{"id":6691,"date":"2022-03-27T09:54:36","date_gmt":"2022-03-27T09:54:36","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6691"},"modified":"2022-09-17T10:34:41","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:41","slug":"szlak-orlich-gniazd-czesc-polnocna-olsztyn-zloty-potok-i-ostreznik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6691","title":{"rendered":"Szlak Orlich Gniazd – cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocna: Olsztyn, Z\u0142oty Potok i Ostr\u0119\u017cnik"},"content":{"rendered":"\n
\n
Mapa Jury<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W przypadku Wy\u017cyny Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej trzeba si\u0119 cofn\u0105\u0107 201 do 145 milion\u00f3w lat, do okresu Jury (era mezozoiczna). Na tym terenie mieli\u015bmy morza, na dnie kt\u00f3rych osadza\u0142y si\u0119 muszle wapienne, piaski i i\u0142y, z kt\u00f3rych powsta\u0142o wiele warstw ska\u0142 (dolomity, margle, wapienie). Na terenie Wy\u017cyny dominuj\u0105 wapienie g\u00f3rnojurajskie tworz\u0105ce p\u0142yt\u0119. Charakterystyczne s\u0105 wystaj\u0105ce ponad powierzchni\u0119 zr\u00f3wnania liczne wapienne osta\u0144ce wznosz\u0105ce si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w, powsta\u0142e w wyniku proces\u00f3w krasowych, jakie panowa\u0142y w podzwrotnikowym klimacie trzeciorz\u0119du. Wynikiem proces\u00f3w krasowych s\u0105 tak\u017ce liczne jaskinie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Olsztyn w zapisie Olstin w granicach Korony Kr\u00f3lestwa Polskiego, granica ze \u015al\u0105skiem na mapie Wac\u0142awa Grodzieckiego wydanej w 1592 roku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wy\u017cyna s\u0105siadowa\u0142a ze \u015al\u0105skiem, kt\u00f3ry by\u0142 w r\u0119kach Piast\u00f3w \u015bl\u0105skich. W 1327 i w 1345 roku od strony G\u00f3rnego \u015al\u0105ska nast\u0105pi\u0142 najazd wojsk czeskich Jana Luksemburskiego. Na polecenia kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego w celu ochrony Krakowa zbudowano system \u015bredniowiecznych zamk\u00f3w, strzeg\u0105cych granicy przed napadami czeskimi, tzw. Orle Gniazda. Jura od 1795 r. znajdowa\u0142a si\u0119 w zaborze pruskim w prowincji Nowy \u015al\u0105sk, a od 1815 \u2013 w Kr\u00f3lestwie Polskim pod zaborem rosyjskim. Region nale\u017cy do Polski przez 909 lat.<\/p>\n\n\n\n

Olsztyn<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tki osady zwi\u0105zane s\u0105 z zamkiem z pocz. XIV w. Istotn\u0105 postaci\u0105 w historii Olszyna by\u0142 piastowski ksi\u0105\u017c\u0119 opolski W\u0142adys\u0142aw Opolczyk, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 blisko z kr\u00f3lem w\u0119gierskim Ludwikiem. W 1370 r. wobec \u015bmierci Kazimierza Wielkiego, Opolczyk wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w przygotowaniach gruntu pod obj\u0119cie tronu polskiego przez Ludwika. Doprowadzi\u0142 do obalenia testamentu Kazimierza Wielkiego w jego punktach dotycz\u0105cych Ka\u017aka S\u0142upskiego i nie\u015blubnych syn\u00f3w kr\u00f3la. Dokonania Opolczyka zosta\u0142y docenione przez w\u0142adc\u0119 w\u0119gierskiego, kt\u00f3ry nada\u0142 mu jako lenno ziemi\u0119 wielu\u0144sk\u0105 oraz zamek Olsztyn. W 1396 r. Olsztyn zosta\u0142 przy\u0142\u0105czony przez W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142\u0119 do Korony.<\/p>\n\n\n\n

W 1488 r. Olsztyn otrzyma\u0142 prawa miejskie z r\u0105k Kazimierza Jagiello\u0144czyka. W 1655 Olsztyn zosta\u0142 zniszczony przez Szwed\u00f3w. Od 1795 miasto znajdowa\u0142o si\u0119 w zaborze pruskim w prowincji Nowy \u015al\u0105sk, a od 1815 \u2013 w Kr\u00f3lestwie Polskim pod zaborem rosyjskim. Miejscowo\u015b\u0107 utraci\u0142a status miasta w 1870, a odzyska\u0142a w 2022.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek w Olsztynie by Ziijon – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zamek w Olsztynie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek w Olsztynie pochodzi z XIII w. Stra\u017cnic\u0119 rozbudowa\u0142 w XIV w. Kazimierz Wielki jako jeden z najbardziej warownych zamk\u00f3w na pograniczu \u015bl\u0105sko-ma\u0142opolskim. W 1391 r. W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o po tygodniowym obl\u0119\u017ceniu zdoby\u0142 zamek i przywr\u00f3ci\u0142 go Koronie. W XV w. zamek odegra\u0142 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 przy odpieraniu napad\u00f3w ze strony ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bl\u0105skich. W 1587 r. atakowany by\u0142 przez wojska austriackie arcyksi\u0119cia Maksymiliana, pretendenta do tronu polskiego. Dow\u00f3dc\u0105 za\u0142ogi by\u0142 w\u00f3wczas starosta Kasper Karli\u0144ski. Jego porwany kilkuletni syn wraz z piastunk\u0105 wystawiony zosta\u0142 pod zamek na pierwsz\u0105 lini\u0119 ognia. Obrona si\u0119 powiod\u0142a, z po\u015bwi\u0119ceniem jednak \u017cycia syna dow\u00f3dcy. W czasie potopu Szwedzi zrujnowali zamek i spalili miasto. W XIX w. ch\u0142opi stopniowo rozbierali zamek w celu pozyskania budulca. W 2019 w jaskini znajduj\u0105cej si\u0119 tu\u017c przy s\u0142ynnym zamku dokonano niezwyk\u0142ego odkrycia. Znaleziono narz\u0119dzia krzemienne pochodz\u0105ce sprzed 40 tys. lat wykonane przez neandertalczyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Olsztyn by Ludwig Schneider – Own work, CC BY-SA 3.0,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek Olsztyn by \u0141ukasz \u015amigasiewicz – Own work, CC BY-SA 3.0 pl,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek w Olsztynie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek w Olsztynie <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

U podn\u00f3\u017ca zamku znajduje si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela pochodz\u0105cy z I po\u0142owy XVIII w. Finansowego wsparcia udzieli\u0142 starosta olszty\u0144ski ksi\u0105\u017c\u0119 Jerzy Lubomirski, kt\u00f3ry zezwoli\u0142 na u\u017cycie w znacznej cz\u0119\u015bci rozebranych mur\u00f3w zamkowych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek, w dole – ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela by Adrian Tync – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a by Wikimedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Spichlerz zbo\u017cowy w Olsztynie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dwukondygnacyjny modrzewiowy spichlerz zbo\u017cowy pochodzi z 1783 roku, zosta\u0142 przeniesiony ze wsi Borowno i zrekonstruowany w 2007 roku. Jest przyk\u0142adem staropolskiej, drewnianej architektury ludowej. Obecnie znajduje si\u0119 w nim restauracja.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok na spichlerz od strony zamku olszty\u0144skiego by Polar123 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Spichlerz by Polar123 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Sokole G\u00f3ry<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sokole G\u00f3ry to pasmo wzniesie\u0144 pomi\u0119dzy Olsztynem, Zr\u0119bicami i Biskupicami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pielgrzym w Sokolich G\u00f3rach by LuzynaS – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Siedliska nietoperzy<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Na obszarze ci\u0105gn\u0105cym si\u0119 od Cz\u0119stochowy przez Zielon\u0105 G\u00f3r\u0119, i G\u00f3ry Towarne, a\u017c po Sokole G\u00f3ry znajduj\u0105 si\u0119 liczne formy ska\u0142kowe oraz liczne jaskinie i schroniska. Jaskinie s\u0105 schronieniem i miejscem rozrodu dla licznych nietoperzy. M.in. wst\u0119puj\u0105 takie ich gatunki, jak podkowiec ma\u0142y, nocek orz\u0119siony, nocek du\u017cy. W kolonii nocka du\u017cego w rezerwacie przyrody Sokole G\u00f3ry \u017cyje oko\u0142o 750 osobnik\u00f3w, i jest to jedna z najwi\u0119kszych jego kolonii w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Jaskinia w Zielonej G\u00f3rze byJerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Idziego w Zr\u0119bicach<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Idziego w Zr\u0119bicach pochodzi z 1789 r. Wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 otoczony kultem obraz \u015bw. Idziego z XVII w. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Idziego w Zr\u0119bicach by Chrumps – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a w Zr\u0119bicach by M9rek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oty Potok<\/u><\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oty potok to miejscowo\u015b\u0107 nale\u017c\u0105ca kiedy\u015b do Potockich herbu Szreniawa, kt\u00f3rzy w drugiej po\u0142owie XV wieku zbudowali tu dw\u00f3r. W 1851 roku upadaj\u0105cy maj\u0105tek odkupi\u0142 i podni\u00f3s\u0142 z upadku genera\u0142 Wincenty Krasi\u0144ski. W 1856 r. na jego polecenie zbudowany zosta\u0142 pa\u0142ac w stylu klasycystycznym, a s\u0105siaduj\u0105cy z nim dworek przeznaczony zosta\u0142 dla jego syna Zygmunta, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w nim latem 1857. Po jego \u015bmierci maj\u0105tek odziedziczy\u0142a c\u00f3rka poety Maria, \u017cona hrabiego Edwarda Aleksandra Raczy\u0144skiego. Rodzina Raczy\u0144skich na pocz\u0105tku XX w. przebudowa\u0142a pa\u0142ac, nadaj\u0105c mu dzisiejszy kszta\u0142t.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Raczy\u0144skich by Marek Slusarczyk, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W dworze, w kt\u00f3rym mieszka\u0142 Zygmunt Krasi\u0144ski, obecnie mie\u015bci si\u0119 Muzeum Regionalne im. Zygmunta Krasi\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dw\u00f3r Krasi\u0144skich by Przykuta – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dw\u00f3r Krasi\u0144skich <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a Wiercicy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na po\u0142udnie od Z\u0142otego Potoku znajduj\u0105 si\u0119 wywierzyskowe \u017ar\u00f3d\u0142a Wiercicy (\u0179r\u00f3d\u0142a Zygmunta i El\u017cbiety). Nazw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142om nada\u0142 przebywaj\u0105cy tutaj z rodzin\u0105 poeta Zygmunt Krasi\u0144ski, kt\u00f3ry w ten spos\u00f3b uczci\u0142 sw\u0105 c\u00f3rk\u0119 El\u017cbiet\u0119 i syna Zygmunta.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o Wiercicy – Zygmunt<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o Wiercicy – Zygmunt <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W s\u0105siedztwie \u017ar\u00f3de\u0142 znajduje si\u0119 skalna Brama Twardowskiego. Do \u017ar\u00f3de\u0142 i Bramy jest wygodne doj\u015bcie z parkingu. Z Bram\u0105 Twardowskiego zwi\u0105zana jest legenda o czarnoksi\u0119\u017cniku Twardowskim. Na skale znajduj\u0105 si\u0119 odciski, kt\u00f3re wed\u0142ug tej legendy pozostawi\u0142 diabelski kogut, startuj\u0105c z Twardowskim na Ksi\u0119\u017cyc. Istnieje te\u017c przekaz m\u00f3wi\u0105cy o tym, \u017ce panna, kt\u00f3ra przejdzie przez otw\u00f3r Bramy Twardowskiego, wkr\u00f3tce b\u0119dzie mia\u0142a szans\u0119 wyj\u015b\u0107 za m\u0105\u017c.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Brama Twardowskiego by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ostr\u0119\u017cnik<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ska\u0142a Ostr\u0119\u017cnik przypomina bry\u0142\u0119 sera szwajcarskiego, posiada bowiem liczne komory powsta\u0142e w wyniku zjawisk krasowych. Po\u0142\u0105czone s\u0105 ze sob\u0105 w\u0105skimi korytarzami i tworz\u0105 Jaskini\u0119 Ostr\u0119\u017cnick\u0105. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ska\u0142y na Ostr\u0119\u017cniku by Jerzy Opio\u0142a – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ska\u0142y na Ostr\u0119\u017cniku by Jerzy Opio\u0142a – Own work, CC BY-SA 4.0 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ska\u0142y na Ostr\u0119\u017cniku by Jerzy Opio\u0142a – Own work, CC BY-SA 4.0 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ska\u0142y na Ostr\u0119\u017cniku by Jerzy Opio\u0142a – Own work, CC BY-SA 4.0 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na szczycie ska\u0142y znajduj\u0105 si\u0119 ruiny Zamku Ostr\u0119\u017cnik. Zachowane resztki pozwalaj\u0105 przypuszcza\u0107, \u017ce obiekt sk\u0142ada\u0142 si\u0119 kiedy\u015b z zamku g\u00f3rnego i dolnego, z dwoma podzamczami i otoczony by\u0142 g\u0142\u0119bok\u0105 fos\u0105. Obecnie jedyne, co pozosta\u0142o z warowni, to ska\u0142a, na kt\u00f3rej by\u0142 zbudowany zamek g\u00f3rny, oraz fragmenty wa\u0142\u00f3w i mur\u00f3w o wysoko\u015bci nie przekraczaj\u0105cej jednego metra. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Mury zamku w Ostr\u0119\u017cniku by Pleple2000 praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Mury zamku w Ostr\u0119\u017cniku by Chrumps – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pustynia Siedlecka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pustynia Siedlecka to dawne wyrobisko kopalni piask\u00f3w formierskich, po\u0142o\u017cone w pobli\u017cu miejscowo\u015bci Siedlec. Zajmuje obszar 25 hektar\u00f3w i jest cz\u0119\u015bciowo zalesiona sosn\u0105. Na terenach piaszczystych znajduje si\u0119 oczko wodne ze skupiskiem ro\u015blin szuwarowych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pustynia Siedlecka by Wikimedia, CC BY-SA 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tu\u017c za wywierzyskowymi \u017ar\u00f3d\u0142ami Wiercicy znajduje si\u0119 jedna z pierwszych w Europie pstr\u0105garnia, za\u0142o\u017cona w 1881 r. na polecenie hr. Edwarda Raczy\u0144skiego. W sma\u017calni ryb mo\u017cna zje\u015b\u0107 pysznego sma\u017conego pstr\u0105ga, karpia i jesiotra. Ryby pochodz\u0105 z w\u0142asnych staw\u00f3w zasilanych wod\u0105 \u017ar\u00f3dlan\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pstr\u0105garnia w Z\u0142otym Potoku by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Staw Amerykan<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pstr\u0105garnia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o: www.pstragarnia.pl\/smazalnia-ryb<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
W\u0119dzone pstr\u0105gi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n