{"id":665,"date":"2021-05-04T10:27:51","date_gmt":"2021-05-04T10:27:51","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=665"},"modified":"2022-09-17T10:34:52","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:52","slug":"ocalale-cerkwie-w-smolniku-i-chmielu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=665","title":{"rendered":"Ocala\u0142e cerkwie w Smolniku i Chmielu"},"content":{"rendered":"\n

Bieszczadzkie Cerkwie Drewniane (fragment trasy R101)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bojkowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bojkowie to grupa etniczna g\u00f3rali pochodzenia rusi\u0144skiego i wo\u0142oskiego, zamieszkuj\u0105ca Karpaty Wschodnie, na wsch\u00f3d od linii Cisna-Baligr\u00f3d-Ustrzyki Dolne w Bieszczadach do doliny \u0141omnicy w Gorganach. Na zachodzie s\u0105siadowali z \u0141emkami, na wschodzie z Hucu\u0142ami. Bojkowie byli wyznania grekokatolickiego. Cerkwie budowane by\u0142y w niemal ka\u017cdej wsi. Bojkowie zostali wysiedleni na Ukrain\u0119 podczas akcji \u201eWis\u0142a\u201d w 1947 r. i wtedy te\u017c spalone bieszczadzkie cerkwie. Ocala\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci cerkwie Bojkowskie. Sk\u0105d taka r\u00f3\u017cnica? Ano st\u0105d, \u017ce po wojnie tereny wok\u00f3\u0142 Ustrzyk Dolnych i Lutowisk nale\u017ca\u0142y do Zwi\u0105zku Sowieckiego i nie obj\u0119\u0142a ich akcja \u201eWis\u0142a\u201d. Granica przebiega\u0142a pomi\u0119dzy Ustianow\u0105 Doln\u0105 i G\u00f3rn\u0105 i dalej wzd\u0142u\u017c Sanu. Tereny te uzyskali\u015bmy w 1951 r. i dzi\u0119ki temu mogli\u015bmy si\u0119 uda\u0107 na wycieczk\u0119 szlakiem cerkwi Bojkowskich.<\/p>\n\n\n\n

Cerkwie Bojkowskie<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Cerkwie Bojkowska to drewniane budowle o charakterze tr\u00f3jdzielnym (babiniec, nawa, prezbiterium). W przeciwie\u0144stwie do cerkwi \u0142emkowskich, kt\u00f3re s\u0105 przykryte jednym dachem, cerkwie Bojkowskie maj\u0105 niezale\u017cne kopu\u0142owe dachy nad ka\u017cd\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 cerkwi. Kopu\u0142y maj\u0105 kszta\u0142t o\u015bmioboczny lub czworoboczny. Dzwonnice cerkiewne s\u0105 na og\u00f3\u0142 konstrukcjami wolnostoj\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Smolniku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Smolniku.<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u0119d\u0105c w Smolniku koniecznie trzeba odwiedzi\u0107 cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a, wpisan\u0105 w 2013 roku na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO<\/strong>. Jest to dawna cerkiew greckokatolicka pochodz\u0105ca z 1791 r. Reprezentuje ona tzw. typ bojkowski charakteryzuj\u0105cy si\u0119 tym, \u017ce wszystkie cz\u0119\u015bci budynku (babiniec, nawa g\u0142\u00f3wna, prezbiterium) s\u0105 nakryte odr\u0119bnymi namiotowymi dachami, zwie\u0144czonymi cebulastymi kopu\u0142kami z krzy\u017cami na szczytach. Ca\u0142o\u015b\u0107 okala okap. Cerkiew z oddali przypomina ark\u0119 lub \u0142\u00f3d\u017a.<\/p>\n\n\n\n

Andrzej przepyta\u0142 nas, dlaczego cerkwi nie spalono w 1947 roku w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d? Odpowied\u017a jest prosta: bo by\u0142a zagranic\u0105. W pierwszych latach powojennych granica przebiega\u0142a wzd\u0142u\u017c Sanu, a wi\u0119c Smolnik, Lutowiska i Ustrzyki Dolne nale\u017ca\u0142y do ZSRR. Ten region uzyskali\u015bmy w wyniku zamiany z 1951 roku (w zamian za Grz\u0119d\u0119 Sokalsk\u0105). Ludno\u015b\u0107 wysiedlono do ZSRR, a opuszczona \u015bwi\u0105tynia wraz z cerkiewnym cmentarzem zosta\u0142a zdewastowana. Ikony wywieziono do Lwowa, a resztki wyposa\u017cenia do sk\u0142adnicy pocerkiewnych ruchomo\u015bci w \u0141a\u0144cucie (ikony Aposto\u0142\u00f3w Deesis do dzi\u015b znajduj\u0105 si\u0119 w muzeum w \u0141a\u0144cucie). Andrzej i Ma\u0142gosia wspominaj\u0105 lata siedemdziesi\u0105te, kiedy byli w Smolniku. Cerkiew zamieniona by\u0142a na magazyn, drzwi zamkni\u0119te na k\u0142\u00f3dk\u0119, mia\u0142a powybijane okna. Od 1974 r. cerkiew sta\u0142a si\u0119 ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim, wn\u0119trze przebudowano na potrzeby liturgii \u0142aci\u0144skiej, \u015bwi\u0105tyni\u0119 gruntownie odnowiono i dzisiaj w pe\u0142ni zadbana jest udost\u0119pniona do zwiedzania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Smolniku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Namiotowe dachy cerkwi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze cerkwi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
\u017byrandol my\u015bliwski<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wzd\u0142u\u017c Sanu udali\u015bmy si\u0119 do Chmiela, gdzie znajduje si\u0119 druga ocala\u0142a cerkiew.<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja w Chmielu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja w Chmielu mo\u017cna nazwa\u0107 dwukrotnie cudownie ocalon\u0105. Zosta\u0142a ona wzniesiona w 1906 r. jako cerkiew greckokatolicka.. Poniewa\u017c by\u0142a po\u0142o\u017cona po radzieckiej stronie Sanu, to nie podlega\u0142a spaleniu w 1947 r. w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d. Po wymianie teren\u00f3w nadgranicznych w roku 1951 zosta\u0142a przej\u0119ta przez Polak\u00f3w i s\u0142u\u017cy\u0142a za magazyn Ochotniczej Stra\u017cy Po\u017carnej. Decyzj\u0105 w\u0142adz polskich zosta\u0142a przeznaczona na spalenie w 1968 roku na potrzeby filmu \u201ePan Wo\u0142odyjowski\u201d (kt\u00f3ry by\u0142 kr\u0119cony ko\u0142o Lutowisk). Chmiel zosta\u0142 wybrany na miejsce kr\u0119cenia scen po\u017caru Raszkowa. Uzyskano zgod\u0119 wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w w Rzeszowie na spalenie cerkwi. Doprowadzi\u0142o to do silnych protest\u00f3w \u015brodowisk konserwatorskich zako\u0144czonych na szcz\u0119\u015bcie rezygnacj\u0105 z pomys\u0142u. Obiekt obecnie s\u0142u\u017cy jako ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki pw. \u015bw. Miko\u0142aja.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja w Chmielu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze cerkwi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Nagrobek szlachetnej Pani Feroni w j\u0119zyku cerkiewnos\u0142owia\u0144skim<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Dolina Sanu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Poranne mg\u0142y nad Sanem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dolina Sanu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Parz\u0105cy Barszcz Sosnowskiego<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Progi skalne na Sanie (przy niezwykle niskim stanie w\u00f3d)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Bieszczadzka Koza<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na wzg\u00f3rzu za cerkwi\u0105 w Smolniku znajduje si\u0119 kozie gospodarstwo Pa\u0144stwa Dybowskich. Jak wie\u015b\u0107 g\u0142osi, w \u201eBieszczadzkiej Kozie\u201d powstaj\u0105 jedne z najlepszych kozich ser\u00f3w w Bieszczadach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Bieszczadzka Koza<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Opr\u00f3cz k\u00f3z na drodze powita\u0142a nas \u017cmija zygzakowata<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy na kuchni\u0119 my\u015bliwsk\u0105 do karczmy \u201eWilcza Jama\u201d<\/strong>. W\u0142a\u015bcicielem jest pan Andrzej Pawlak – najs\u0142ynniejszy bieszczadzki my\u015bliwy. Wyst\u00f3j karczmy stanowi kilkadziesi\u0105t wypchanych zwierz\u0105t i setki rog\u00f3w. \u015awie\u017ce produkty, mi\u0142a i fachowa obs\u0142uga plus nienaganna czysto\u015b\u0107 oraz klimat miejsca dopieszcz\u0105 ka\u017cdego turyst\u0119. Gdy zasi\u0105dzie si\u0119 na tarasie z widokiem na wszechobecn\u0105  tu dzik\u0105 przyrod\u0119, naprawd\u0119 mo\u017cna beztrosko odpocz\u0105\u0107 i rozsmakowa\u0107 si\u0119 w oferowanych potrawach.<\/p>\n\n\n\n

Polecamy ros\u00f3\u0142 z ba\u017canta z domowym makaronem, zup\u0119 my\u015bliwsk\u0105 z jelenia, gulasz z sarny z borowikami oraz pierogi z jagodami. Zam\u00f3wili\u015bmy kiedy\u015b pstr\u0105ga duszonego w warzywach i obserwowali\u015bmy jak kto\u015b wy\u0142awia\u0142 ryby z pobliskiego stawu hodowlanego, sprawia\u0142 je na miejscu i w wiaderku zanosi\u0142 do kuchni. Nie ma chyba lepszej gwarancji dla \u015bwie\u017co\u015bci produkt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Na tarasie karczmy Wilcza Jama<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dania z dziczyzny …<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Stawy z pstr\u0105gami pod tarasem karczmy<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze karczmy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Wilcza Jama, Smolnik, domki do wynaj\u0119cia, karczma <\/li>
  • Bieszczadzka Koza, Smolnik 25, Lutowiska<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Bieszczadzkie Cerkwie Drewniane (fragment trasy R101) Bojkowie Bojkowie to grupa etniczna g\u00f3rali pochodzenia rusi\u0144skiego i wo\u0142oskiego, zamieszkuj\u0105ca Karpaty Wschodnie, na wsch\u00f3d od linii Cisna-Baligr\u00f3d-Ustrzyki Dolne w Bieszczadach do doliny \u0141omnicy w Gorganach. Na zachodzie s\u0105siadowali z \u0141emkami, na wschodzie z Hucu\u0142ami. Bojkowie byli wyznania grekokatolickiego. Cerkwie budowane by\u0142y w niemal ka\u017cdej wsi. Bojkowie zostali wysiedleni…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":667,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54,4],"tags":[94,28],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/665"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=665"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1365,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/665\/revisions\/1365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}