{"id":6924,"date":"2022-04-10T20:08:00","date_gmt":"2022-04-10T20:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6924"},"modified":"2022-09-17T10:34:41","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:41","slug":"na-kresach-zachodnich-w-nieoficjalnej-stolicy-polski-wschowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6924","title":{"rendered":"Na kresach zachodnich, w nieoficjalnej stolicy Polski: Wschowa"},"content":{"rendered":"\n

Gdzie polski kr\u00f3l zaplanowa\u0142 rozbi\u00f3r Polski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
Mapa ziemi lubuskiej<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wybrali\u015bmy si\u0119 na wycieczk\u0119 do Wschowy na dawnym pograniczu Wielkopolski i Dolnego \u015al\u0105ska. Wschowa le\u017cy w historycznej Wielkopolsce, w dawnej ziemi wschowskiej, kt\u00f3rej by\u0142a stolic\u0105. Za panowania Konrada I g\u0142ogowskiego oraz w latach 1290\u20131343 nale\u017ca\u0142a do ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego, w zwi\u0105zku z czym stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 Dolnego \u015al\u0105ska. W 1343 Wschowa zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona z powrotem do Wielkopolski przez Kazimierza Wielkiego. Kazimierz Wielki o\u017ceni\u0142 si\u0119 we Wschowie w  1365 r. z ksi\u0119\u017cniczk\u0105 Jadwig\u0105 \u017baga\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Prawa miejskie Wschowa uzyska\u0142a w XIII wieku. Wschow\u0119 uwa\u017cano za jedno z siedmiu najbogatszych miast Kr\u00f3lestwa Polskiego. W 1706 r. pod Wschow\u0105, w czasie III wojny p\u00f3\u0142nocnej, odby\u0142a si\u0119 bitwa mi\u0119dzy si\u0142ami szwedzkimi a armiami Saksonii i Rosji, w kt\u00f3rej Szwedzi odnie\u015bli zdecydowane zwyci\u0119stwo. W XVIII wieku cz\u0119sto rezydowali tu kr\u00f3lowie August II i August III, a tak\u017ce obradowa\u0142 senat. W tym czasie Wschowa pe\u0142ni\u0142a rol\u0119 drugiej, \u201enieoficjalnej stolicy Polski\u201d. W 1793 r. w wyniku II rozbioru Polski Wschowa zosta\u0142a wcielona do Kr\u00f3lestwa Prus i przy\u0142\u0105czona do \u015al\u0105ska. Ze wzgl\u0119du na przewag\u0119 ludno\u015bci niemieckiej w mie\u015bcie, po I wojnie \u015bwiatowej pozosta\u0142o ono w granicach Niemiec. W czasie kampanii wrze\u015bniowej 1939 r. pod Wschow\u0119 dotar\u0142y oddzia\u0142y Wojska Polskiego, kt\u00f3re ostrzela\u0142y miasto (wypad na Wschow\u0119). Wschowa nale\u017cy do Polski przez 437 lat.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Mury obronne i fara we Wschowie by Barbidu – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wschowa – sask\u0105 rezydencj\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W XVIII wieku, gdy wybrali\u015bmy sobie za kr\u00f3la Augusta II i p\u00f3\u017aniej jego syna Augusta III z Saksonii, to musieli oni cz\u0119sto podr\u00f3\u017cowa\u0107 pomi\u0119dzy Dreznem i Warszaw\u0105. Wschowa po\u0142o\u017cona na zachodnich kresach Rzeczpospolitej, le\u017c\u0105ca w po\u0142owie drogi, sta\u0142a si\u0119 wygodnym miejscem do sprawowania w\u0142adzy. Podejmowano tutaj pos\u0142\u00f3w, obradowa\u0142 sejm (po raz pierwszy w 1699). Na siedzib\u0119 Sas\u00f3w zaadaptowano XVII-wieczne kamienice na Rynku (zachodnia pierzeja). Obrady i spotkania odbywa\u0142y si\u0119 w ratuszu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Portret kr\u00f3la Augusta II Mocnego autorstwa Louisa de Silvestre<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

August II Mocny przebywa\u0142 we Wschowie siedmiokrotnie. Zaanga\u017cowany w walk\u0119 ze Szwedami (wojna p\u00f3\u0142nocna, najazd szwedzki na Polsk\u0119) oraz wojn\u0119 domow\u0105 z kr\u00f3lem Stanis\u0142awem Leszczy\u0144skim, August II kolaborowa\u0142 z carem Piotrem I, czego konsekwencj\u0105 by\u0142o wprowadzenie do Rzeczpospolitej zar\u00f3wno wojsk saskich jak i rosyjskich. By\u0107 mo\u017ce we Wschowie, kr\u00f3l Polski August II postanowi\u0142 przeprowadzi\u0107 rozbi\u00f3r Rzeczypospolitej. Dzi\u0119ki Augustowi II, na Sejmie Niemym, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w 1717 roku, przyj\u0119to uchwa\u0142y o ograniczeniu kompetencji hetman\u00f3w i ustaleniu liczby wojska Rzeczpospolitej tylko na 24 tys. \u017co\u0142nierzy. Z pozytyw\u00f3w – August II wybudowa\u0142 Pa\u0142ac Saski w Warszawie oraz ustanowi\u0142 Order Or\u0142a Bia\u0142ego. Zas\u0142yn\u0105\u0142 z licznych romans\u00f3w – mia\u0142 pono\u0107 ponad trzysta nielegalnych potomk\u00f3w. Zmar\u0142 w 1733 roku w Warszawie, a pochowano go na Wawelu.<\/p>\n\n\n\n

Ratusz we Wschowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najstarsza cz\u0119\u015bci\u0105 ratusza jest monumentalna wie\u017ca pochodz\u0105ca z XVI wieku. W czasach saskich, gdy Wschowa sta\u0142a si\u0119 nieoficjaln\u0105 stolic\u0105 Polski, ratusz by\u0142 miejscem wielu wa\u017cnych wydarze\u0144, np. w 1737 r. podczas obrad senatu do miasta przyby\u0142o tureckie poselstwo Wysokiej Porty z Mustaf\u0105 Effendim na czele. Kilka dni p\u00f3\u017aniej podpisano we Wschowie konkordat ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz we Wschowie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zamek Kr\u00f3lewski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdy wcze\u015bniejszy gr\u00f3d zosta\u0142 zniszczony w 1343 r. przez wojska Kazimierza Wielkiego, to na jego miejscu zbudowano murowany zamek, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 do d\u00f3br kr\u00f3lewskich. Po rozbiorach zamek zosta\u0142 w du\u017cej mierze zniszczony. Na pocz\u0105tku XIX wieku na fundamentach zamku utworzono wi\u0119zienie. W latach powojennych, do 1999 w budynku dzia\u0142a\u0142 zak\u0142ad odzie\u017cowy. W 2000 roku obiekt zaadaptowano na hotel i restauracj\u0119 o nazwie „Zamek Kr\u00f3lewski”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przebudowany zamek we Wschowie by Marek Argent – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 farny \u015bw. Stanis\u0142awa Biskupa M\u0119czennika<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 pochodzi z XIV wieku. Po po\u017carach zosta\u0142 przebudowany w XVI w. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przebudowano na barokowy w latach 1720-1726 wed\u0142ug projektu s\u0142ynnego w\u0142oskiego architekta Pompeo Ferrariego. Wyposa\u017cenie wn\u0119trza jest utrzymane w stylu barokowym i pochodzi z XVIII stulecia. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym mie\u015bci si\u0119 obraz Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, kt\u00f3rego autorem jest Szymon Czechowicz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 farny \u015bw. Stanis\u0142awa Biskupa i M\u0119czennika by Barbidu – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a by Marek Argent – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki pod wezwaniem \u017b\u0142\u00f3bka Pana Jezusa<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki powsta\u0142 w 1604 roku z po\u0142\u0105czonych dw\u00f3ch gotyckich budynk\u00f3w mieszkalnych. Obecnie jest opuszczony.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki pw. \u017b\u0142\u00f3bka Chrystusa by Marek Argent – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zdewastowane wn\u0119trze by Marek Argent – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 klasztorny franciszkan\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 klasztorny franciszkan\u00f3w (dawniej bernardyn\u00f3w) pochodzi z XVII w. Bernardyni zostali sprowadzeni do Wschowy przez Kazimierza Jagiello\u0144czyka w 1457 roku. W tym w\u0142a\u015bnie czasie zosta\u0142 wzniesiony szachulcowy ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor. W roku 1556 klasztor zosta\u0142 spalony przez protestant\u00f3w. W odbudowanym ko\u015bciele g\u0142\u00f3wny o\u0142tarz oraz boczne s\u0105 wykonane w stylu rokokowym przez Antoniego Schulza z Rawicza. W \u015bciany naw zosta\u0142y wbudowane renesansowe epitafia Miko\u0142aja Tarnowskiego oraz rodziny Gurowskich z portretami trumiennymi. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa zosta\u0142 ustanowiony sanktuarium Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Matki Bo\u017cej Pocieszenia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Klasztor franciszkan\u00f3w we Wschowie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Barokowe wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sklepienie ko\u015bcio\u0142a franciszkan\u00f3w by \u0141ukasz Baku\u0142a – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec klasztoru by Barbidu – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cmentarz ewangelicki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dawny cmentarz ewangelicki mie\u015bci obecnie Lapidarium Rze\u017aby Nagrobnej. Cmentarz za\u0142o\u017cony by\u0142 w 1609 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Staromiejski cmentarz ewangelicki by Bogus\u0142aw \u015awita\u0142a – Biuro Promocji i Rozwoju we Wschowie, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Dw\u00f3r Miel\u0119ckich<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W klasycystycznym dworze Miel\u0119ckich z XVIII\/XIX w. mie\u015bci si\u0119 obecnie szko\u0142a muzyczna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dw\u00f3r Miel\u0119ckich by Barbidu – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Okolice Wschowy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przyczyna G\u00f3rna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Przyczynie G\u00f3rnej znajduj\u0105 si\u0119 dwa pa\u0142ace z XIX wieku oraz gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jerzego z XIV wieku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Klasycystyczny pa\u0142ac II w Przyczynie G\u00f3rnej (Hodowla Zwierz\u0105t Zarodowych) by Marek Argent – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac I w Przyczynie G\u00f3rnej by Janusz Stor – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jerzego Przyczyna G\u00f3rna by Janusz Stor, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

D\u0119bowa \u0141\u0119ka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W D\u0119bowej \u0141\u0119ce znajduje si\u0119 neorenesansowy zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowy z XIX w. oraz gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 z XV w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac D\u0119bowa \u0141\u0119ka by Marek Argent – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jadwigi D\u0119bowa \u0141\u0119ka by Marek Argent – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Osowa Sie\u0144<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Osowej Sieni znajduje si\u0119 pa\u0142ac von Seherr-Thoss\u00f3w z XIX\/XX w., dwa dwory z XIX w. oraz gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 z XIV\/XV w. zbudowany z g\u0142az\u00f3w narzutowych, z drewnian\u0105 wie\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Osowa Sie\u0144 by James von Adler – Own work, CC BY-SA 4.0,<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dw\u00f3r Osowa Sie\u0144 Dolna by Marek Argent – Own work, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dw\u00f3r Osowa Sie\u0144 G\u00f3rna by Marek Argent – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Fabiana i Sebastiana w Osowej Sieni by Janusz Stor – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna kolumna Bismarcka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na miejscu kolumny upami\u0119tniaj\u0105cej pruskiego kanclerza Ottona von Bismarcka (rozebranej ok. 1960 r.) ustawiono zadem w kierunku Niemiec, pomnik byka. Buhaj Ilon by\u0142 w Polsce prototypem rozp\u0142odowym rasy holsztyno-fryzyjskiej, stanowi\u0105c z uwagi na swoj\u0105 nieprzeci\u0119tn\u0105 wydajno\u015b\u0107 dum\u0119 Pa\u0144stwowego O\u015brodka Hodowli Zarodowej w Osowej Sieni.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pomnik byka by MOs810 – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

We Wschowie (i okolicach) dzia\u0142a cukiernia \u201eSzarlotka\u201d. Wyroby cukiernicze tworzone s\u0105 na bazie naturalnych sk\u0142adnik\u00f3w, wg tradycyjnych receptur opartych na jajkach, spirytusie i ma\u015ble.<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n