{"id":6845,"date":"2022-04-03T09:27:29","date_gmt":"2022-04-03T09:27:29","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6845"},"modified":"2022-09-17T10:34:41","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:41","slug":"szlak-orlich-gniazd-czesc-srodkowa-ogrodzieniec-i-gieblo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6845","title":{"rendered":"Szlak Orlich Gniazd – cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodkowa: Ogrodzieniec i Gieb\u0142o"},"content":{"rendered":"\n
\n
Mapa Jury<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wybrali\u015bmy si\u0119 na wycieczk\u0119 na Wy\u017cyn\u0119 Krakowsko-Cz\u0119stochowsk\u0105 do \u017ar\u00f3de\u0142 Czarnej Przemszy i Warty, gdzie na szlaku Orlich Gniazd le\u017cy wspania\u0142y zamek Ogrodzieniec. Dobra ogrodzie\u0144skie nale\u017ca\u0142y w \u015bredniowieczu do mieszczan krakowskich. W 1540 dobra ogrodzie\u0144skie kupi\u0142 burgrabia i \u017cupnik ch\u0119ci\u0144ski Jan Boner. Wkr\u00f3tce maj\u0105tek sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 marsza\u0142ka wielkiego koronnego Jana Firleja, kt\u00f3ry poj\u0105\u0142 za \u017con\u0119 Boner\u00f3wn\u0119. Miko\u0142aj Firlej w 1651 r. zamieni\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 na zb\u00f3r braci polskich. Ze zniszcze\u0144 po potopie szwedzkim miasteczko i zamek cz\u0119\u015bciowo odbudowa\u0142 (w latach 1669\u20131680) kasztelan krakowski Stanis\u0142aw Warszycki. W 1795 r. Ogrodzieniec znalaz\u0142 si\u0119 w zaborze pruskim (Nowy \u015al\u0105sk), a od 1815 r. w zaborze rosyjskim (Kr\u00f3lestwo Polskie). Teren Jury w okolicach Ogrodzie\u0144ca nale\u017cy do rdzennych teren\u00f3w Polski i przynale\u017cy do pa\u0144stwa polskiego przez 909 lat.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
By Kozak1410 – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zamek Ogrodzieniec<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek le\u017cy na najwy\u017cszym wzniesieniu Jury Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej \u2013 G\u00f3rze Zamkowej wznosz\u0105cej si\u0119 na 515,5 m n.p.m. Zamek zosta\u0142 wybudowany w miejscu drewnianego grodu przez kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego. Wieloletnimi w\u0142a\u015bcicielami zamku byli W\u0142odkowie herbu Sulima. W 1470 r. zamek oraz przyleg\u0142e dobra ziemskie kupili od Sulim\u00f3w maj\u0119tni mieszczanie krakowscy. Zamek przebudowa\u0142 i rozbudowa\u0142 (doda\u0142 nowe skrzyd\u0142o) w latach 1530\u20131545 Seweryn Boner, kt\u00f3ry przekszta\u0142ci\u0142 \u015bredniowieczn\u0105 warowni\u0119 na renesansowy zamek.<\/p>\n\n\n\n

W 1655 r. zamek zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo spalony przez wojska szwedzkie, kt\u00f3re stacjonowa\u0142y w nim prawie dwa lata, rujnuj\u0105c znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zabudowa\u0144. Kolejnym w\u0142a\u015bcicielem zosta\u0142 w 1669 r. Stanis\u0142aw Warszycki, kasztelan krakowski. Zamek ogrodzieniecki za jego panowania zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo odbudowany po zniszczeniach dokonanych przez Szwed\u00f3w. Kolejne zniszczenia dokonane przez wojska szwedzkie Karola XII doprowadzi\u0142y zamek do ruiny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Ogrodzieniec by Jakub Ha\u0142un – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Ogrodzieniec by Jakub Ha\u0142un – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Ogrodzieniec by Barbara Maliszewska – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Ogrodzieniec by Barbara Maliszewska – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Podzamcze by Dawid Galus – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Brama wjazdowa by Jass sw – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Ogrodzieniec by Jakub Ha\u0142un – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Ogrodzieniec by Dawid Galus – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Ogrodzieniec by Dawid Galus – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Baszty zamkowe by Barbara Maliszewska – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ruiny zamkowe by Jass sw – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Baszty zamkowe by Dawid Galus – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Izba tortur by Dawid Galus – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pami\u0105tki dla turyst\u00f3w by Barbara Maliszewska – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fragment muru otaczaj\u0105cego teren zamku z perspektywy podzamcza, fot. Joanna Banik. NID, CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Podn\u00f3\u017ca G\u00f3ry Zamkowej (515,5 m n.p.m.), na kt\u00f3rej le\u017cy zamek s\u0105 obszarem \u017ar\u00f3dliskowym dla Czarnej Przemszy (miejscowo\u015b\u0107 Bz\u00f3w), Pilicy (Czarny Las, Pilica) \u2013 dop\u0142yw\u00f3w Wis\u0142y i Warty (Kromo\u0142\u00f3w) \u2013 dop\u0142ywu Odry.<\/p>\n\n\n\n

Kaplica w Podzamczu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na s\u0105siaduj\u0105cym z zamkiem rynku w Podzamczu znajduje si\u0119 kaplica, kt\u00f3ra zosta\u0142a wybudowana z element\u00f3w zamkowych (portal, \u015blimacznice, gzyms). W jej wn\u0119trzu znajduj\u0105 si\u0119 oryginalne elementy z kaplicy zamkowej w baszcie bramnej \u2013 zwornik sklepienia, kula armatnia, kt\u00f3ra mia\u0142a wpa\u015b\u0107 do zamku w czasie potopu szwedzkiego oraz renesansowa figura Matki Boskiej.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Przemienienia Pa\u0144skiego w Ogrodzie\u0144cu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wybudowany w 1787 r. przez w\u0142a\u015bciciela Ogrodzie\u0144ca, Jana J\u00f3zefa Jakli\u0144skiego. \u015awi\u0105tynia posiada cechy p\u00f3\u017anobarokowe i klasycystyczne. Wn\u0119trze posiada sklepienia beczkowe. Przy bocznym o\u0142tarzu umieszczony jest obraz Matki Boskiej \u015anie\u017cnej przywieziony do Polski na pocz\u0105tku XVII w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Przemienienia Pa\u0144skiego w Ogrodzie\u0144cu by I, Pimke, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Sanktuarium Matki Boskiej Ska\u0142kowej w Podzamczu<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

W 1818 r. na wapiennej skale jednemu z mieszka\u0144c\u00f3w Podzamcza ukaza\u0142 si\u0119 wizerunek Matki Boskiej. Wod\u0119 ze \u017ar\u00f3de\u0142ka wyp\u0142ywaj\u0105cego przy skale uwa\u017cano za lecznicz\u0105 i chorzy przybywali obmywa\u0107 si\u0119 ni\u0105. \u0179r\u00f3de\u0142ko jednak zanik\u0142o. W 2000 r. wybudowano kaplic\u0119, zaprojektowan\u0105 przez architekta mgr in\u017c. Marka Tonder\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sanktuarium Matki Boskiej Ska\u0142kowej by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Gr\u00f3d na G\u00f3rze Bir\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Blisko zamku ogrodzienieckiego na wzg\u00f3rzu Bir\u00f3w zrekonstruowany gr\u00f3d pochodz\u0105cy z XII w. Obronne mury s\u0105 komponowane w istniej\u0105ce naturalne ska\u0142y, a brakuj\u0105ce fragmenty zosta\u0142yuzupe\u0142nione kamienno-ziemnym wa\u0142em skrzyniowym. Dowodami \u015bwiadcz\u0105cymi o zamieszkiwaniu na Birowie ludzi wielu kultur s\u0105 znalezione przez archeolog\u00f3w tzw. artefakty. O pobycie my\u015bliwych z paleolitu \u015bwiadcz\u0105 \u015blady obozowiska, krzemienne narz\u0119dzia, ko\u015bci nied\u017awiedzia jaskiniowego i ozdoby wykonane z poro\u017ca renifera. Dowodem zamieszkiwania ludzi p\u00f3\u017aniejszych kultur s\u0105 fragmenty glinianych naczy\u0144, prz\u0119sliki tkackie, groty strza\u0142, podkowy ko\u0144skie, elementy no\u017cyc i ozdobnych fibul. Mocnym dowodem istnienia s\u0142owia\u0144skiej osady jest datowane na VIII-X wiek naszej ery cmentarzysko kurhanowe w lesie po po\u0142udniowo-wschodniej stronie wzg\u00f3rza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rekonstrukcja grodziska na G\u00f3rze Bir\u00f3w by Pudelek (Marcin Szala) – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rekonstrukcja grodziska na G\u00f3rze Bir\u00f3w by Jerzy Opio\u0142a – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a w Gieble<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pod wezwaniem \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a w Gieble to XII-wieczny ko\u015bci\u00f3\u0142 roma\u0144ski zbudowany z cios\u00f3w kamiennych. Jest to jeden z najstarszych ko\u015bcio\u0142\u00f3w wiejskich w Ma\u0142opolsce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a by Piotr.spialek – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Stra\u017cnica obronna w Ryczowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stra\u017cnica Rycz\u00f3w powsta\u0142a w ko\u0144cu XIV w. z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. Stra\u017cnic\u0119 wzniesiono na trudno dost\u0119pnej skale Stra\u017cnica. Obecnie zachowa\u0142y si\u0119 fragmenty mur\u00f3w i wa\u0142 do wysoko\u015bci oko\u0142o 1,5 m.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Stra\u017cnica w Ryczowie by 1bumer – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Gieble znajduje si\u0119 piekarnia \u201ePodp\u0142omyk\u201d o \u015bredniowiecznych korzeniach, produkuj\u0105ca do dnia dzisiejszego s\u0142ynne bu\u0142ki i chleby.<\/p>\n\n\n\n

Zaplanuj wycieczk\u0119<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
Szlaki w okolicy<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
Szlak S101 Orlich Gniazd<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szczypta historii Wybrali\u015bmy si\u0119 na wycieczk\u0119 na Wy\u017cyn\u0119 Krakowsko-Cz\u0119stochowsk\u0105 do \u017ar\u00f3de\u0142 Czarnej Przemszy i Warty, gdzie na szlaku Orlich Gniazd le\u017cy wspania\u0142y zamek Ogrodzieniec. Dobra ogrodzie\u0144skie nale\u017ca\u0142y w \u015bredniowieczu do mieszczan krakowskich. W 1540 dobra ogrodzie\u0144skie kupi\u0142 burgrabia i \u017cupnik ch\u0119ci\u0144ski Jan Boner. Wkr\u00f3tce maj\u0105tek sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 marsza\u0142ka wielkiego koronnego Jana Firleja, kt\u00f3ry poj\u0105\u0142…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6846,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[56,4],"tags":[184,229,88,12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6845"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6845"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6845\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6869,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6845\/revisions\/6869"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6845"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}