{"id":70,"date":"2021-05-02T14:46:35","date_gmt":"2021-05-02T14:46:35","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=70"},"modified":"2022-09-17T10:34:53","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:53","slug":"likopen-pomidorowe-zloto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=70","title":{"rendered":"Likopen \u2013 pomidorowe z\u0142oto"},"content":{"rendered":"\n

Pomidory<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Coraz bardziej ro\u015bnie \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u015bcis\u0142ej zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy zdrowiem a odpowiedni\u0105 diet\u0105. W poszukiwaniu \u201ecudownych\u201d \u015brodk\u00f3w dietetycznych chcieliby\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zwyk\u0142e pomidory. Jest to jedno z najpopularniejszych warzyw \u015bwiata. Produkuje si\u0119 ich 177 mln ton rocznie. Polska jest sz\u00f3stym producentem pomidor\u00f3w w UE z udzia\u0142em ok. 5%. Z uwagi na klimat, nasze pomidory cechuj\u0105 si\u0119 bardziej kwa\u015bnym, orze\u017awiaj\u0105cym smakiem. Produkcja pomidor\u00f3w w Polsce rozpoczyna si\u0119 na pocz\u0105tku kwietnia i trwa do po\u0142owy listopada i jest prowadzona w uprawach polowych oraz pod os\u0142onami.Produkcja pomidor\u00f3w gruntowych od wielu lat wykazuje tendencje spadkowe (<\/strong>obecnie ok. 255 tys. ton) na rzecz upraw w szklarniach i tunelach (644 tys. ton rocznie).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Likopen<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pomidory znalaz\u0142y wielkie uznanie dietetyk\u00f3w jako \u017ar\u00f3d\u0142o likopenu. Likopen to czerwony barwnik z rodziny karotenoid\u00f3w <\/a>– naturalnych przeciwutleniaczy. Dzi\u0119ki niemu wiele owoc\u00f3w takich jak pomidory, arbuzy, czerwona papryka, czerwony grejpfrut, owoce dzikiej r\u00f3\u017cy s\u0105 zabarwione na czerwono. Ale nie o kolor tu chodzi – likopen jest aktywnym antyoksydantem, kt\u00f3ry skutecznie neutralizuje w organizmie wolne rodniki<\/u><\/strong>. C\u00f3\u017c to takiego?<\/p>\n\n\n\n

Wolne rodniki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wolne rodniki powstaj\u0105 w wyniku naturalnych proces\u00f3w metabolicznych zachodz\u0105cych g\u0142\u00f3wnie w mitochondriach  naszych kom\u00f3rek. W odpowiednich ilo\u015bciach s\u0105 po\u017cyteczne, gdy\u017c chroni\u0105 organizm przed toksycznymi substancjami, bakteriami i wirusami. Ale ich nadmiar jest gro\u017any dla naszego zdrowia, gdy\u017c wolne rodniki mog\u0105 uszkadza\u0107 struktur\u0119 bia\u0142ek, lipid\u00f3w, a nawet DNA. Gdy mamy zbyt du\u017co wolnych rodnik\u00f3w dochodzi do tzw. stresu oksydacyjnego<\/strong>, a to znacznie podnosi ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b nowotworowych, sercowo-naczyniowych, metabolicznych, Alzheimera i Parkinsona. Takim dodatkowym \u017ar\u00f3d\u0142em wolnych rodnik\u00f3w mog\u0105 by\u0107 zanieczyszczone \u015brodowisko, z\u0142a \u017cywno\u015b\u0107 (np. sma\u017cone i grillowane potrawy) oraz stres.<\/p>\n\n\n\n

Aby likwidowa\u0107 stres oksydacyjny, w naszej diecie musz\u0105 by\u0107 codziennie podawane antyoksydanty<\/u><\/strong>, czyli substancje neutralizuj\u0105ce nadmiar wolnych rodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Likopen \u2013 silny antyoksydant<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Likopen jest najsilniejszym antyoksydantem spo\u015br\u00f3d karotenoid\u00f3w – wsp\u00f3\u0142czynnik \u201emocy\u201d antyoksydacyjnej Kq<\/sub> dla likopenu wynosi 31, beta-karotenu 14, a luteiny 8. \u015awie\u017ce pomidory zawieraj\u0105 0.7 – 4.9 mg likopenu<\/strong> w 100 gramach. Polskie pomidory uzyskuj\u0105 tutaj przewag\u0119, gdy\u017c optymalna temperatura podczas dojrzewania pomidor\u00f3w powinna wynosi\u0107 160<\/sup>C -260<\/sup>C, a powy\u017cej 350<\/sup>C likopen przekszta\u0142ca si\u0119 w beta-karoten. Poprzez obr\u00f3bk\u0119 mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 koncentracj\u0119 likopenu: w ketchupie mo\u017ce go by\u0107 11 mg\/100g, w sokach i zupie 8 mg\/100 g.<\/p>\n\n\n\n

Badania nad rakiem prostaty wykaza\u0142y, \u017ce przy suplementacji 15 mg likopenu dziennie znacz\u0105co zmniejsza si\u0119 prawdopodobie\u0144stwo raka. W badaniach nad rakiem piersi uzyskano spadek zachorowa\u0144 o 18% przy diecie bogatej w likopen. Podobne wyniki uzyskiwano dla prewencji i terapii raka p\u0142uc, szyjki macicy i sk\u00f3ry. Korzystne dzia\u0142anie likopenu jest r\u00f3wnie\u017c wykazywane w przypadku leczenia m\u0119skiej niep\u0142odno\u015bci, chor\u00f3b zespo\u0142u metabolicznego, czy uszkodzenia w\u0105troby. Likopen wp\u0142ywa hamuj\u0105co na syntez\u0119 cholesterolu i pomaga w usuwaniu jego \u201ez\u0142ej” frakcji LDL z krwi, przez co poprawia funkcjonowanie uk\u0142adu sercowo-naczyniowego zmniejszaj\u0105c ryzyko wyst\u0105pienia udaru i zawa\u0142u. Popularyzatorem likopenu w Polsce jest pan prof. Jan Barcikowski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a likopenu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przyjmuje si\u0119, \u017ce dzienne spo\u017cycie likopenu<\/strong> powinno by\u0107 na poziomie 5-10 mg co odpowiada kilku pomidorom lub talerzowi zupy pomidorowej. Warto stosowa\u0107 ketchupy zawieraj\u0105ce wy\u017csze warto\u015bci przecieru pomidorowego – co najmniej 200 g pomidor\u00f3w na 100g ketchupu. Np. ketchup z \u201eOgr\u00f3dka Dziadunia\u201d zawiera 220 g pomidor\u00f3w na 100 g ketchupu. Ketchup powinien by\u0107 pozbawiony skrobi kukurydzianej, kt\u00f3ra zast\u0119puje pulp\u0119 pomidorow\u0105 i nie zawiera likopenu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ketchupy z \u201eOgr\u00f3dka Dziadunia\u201d<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c powinni\u015bmy nasz\u0105 codzienn\u0105 diet\u0119 wzbogaci\u0107 o \u015bwie\u017ce pomidory lub ich przetwory. Pami\u0119tajmy tak\u017ce o dodaniu do nich kilku kropel oliwy lub oleju, gdy\u017c likopen<\/strong> nie rozpuszcza si\u0119 w wodzie, a rozpuszcza si\u0119 w t\u0142uszczach. Likopenu nie powinni\u015bmy spo\u017cywa\u0107 wsp\u00f3lnie z potrawami bogatymi w wap\u0144 (np. ser), gdy\u017c obni\u017ca on dost\u0119pno\u015b\u0107 wapnia o 84%.<\/p>\n\n\n\n

Smacznego!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opracowano na podstawie [1]<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Ma\u0142gorzata Grabowska, Dariusz Wawrzyniak, Katarzyna Rolle, Piotr Chomczy\u0144ski, Stefan Oziewicz, Stefan Jurga and Jan Barciszewski. Let food be your medicine: nutraceutical properties of lycopene. Food Funct., 2019, 1\u201313<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pomidory Coraz bardziej ro\u015bnie \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u015bcis\u0142ej zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy zdrowiem a odpowiedni\u0105 diet\u0105. W poszukiwaniu \u201ecudownych\u201d \u015brodk\u00f3w dietetycznych chcieliby\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zwyk\u0142e pomidory. Jest to jedno z najpopularniejszych warzyw \u015bwiata. Produkuje si\u0119 ich 177 mln ton rocznie. Polska jest sz\u00f3stym producentem pomidor\u00f3w w UE z udzia\u0142em ok. 5%. Z uwagi na klimat, nasze pomidory cechuj\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":71,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":115,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions\/115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/71"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}