Szczepanowa, z czas\u00f3w konfederacji barskiej, z okresu II Rzeczypospolitej oraz pozbawiony korony orze\u0142 armii polskiej w ZSRR. Patriotyczny jest r\u00f3wnie\u017c wystr\u00f3j wn\u0119trza; znajduj\u0105 si\u0119 tutaj tablice pami\u0105tkowe poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy IV batalionu 1. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich AK. Na znajduj\u0105cym si\u0119 obok kaplicy betonowym pomniku ofiar katy\u0144skich trzy d\u0142onie symbolizuj\u0105 ofiary Katynia, Ostaszkowa i Charkowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaplica Matki Bo\u017cej Kr\u00f3lowej Gorc\u00f3w (zmodyfik.) by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wisielak\u00f3wka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wisielak\u00f3wka to polana pod Turbaczem. Nazwa polany pochodzi st\u0105d, \u017ce na polanie grzebano niegdy\u015b samob\u00f3jc\u00f3w (wisielc\u00f3w, wisielak\u00f3w), kt\u00f3rych przes\u0105dy nie pozwala\u0142y pochowa\u0107 na terenie wsi, by nie sprowadzili nieszcz\u0119\u015bcia. Na Wisielak\u00f3wce wybudowano w latach 1924\u20131925 pierwsze gorcza\u0144skie schronisko. Sp\u0142on\u0119\u0142o w nocy w 1933 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Nasza maskotka przestraszy\u0142a si\u0119 \u015bnie\u017cnych krajobraz\u00f3w i Tatr na horyzoncie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Polana Wisielak\u00f3wka by Andrzej Otr\u0119bski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przy takim \u015bniegu, nie trzeba otwiera\u0107 szlaban\u00f3w by wjecha\u0107 …<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Gorc (1228)<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Gorc to szczyt we wschodniej cz\u0119\u015bci grzbietu g\u0142\u00f3wnego Gorc\u00f3w. Jego charakterystyczna sylwetka z kilkoma polanami jest dobrze rozpoznawalna z du\u017cych odleg\u0142o\u015bci. Zbudowany jest z grubych \u0142awic piaskowc\u00f3w magurskich i zlepie\u0144c\u00f3w. P\u00f3\u0142nocne stoki pokryte s\u0105 lasami jod\u0142owo-bukowymi, wy\u017csze partie \u015bwierkowymi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gorc z wie\u017c\u0105 widokow\u0105 by Dorotkow – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Panorama Tatr z Gorca by Pawe\u0142 Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wie\u017ca widokowa na Gorcu by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kud\u0142o\u0144 (1274 m)<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kud\u0142o\u0144 to czwarty co do wysoko\u015bci szczyt w Gorcach, po\u0142o\u017cony na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d od Turbacza. Na Kud\u0142oniu znajduj\u0105 si\u0119 najliczniejsze i najbardziej znane w ca\u0142ych Gorcach wychodnie skalne. W partii szczytowej s\u0105 trzy zgrupowania okaza\u0142ych ska\u0142ek piaskowcowych o wysoko\u015bci do 20 m. Najs\u0142ynniejsz\u0105 z tych ska\u0142 jest Kud\u0142o\u0144ski Baca na p\u00f3\u0142nocnych zboczach. W masywie Kud\u0142onia znajduj\u0105 si\u0119 te\u017c niewielkie jaskinie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok na Mostownic\u0119 i Kud\u0142o\u0144 z polany Czo\u0142o Turbacza by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kud\u0142o\u0144ski Baca by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Luba\u0144<\/u><\/em><\/strong> (1211)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Luba\u0144 to odizolowany dolinami szczyt w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci Gorc\u00f3w. Luba\u0144 ma dwa wierzcho\u0142ki o wysoko\u015bci \u2013 1211 m. Wierzcho\u0142ek wschodni (\u015aredni Gro\u0144) jest zaro\u015bni\u0119ty lasem i pozbawiony widok\u00f3w, wierzcho\u0142ek zachodni s\u0142ynie z rozleg\u0142ych panoram, szczeg\u00f3lnie efektowne widoki bywaj\u0105 wczesnym rankiem. Pomi\u0119dzy dwoma wierzcho\u0142kami Lubania rozpo\u015bciera si\u0119 polana Wierch Lubania, dogodny punkt widokowy na Tatry, Pieniny i Beskidy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Luba\u0144 od po\u0142udnia by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Luba\u0144 z wie\u017c\u0105 by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Luba\u0144 by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 2015 roku pod szczytem zachodniego wierzcho\u0142ka Lubania zosta\u0142a wybudowana 22-metrowa wie\u017ca widokowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wie\u017ca na Lubaniu by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Tatry Wysokie, widok z Lubania by Jakub Ha\u0142un – Own work, CC BY-SA 4.0: po lewej pod chmurk\u0105 Kie\u017cmarski, \u0141omnica i Durny (3 z\u0119by), obok nad \u015bnie\u017cn\u0105 dolin\u0105 Baranie Rogi i Lodowy, na prawo od \u015brodka Gerlach (podw\u00f3jny wierzcho\u0142ek), w \u00be od lewej Ganek, Wysoka i Rysy z Ni\u017cnymi Rysami, z prawej Mi\u0119guszowieckie i Krywa\u0144.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Schroniska na Lubaniu<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Przy Samorodach w latach 1936\u20131939 Tatrza\u0144skie Towarzystwo Narciarzy wybudowa\u0142o schronisko turystyczne o oko\u0142o 100 miejscach noclegowych. Podczas II wojny \u015bwiatowej s\u0142u\u017cy\u0142o g\u0142\u00f3wnie partyzantom i ukrywaj\u0105cej si\u0119 przed Niemcami okolicznej ludno\u015bci, by\u0142 tam punkt etapowy i zaopatrzeniowy polskich partyzant\u00f3w. W odwecie Niemcy 24 wrze\u015bnia 1944 r. spalili schronisko, zabijaj\u0105c dw\u00f3ch partyzant\u00f3w. Kolejne schronisko zbudowane zosta\u0142o przez PTTK w latach 1973\u20131974 na polanie Wyrobki, na po\u0142udnie od szczytu. By\u0142a to bac\u00f3wka \u2013 ma\u0142y obiekt przeznaczony dla turystyki kwalifikowanej. Sp\u0142on\u0119\u0142a doszcz\u0119tnie w styczniu 1978 r. Zachowa\u0142y si\u0119 kamienne fundamenty i piwnice po tych schroniskach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Samorody by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n