{"id":6953,"date":"2022-12-12T07:57:00","date_gmt":"2022-12-12T07:57:00","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6953"},"modified":"2022-12-29T11:41:34","modified_gmt":"2022-12-29T11:41:34","slug":"w-opactwie-cystersow-w-krzeszowie-mauzoleum-slaskich-piastow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=6953","title":{"rendered":"\u015aladami Piast\u00f3w \u015bl\u0105skich, w opactwie cysters\u00f3w w Krzeszowie"},"content":{"rendered":"\n

Krzesz\u00f3w \u2013 Pomnik Historii<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
Mapa ziemi wa\u0142brzyskiej<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

W roku 1242 ksi\u0119\u017cna Anna, wdowa po Henryku Pobo\u017cnym, ufundowa\u0142a w Krzeszowie klasztor benedyktyn\u00f3w sprowadzonych z czeskich Opatovic. Jej wnuk Bolko I Surowy, w\u00f3wczas ksi\u0105\u017c\u0119 jaworski, w roku 1289 wykupi\u0142 dobra klasztorne, a w roku 1292 ufundowa\u0142 opactwo cysters\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli z Henrykowa. Wzniesiono na obecnym miejscu pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 miejscem spoczynku ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bwidnickich, m.in. Bolko I Surowego, Bolko II Ma\u0142ego. Dzi\u0119ki nadaniom ksi\u0105\u017c\u0119cym i prywatnym opactwo sta\u0142o si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych posiadaczy ziemskich na \u015al\u0105sku. Ci\u0119\u017ckie czasy nasta\u0142y w latach wojen husyckich, a nast\u0119pnie wojny trzydziestoletniej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Klasztor w Krzeszowie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ponowny rozkwit nast\u0105pi\u0142 na pocz\u0105tku XVIII w. Po trzeciej wojnie \u015bl\u0105skiej, w 1763 r., tereny g\u00f3rnej \u015acinawki wesz\u0142y ostatecznie w sk\u0142ad pa\u0144stwa pruskiego. W roku 1810 nast\u0105pi\u0142a kasata klasztoru i przej\u0119cie jego d\u00f3br przez pa\u0144stwo. W roku 1945 Krzesz\u00f3w zosta\u0142 przy\u0142\u0105czony do Polski. Jej dotychczasowych mieszka\u0144c\u00f3w wysiedlono do Niemiec. W roku 1946 klasztor obj\u0119\u0142y ss. benedyktynki ze Lwowa. Okolice Krzeszowa nale\u017c\u0105 do Polski przez 393 lata.<\/p>\n\n\n\n

Bazylika Kolegiacka Wniebowzi\u0119cia NMP w Krzeszowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bazylika Kolegiacka Wniebowzi\u0119cia NMP to barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 wchodz\u0105cy w sk\u0142ad dawnego opactwa cysters\u00f3w zbudowany w latach 1728\u20131735.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fasada bazyliki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Fasada z dwoma wie\u017cami o wysoko\u015bci 68 m jest bogato zdobiona kolumnami, pilastrami i rze\u017abami d\u0142uta praskiego artysty Ferdynanda Brokoffa. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 rze\u017aby Moj\u017cesza, \u015bwi\u0119tych zakonu cysterskiego, wy\u017cej sceny z \u017cycia Matki Bo\u017cej, nad nimi sze\u015b\u0107 postaci symbolizuj\u0105cych przymioty Chrystusa (Prawdziwy, Rz\u0105dz\u0105cy, B\u00f3g, Mocny, Ojciec przysz\u0142ego wieku i Ksi\u0105\u017c\u0119 Pokoju). Ca\u0142o\u015b\u0107 fasady wie\u0144czy imponuj\u0105ca grupa Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rze\u017aby na fasadzie bazyliki autorstwa Ferdynanda Maksymiliana Brokoffa <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Fasada bazyliki by Aw58 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wn\u0119trze jest utrzymane w tonacji bia\u0142o z\u0142otej o wystroju rokokowym. W kolebkowym sklepieniu nawy g\u0142\u00f3wnej znajduj\u0105 si\u0119 freski przedstawiaj\u0105ce sceny z \u017cycia Chrystusa i Jego Matki oraz epizody z historii zakonu cysters\u00f3w \u2013 dzie\u0142o J. Neunhertza, a w nawie poprzecznej obrazy m.in. M. Willmanna (\u201e12 Sybilli i 12 Prorok\u00f3w\u201d).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wn\u0119trze bazyliki <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym znajduje si\u0119 najstarszy obraz maryjny w Polsce \u201eMadonna z Dzieci\u0105tkiem\u201d z I po\u0142owy XIII wieku, ufundowany prawdopodobnie przez fundatora klasztoru \u2013 Bolka I.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ikona Matki Bo\u017cej \u0141askawej w o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym bazyliki by Januszk57 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Organy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Organy <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Prospekt organowy, podczas koncertu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze bazyliki, widok z prospektu organowego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sklepienie bazyliki by User:Piotrus – Self-photographed, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Freski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ambona<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dawne Opactwo Cysters\u00f3w, obecnie klasztor benedyktynek by Fotonews – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cmentarz przyko\u015bcielny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dom opata i ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mauzoleum Piast\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do wschodniej \u015bciany prezbiterium zosta\u0142o dobudowane w latach 1735\u20131747 Mauzoleum Piast\u00f3w. We wn\u0119trzu zachowa\u0142y si\u0119 ca\u0142opostaciowe tumby grobowe Bolka I (zm. 1301) i Bolka II (zm. 1368).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Mauzoleum Piast\u00f3w \u015bl\u0105skich by InnaIna – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Mauzoleum, wej\u015bcie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sarkofag Bolka I<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Sarkofag Bolka II<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Kaplica \u015aw. Jadwigi, obraz p\u0119dzla F.A. Schefflera<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Sklepienie Mauzoleum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dom opata<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dom opata zosta\u0142 wzniesiony w 1734 z inicjatywy opata krzeszowskiego Innocentego Fritscha wed\u0142ug projektu Josepha Antona Jentscha. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dom Opata by Januszk57 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pomocniczy \u015bw. J\u00f3zefa powsta\u0142 w latach 1690 – 1696. Jest to wczesnobarokowa budowla jednonawowa, w ca\u0142o\u015bci pokryta freskow\u0105 dekoracj\u0105 malarsk\u0105 autorstwa M. Willmanna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa by CaS2000 – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a \u015bw. J\u00f3zefa <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Organy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ambona<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wawrzy\u0144ca w Krzesz\u00f3wku<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Krzesz\u00f3wku znajduje si\u0119 gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 pochodz\u0105cy z I po\u0142. XIV w., rozbudowany w 1588 r. Wn\u0119trze jest barokowe.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Krzesz\u00f3wku by Jacek Halicki – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny by Aw58 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jadwigi w Grz\u0119dach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jadwigi \u015al\u0105skiej w Grz\u0119dach zosta\u0142 wzniesiony ok. 1550 r., przebudowany w XVIII w. w stylu barokowym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jadwigi by Edward Knapczyk – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Czarcia Maczuga<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kiedy cystersi w XII wieku budowali klasztor tak to rozz\u0142o\u015bci\u0142o diab\u0142a, kt\u00f3ry zamieszkiwa\u0142 tamtejsze okolice, \u017ce postanowi\u0142 go zniszczy\u0107, zrzucaj\u0105c na niego g\u0142az. Musia\u0142 to zrobi\u0107 w nocy, zanim pierwszy kur zapieje, bo o \u015bwicie traci\u0142 moc. Gdy lecia\u0142 z g\u0142azem w stron\u0119 Krzeszowa i by\u0142 ju\u017c nad Gorzeszowem wtedy koguty zacz\u0119\u0142y pia\u0107 i diabe\u0142 upu\u015bci\u0142 g\u0142az, kt\u00f3ry spad\u0142 nieopodal gorzeszowskiej karczmy. St\u0105d ludzie zacz\u0119li go nazywa\u0107 Diabelska Maczug\u0105. Jest to maczuga skalna zbudowana z piaskowca ciosowego, wieku kredowego o wysoko\u015bci 8 metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Diabelska Maczuga<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Betlejem<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Betlejem le\u017cy 2 km na zach\u00f3d od Krzeszowa w G\u00f3rach Kruczych. Znajduje si\u0119 tu drewniany pawilon na wodzie z malowid\u0142ami Georga Neunhertza odnosz\u0105cymi si\u0119 do Starego Testamentu. Betlejem zosta\u0142o za\u0142o\u017cone w 1680 r. przez opata krzeszowskiego Bernarda Ros\u0119, kt\u00f3ry wzorowa\u0142 si\u0119 rzekomo na podobnym obiekcie w klasztorze augustian\u00f3w w Pradze. Jako pierwszy obiekt wzniesiono kaplic\u0119 betlejemsk\u0105, w kt\u00f3rej cystersi krzeszowscy tradycyjnie odprawiali pasterk\u0119. W s\u0105siedztwie kaplicy opat Rosa wzni\u00f3s\u0142 na stawie drewniany pawilon letni. Pawilon s\u0142u\u017cy\u0142 te\u017c jako k\u0105pielisko, ze wzgl\u0119du na lecznicze w\u0142a\u015bciwo\u015bci w\u00f3d ze \u017ar\u00f3d\u0142a i stawu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Letni pawilon na wodzie w Betlejem by Op – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niedaleko Krzeszowa, w G\u00f3rach Kamiennych, znajduje si\u0119 gospodarstwo agroturystyczne \u201cWa\u0144czyk\u00f3wka\u201d. Gospodarstwo specjalizuje si\u0119 w produkcji ser\u00f3w krowich, kozich i owczych. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u017ar\u00f3d\u0142o: www.wanczykowka.com\/ser\/kozi-grzbiet\/<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n