{"id":6376,"date":"2022-03-04T10:07:53","date_gmt":"2022-03-04T10:07:53","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6376"},"modified":"2023-11-18T15:53:25","modified_gmt":"2023-11-18T15:53:25","slug":"u-kamedulow-w-jacwierskich-wigrach-i-suwalkach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6376","title":{"rendered":"U kamedu\u0142\u00f3w w ja\u0107wierskich Wigrach i Suwa\u0142kach"},"content":{"rendered":"\n
\n
Mapa regionu suwalskiego<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Ja\u0107wie\u017c, czyli Sudowia<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ja\u0107wie\u017c to ziemie zajmowane do ok. XIII wieku przez pruskie plemi\u0119 Ja\u0107wing\u00f3w. Pod wp\u0142ywem walk z Polakami, Krzy\u017cakami i Rusinami oraz prowadzonej przez s\u0105siad\u00f3w akcji kolonizacyjnej, terytorium Ja\u0107wie\u017cy kurczy\u0142o si\u0119 i w XIII wieku ogranicza\u0142o si\u0119 do tzw. Ja\u0107wie\u017cy w\u0142a\u015bciwej, rozumianej jako rejon Suwa\u0142k, Sejn, Augustowa, Olecka i E\u0142ku. Ostatecznie na mocy traktatu me\u0142ne\u0144skiego z 1422 Ja\u0107wie\u017c zosta\u0142a podzielona pomi\u0119dzy Kr\u00f3lestwo Polskie, Zakon i Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie. Okolice Suwa\u0142k przynale\u017ca\u0142y do Litwy. W I Rzeczpospolitej a\u017c do 1795 r. by\u0142 to powiat grodzie\u0144ski wojew\u00f3dztwa trockiego. \u0141\u0105czny czas przynale\u017cno\u015bci regionu do Polski wynosi 322 lata (w\u0142\u0105czaj\u0105c uni\u0119 lubelsk\u0105).<\/p>\n\n\n\n

Wigry<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tereny Ja\u0107wie\u017cy przez wieki by\u0142y s\u0142abo zaludnione, pokryte g\u0119st\u0105 puszcz\u0105, a w ich sercu le\u017ca\u0142o jezioro Wigry. W 1667 r. kr\u00f3l Jan Kazimierz darowa\u0142 wysp\u0119 na jeziorze Wigry kamedu\u0142om. W 1694 kameduli przyst\u0105pili do budowy du\u017cego zespo\u0142u klasztornego. Wysp\u0119 po\u0142\u0105czyli grobl\u0105 z l\u0105dem, podwy\u017cszyli i uregulowali. Budowle powstawa\u0142y na dw\u00f3ch tarasach o wysoko\u015bci 11 i 16 m nad lustrem wody zabezpieczonych murami oporowymi. Dominuj\u0105cym elementem za\u0142o\u017cenia architektonicznego by\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 usytuowany w zachodniej cz\u0119\u015bci g\u00f3rnego tarasu. Budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a uko\u0144czono w 1745 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Klasztor w Wigrach by Polimerek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok klasztoru z wie\u017cy zegarowej by Yarl – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec z eremami <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP w Wigrach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest przyk\u0142adem barokowego ko\u015bcio\u0142a reprezentuj\u0105cego kapucy\u0144ski typ fasady. Budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a uko\u0144czono w 1745. P\u00f3\u017anobarokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 z bogatym wystrojem wn\u0119trza jest ci\u0105gle u\u017cytkowany i cieszy si\u0119 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d nowo\u017ce\u0144c\u00f3w. Odbywaj\u0105 si\u0119 w nim r\u00f3wnie\u017c koncerty chora\u0142u gregoria\u0144skiego. Krypta ko\u015bcielna zawiera ponad 40 zamurowanych wn\u0119k z cia\u0142ami zmar\u0142ych eremit\u00f3w. W dw\u00f3ch przeszklonych wn\u0119kach wida\u0107 poczernia\u0142e od up\u0142ywu czasu ko\u015bci. Na \u015bcianie znajduje si\u0119 malowid\u0142o przedstawiaj\u0105ce taniec \u015bmierci, alegori\u0119 \u015bmierci zapraszaj\u0105cej mnicha do ta\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Wigrach by Polimerek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Klasztor widziany znad jeziora, elewacja p\u00f3\u0142nocna by Ludek – own ork, CC BY-SA 2.5,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze, nawa g\u0142\u00f3wna by Polimerek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0,<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz w kaplicy NMP by Ludwig Schneider – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0,<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ch\u00f3r by Piotrus – Fotografia w\u0142asna, CC BY-SA 3.0,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Suwa\u0142ki \u2013 miasto kamedu\u0142\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Suwa\u0142ki zosta\u0142y za\u0142o\u017cone w 1690 r. przez kamedu\u0142\u00f3w wigierskich. Na szybki rozw\u00f3j osady wp\u0142ywa\u0142o jej korzystne po\u0142o\u017cenie \u2013 przy skrzy\u017cowaniu wa\u017cnych szlak\u00f3w handlowych. Dokumentem z 1715 r. kameduli uwolnili mieszka\u0144c\u00f3w Suwa\u0142k od pa\u0144szczyzny, ustalili place na rozbudow\u0119 miasta, zarys ulic i przepisy okre\u015blaj\u0105ce spos\u00f3b wznoszenia budowli. Przywilej okre\u015bli\u0142 herb miasta wyobra\u017caj\u0105cy patron\u00f3w Zgromadzenia Kamedu\u0142\u00f3w \u015bw. Romualda i Benedykta przy trzech g\u00f3rach z krzy\u017cem i koron\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Herb Suwa\u0142k<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kr\u00f3l August II Mocny nada\u0142 miejscowo\u015bci prawa miejskie w 1720 roku. Suwa\u0142ki, do 1796 roku by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 zakonu kamedu\u0142\u00f3w, a\u017c do kasacji ich d\u00f3br w tym samym roku przez w\u0142adze pruskie. W\u00f3wczas ca\u0142a Suwalszczyzna zosta\u0142a do\u0142\u0105czona do Prus Wschodnich.<\/p>\n\n\n\n

Od 1815 roku miasto sta\u0142o si\u0119 siedzib\u0105 w\u0142adz wojew\u00f3dztwa augustowskiego Kr\u00f3lestwa Polskiego (pod panowaniem rosyjskim). W okresie mi\u0119dzywojennym w Suwa\u0142kach by\u0142y trzy ko\u015bcio\u0142y katolickie, jeden ewangelicki, cerkiew i synagoga. We wrze\u015bniu 1939 r. Suwa\u0142ki zosta\u0142y zaj\u0119te przez Rosjan, ale p\u00f3\u017aniej przekazano je Niemcom (uk\u0142ad z 28 IX 1939 r.). Niemcy dokonali eksterminacji ludno\u015bci \u017cydowskiej oraz polskiej inteligencji.<\/p>\n\n\n\n

Konkatedra \u015bw. Aleksandra<\/u><\/em><\/strong> w Suwa\u0142kach<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Klasycystyczn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 zbudowano w 1825 r., a przebudowano oko\u0142o 1845 wed\u0142ug projektu Henryka Marconiego. Wewn\u0105trz znajduj\u0105 si\u0119 obrazy Franciszka Smuglewicza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Konkatedra \u015bw. Aleksandra by \u00a9 Marek i Ewa Wojciechowscy \/ Trips over Poland, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze konkatedry by Gliwi – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 konkatedralny \u015bw. Aleksandra, wn\u0119trze \u2013 o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny, fot. Iwona G\u00f3rska. NID CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a \u2013 dawna cerkiew<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wybudowany w 1900 r. jako cerkiew 5. Rosyjskiej Brygady Strzeleckiej. Po roku 1918 przej\u0119li j\u0105 katolicy, a w 1923 roku duszpasterstwo wojskowe. W\u00f3wczas te\u017c przebudowano j\u0105 pozbawiaj\u0105c cech \u015bwiadcz\u0105cych o pierwotnym przeznaczeniu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a by Adrian Piekarski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-augsburski \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klasycystyczny ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-augsburski zosta\u0142 wybudowany w 1841 r. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jedyn\u0105 czynn\u0105 obecnie \u015bwi\u0105tyni\u0105 lutera\u0144sk\u0105 na Suwalszczy\u017anie. Nad mens\u0105 o\u0142tarza zawieszony jest XIX-wieczny obraz przedstawiaj\u0105cy Ostatni\u0105 Wieczerz\u0119, namalowan\u0105 wed\u0142ug s\u0142ynnego fresku Leonarda da Vinci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-augsburski \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy by Adrian Piekarski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa \u2013 dawna cerkiew<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zbudowany w latach 1838-1840 jako \u015bwi\u0105tynia prawos\u0142awna pod wezwaniem Za\u015bni\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. Cerkiew projektowa\u0142 Henryk Marconi. W 1923 cerkiew zosta\u0142a przebudowana na ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa by Adrian Piekarski Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew pw. Wszystkich \u015awi\u0119tych<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prawos\u0142awna cerkiew zosta\u0142a wybudowana w 1892 r. Pocz\u0105tkowo pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 kaplicy cmentarnej. Jest to budowla drewniana, w stylu rosyjskim o konstrukcji zr\u0119bowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew pw. Wszystkich \u015awi\u0119tych by S\u0142awomir Milejski – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Molenna w Suwa\u0142kach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Suwa\u0142kach znajduje si\u0119 najwi\u0119ksza \u015bwi\u0105tynia staroobrz\u0119dowska w Polsce. Drewniana molenna zosta\u0142a zbudowana w 1912 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Molenna by Micha\u0142 Winiarski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ratusz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ratusz w Suwa\u0142kach sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch budynk\u00f3w wybudowanych w stylu klasycystycznym w 1834 – 1844 r. Obecnie mie\u015bci si\u0119 tu siedziba Urz\u0119du Miejskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Suwa\u0142ki, ratusz, elewacja frontowa p\u00f3\u0142nocna, fot. Iwona G\u00f3rska. NID CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dom Gubernatora<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015aladem zaboru rosyjskiego jest Dom Gubernatora b\u0119d\u0105cy typowym przyk\u0142adem miejskiej XIX-wiecznej kamienicy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Suwa\u0142ki, Dom Gubernatora, fasada widok od po\u0142udniowego-wschodu, fot. Iwona G\u00f3rska. NID CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Maria Konopnicka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Maria Konopnicka urodzi\u0142a si\u0119 23 maja 1842 roku w Suwa\u0142kach. W mie\u015bcie znajduje si\u0119 muzeum im. Marii Konopnickiej. Pisarka sp\u0119dzi\u0142a w Suwa\u0142kach pierwszych siedem lat \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dom narodzin Marii Konopnickiej w Suwa\u0142kach, ob. muzeum Suwa\u0142ki, fot. Iwona G\u00f3rska. NID CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u0141aweczka Konopnickiej by Witia – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wigierska Kolej W\u0105skotorowa<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wigierska Kolej W\u0105skotorowa o d\u0142ugo\u015bci 10 km biegnie wzd\u0142u\u017c po\u0142udniowego brzegu jeziora Wigry, mi\u0119dzy miejscowo\u015bciami P\u0142ociczno i Krusznik. Kolejka jest cennym zabytkiem techniki oraz jedn\u0105 z ca\u0142orocznych atrakcji turystycznych regionu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Stacja w P\u0142ocicznie by Lilly M – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 MB Anielskiej w Monkiniach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na po\u0142udniowym skraju Jeziora Wigry znajdziemy drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 MB Anielskiej w Monkiniach wybudowany w 1924 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Monkinie, ko\u015bci\u00f3\u0142 par. p.w. Matki Boskiej Anielskiej by Wojsyl – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Monkinie, ko\u015bci\u00f3\u0142 par. p.w. Matki Boskiej Anielskiej by S\u0142awomir Milejski – Own work, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Suwa\u0142kach typowej kuchni litewskiej mo\u017cemy posmakowa\u0107 w Karczmie Polskiej. W menu mamy tutaj kartacze, kiszki ziemniaczane, bliny litewskie, ryby (sielawa), placki ziemniaczane, a tak\u017ce placek karczmarki.<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n