{"id":6248,"date":"2022-02-28T10:33:48","date_gmt":"2022-02-28T10:33:48","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6248"},"modified":"2022-09-17T10:34:42","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:42","slug":"we-wlosciach-sanguszkow-lubartow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6248","title":{"rendered":"We w\u0142o\u015bciach Sanguszk\u00f3w: Lubart\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Na pograniczu Korony, Rusi i Polesia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
Mapa ziemi lubartowskiej<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1543 r. Zygmunt I Stary zezwoli\u0142 Piotrowi Firlejowi na za\u0142o\u017cenie miasta nazwanego od herbu Firlej\u00f3w \u2013 Lewart, Lewartowem. W pobli\u017cu Lewartowa styka\u0142y si\u0119 granice Lubelszczyzny z Polesiem (Ksi\u0119stwem Litewskim) i Rusi\u0105 Czerwon\u0105. Pod koniec XVI w. Lewart\u00f3w by\u0142 o\u015brodkiem ruchu reformacyjnego. Za\u0142o\u017cone w mie\u015bcie przez Miko\u0142aja Kazimierskiego gimnazjum aria\u0144skie zas\u0142yn\u0119\u0142o w ca\u0142ej Rzeczypospolitej. W 1580 roku odby\u0142 si\u0119 synod braci polskich. P\u00f3\u017aniej miasto wielokrotnie zmienia\u0142o w\u0142a\u015bcicieli. Na pocz\u0105tku XVIII w. byli nimi Sanguszkowie herbu Pogo\u0144 Litewska, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do dalszego rozwoju miasta: przebudowali pa\u0142ac, wybudowali dwa barokowe ko\u015bcio\u0142y oraz kilka kamienic. Na pro\u015bb\u0119 Paw\u0142a Karola Sanguszki (rzekomo protoplast\u0105 jego rodu mia\u0142 by\u0107 Lubart, syn wielkiego ksi\u0119cia litewskiego \u2013 Giedymina) August III, przywilejem z 22 listopada 1744 roku wyda\u0142 zgod\u0119 na zmian\u0119 nazwy miasta na Lubart\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Herb ksi\u0105\u017c\u0105t Sanguszk\u00f3w Pogo\u0144 Litewska by Bastian, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ksi\u0105\u017ce Pawe\u0142 Karol Sanguszko<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po III rozbiorze Polski (1795) Lubart\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 pod zaborem austriackim, a od 1815 roku pod zaborem rosyjskim. W 1939 roku \u017bydzi stanowili ponad 50% ludno\u015bci Lubartowa. W 1941 roku utworzono w mie\u015bcie getto. W 1942 roku \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w miasta wywieziono do oboz\u00f3w zag\u0142ady w Be\u0142\u017ccu i Sobiborze. W lipcu 1944 roku miasto zosta\u0142o wyzwolone przez \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej. Lubart\u00f3w nale\u017cy przez 931 lat do Polski.<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Sanguszk\u00f3w<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Posiad\u0142o\u015b\u0107 pa\u0142acowa zosta\u0142a za\u0142o\u017cona ok. po\u0142owy wieku XVI w. przez Piotra Firleja. Zniszczony podczas wojny p\u00f3\u0142nocnej pa\u0142ac zosta\u0142 odbudowany w stylu barokowym z funduszy ksi\u0119cia Paw\u0142a Karola Sanguszki, wed\u0142ug projektu Paw\u0142a Antoniego Fontany. Dobudowano wtedy portyk i trzeci\u0105 kondygnacj\u0119. Poza tym wyposa\u017cono wn\u0119trza, dobudowano ogrodzenie oraz uporz\u0105dkowano wystr\u00f3j parku za pa\u0142acem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lubart\u00f3w pa\u0142ac, elewacja ogrodowa, fot. J. Studzi\u0144ski. NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac Sanguszk\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac Sanguszk\u00f3w by Luksus n – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac Sanguszk\u00f3w, widok od strony parku by CzarneckiRadek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Brama ogrodowa w pa\u0142acu Sanguszk\u00f3w by Luksus n – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Park za pa\u0142acem by Ania Poleszak – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bazylika \u015bw. Anny<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Barokowa bazylika \u015bw. Anny z fundacji Paw\u0142a Sanguszki zosta\u0142a zbudowana w latach 1733\u20131738, wg projektu Paw\u0142a Antoniego Fontany. Fronton ko\u015bcio\u0142a ozdabiaj\u0105 dwie wie\u017ce, kt\u00f3re zwie\u0144czone s\u0105 he\u0142mami oraz elewacja zdobiona pilastrami i gzymsami. Portal wej\u015bciowy, kt\u00f3ry jest wsparty na dw\u00f3ch kolumnach jest wykonany z czarnego marmuru. W prawej nawie znajduje si\u0119 epitafium z sercami fundatora (Paw\u0142a K. Sanguszki) i jego \u017cony \u2013 Barbary z Dunin\u00f3w Sanguszkowej. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bazylika pw. \u015bw. Anny, widok od strony ulicy by Luksus n – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Bazylika \u015bw. Anny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Bazylika pw. \u015bw. Anny, fronton by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze Bazyliki \u015bw. Anny by CzarneckiRadek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sklepienie prezbiterium by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ambona by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz i obraz \u015bw. Barbary w nawie bocznej by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Organy i ch\u00f3r muzyczny by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Portal wej\u015bciowy z czarnego marmuru by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Bazylika pw. \u015bw. Anny, dzwonnica z po\u0142. XVIII w. by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Klasztor kapucyn\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klasztor kapucyn\u00f3w pochodzi z lat 1737\u20121741. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wawrzy\u0144ca ufundowany przez Paw\u0142a Karola Sanguszk\u0119 i Miko\u0142aja Krzyneckiego z Urz\u0119dowa zosta\u0142 zaprojektowany przez Paw\u0142a Antoniego Fontan\u0119. Jest to budowla jednonawowa, barokowa, oszcz\u0119dna w bryle i dekoracjach (zgodnie z regu\u0142ami zakonu kapucyn\u00f3w). Charakterystyczna jest elewacja ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra nawi\u0105zuje do g\u0142\u00f3wnego ko\u015bcio\u0142a tego zakonu, znajduj\u0105cego si\u0119 w Rzymie. Ozdob\u0105 wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a s\u0105 osiemnastowieczne p\u0142\u00f3tna o\u0142tarzowe, autorstwa Szymona Czechowicza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Klasztor kapucyn\u00f3w, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wawrzy\u0144ca by Ania Poleszak – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klasztor kapucyn\u00f3w, Lubart\u00f3w by Gliwi – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Wawrzy\u0144ca, by Ania Poleszak – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Muzeum Ziemi Lubartowskiej<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dworku z XVIII\u2012XIX w. znajduje si\u0119. Muzeum Ziemi Lubartowskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dworek, ob. Muzeum Ziemi Lubartowskiej, by Ania Poleszak – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Marii Magdaleny w Sernikach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nazwa wsi Serniki ko\u0142o Lubartowa wi\u0105\u017ce si\u0119 z serami dobrej jako\u015bci, jakie by\u0142y wytwarzane przez jej mieszka\u0144c\u00f3w. Serniki znajdowa\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy innymi we w\u0142adaniu Osm\u00f3lskich, Siennickich i Potockich. Eustachy Potocki, genera\u0142 artylerii litewskiej, ufundowa\u0142 p\u00f3\u017anobarokowy ko\u015bci\u00f3\u0142. \u015awi\u0105tyni\u0119 wg projektu Jakuba Fontany wybudowano w latach 1758\u20131766.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Sernikach by Luksus n – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Fronton ko\u015bcio\u0142a w Sernikach by Luksus n – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wy\u015bmienite dania kuchni polskiej i regionalnej serwowane s\u0105 w Starej \u0141a\u017ani w Lubartowie. Polecamy zupy – \u017curek, ch\u0142odnik, flaki oraz wspania\u0142\u0105 pol\u0119dwic\u0119, schabowego, sandacza na pierzynce, golonk\u0119, pielmieni i makarony, a na deser szarlotk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n