{"id":7343,"date":"2022-06-25T09:55:00","date_gmt":"2022-06-25T09:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=7343"},"modified":"2022-09-17T10:34:39","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:39","slug":"w-biskupim-czerwinsku-nad-wisla-i-krolewskim-wyszogrodzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=7343","title":{"rendered":"W biskupim Czerwi\u0144sku nad Wis\u0142\u0105 i kr\u00f3lewskim Wyszogrodzie"},"content":{"rendered":"\n
\n
Mapa ziemi p\u0142ockiej<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czerwi\u0144sk nad Wis\u0142\u0105 to miasto po\u0142o\u017cone na ziemi ciechanowskiej na Mazowszu. Historia Czerwi\u0144ska przez stulecia by\u0142a zwi\u0105zana z histori\u0105 tutejszego klasztoru kanonik\u00f3w regularnych, powsta\u0142ego w XII w. Czerwi\u0144sk w 1373 r., jako osada nale\u017c\u0105ca do biskup\u00f3w p\u0142ockich, uzyska\u0142 prawa miejskie. W 1526 roku Czerwi\u0144sk zosta\u0142 wcielony do ziem Kr\u00f3lestwa Polskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Czerwi\u0144sk z dominuj\u0105cymi wie\u017cami bazyliki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Po potopie szwedzkim miasto si\u0119 wyludni\u0142o. W 1795 r. w\u0142\u0105czono Czerwi\u0144sk do Prus, a w 1815 r. Czerwi\u0144sk znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Kongres\u00f3wki pod panowaniem rosyjskim. W 1819 r. skasowano podupadaj\u0105cy ju\u017c klasztor. W 1870 r. Czerwi\u0144sk formalnie utraci\u0142 prawa miejskie, kt\u00f3re odzyska\u0142 dopiero w 2020 r. Okolice Czerwi\u0144ska nale\u017c\u0105 do Polski przez 904 lata.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rynek \u2013 Plac Batorego w Czerwi\u0144sku by VVerka5, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bazylika Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Czerwi\u0144sku nad Wis\u0142\u0105<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bazylika jest te\u017c zwana Sanktuarium Matki Bo\u017cej Pocieszenia. Jest to roma\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 nale\u017c\u0105cy do dawnego klasztoru kanonik\u00f3w regularnych, za\u0142o\u017conego w drugiej \u0107wierci XII w. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zbudowany zosta\u0142 z cios\u00f3w granitowych, pochodz\u0105cych z lokalnie dost\u0119pnych g\u0142az\u00f3w narzutowych.<\/p>\n\n\n\n

Najstarszy dokument po\u015bwiadczaj\u0105cy istnienie klasztoru pochodzi z 1155 r., jest to bulla protekcyjna papie\u017ca Hadriana IV wystawiona na pro\u015bb\u0119 tutejszego przeora Gwidona, w kt\u00f3rej papie\u017c obj\u0105\u0142 opiek\u0119 nad klasztorem i jego dobrami. Z okresu za\u0142o\u017cenia klasztoru pochodzi roma\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 klasztorny pod wezwaniem Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Adrian IV papie\u017c bierze pod opiek\u0119 klasztor w Czerwi\u0144sku, \u017ar\u00f3d\u0142o Archiwum G\u0142\u00f3wne Akt Dawnych<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Klasztor pe\u0142ni\u0142 wa\u017cne funkcje obronne, cz\u0119sto bywali tu te\u017c dostojnicy ko\u015bcielni i ksi\u0105\u017c\u0119ta mazowieccy. W 1361 r. przebywa\u0142 tu Kazimierz Wielki. W lipcu 1410 r. W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o po przeprawie przez Wis\u0142\u0119 modli\u0142 si\u0119 tu o powodzenie swej wyprawy przeciwko Krzy\u017cakom, a po bitwie pod Grunwaldem pono\u0107 ofiarowa\u0142 klasztorowi w podzi\u0119ce sw\u00f3j he\u0142m, kt\u00f3ry nosi\u0142 w bitwie. W XV w. dosz\u0142o te\u017c tutaj do wielu istotnych wydarze\u0144 politycznych (rokowania z kr\u00f3lem Erykiem Pomorskim \u2013 1419, przywilej czerwi\u0144ski \u2013 1422, sejmy mazowieckie).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Schody po\u0142udniowe, Brama Opata Kuli, klasztor kanonik\u00f3w regularnych i wie\u017ce bazyliki w Czerwi\u0144sku nad Wis\u0142\u0105 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Brama Opata Kuli i wie\u017ce bazyliki w Czerwi\u0144sku nad Wis\u0142\u0105 by Ed88, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Klasztor kanonik\u00f3w regularnych zosta\u0142 skasowany przez w\u0142adze rosyjskie w 1819 roku. Klasztor wraz z ko\u015bcio\u0142em obj\u0119\u0142y norbertanki usuni\u0119te z P\u0142ocka. W 1902 r. i norbertanki odesz\u0142y z Czerwi\u0144ska, w 1923 r. ich miejsce zaj\u0119li salezjanie, kt\u00f3rzy podj\u0119li si\u0119 odbudowy zniszczonego przez okres niezamieszkania klasztoru.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cz\u0119\u015b\u0107 frontowa bazyliki by Ed88, praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec klasztoru, ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Zwiastowania NMP w Czerwi\u0144sku nad Wis\u0142\u0105 by Zala – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Absyda bazyliki by Ed88, Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Portal roma\u0144ski znajduj\u0105cy si\u0119 w kruchcie pochodzi z 1. po\u0142owy XII w., jego autor zwi\u0105zany by\u0142 najpewniej z w\u0142oskim warsztatem mistrza Wiligelma z Modeny. Najciekawsza jest dekoracja kapiteli kolumn w uskokach portalu: na lewym jest antyczny heros ujarzmiaj\u0105cy smoki, na prawym za\u015b maska z li\u015b\u0107mi. S\u0105 to symbole \u017cywio\u0142\u00f3w ognia i wody. Dwie brakuj\u0105ce g\u0142owice zapewne nosi\u0142y symbole \u017cywio\u0142\u00f3w ziemi i powietrza, tworz\u0105c w ten spos\u00f3b symbolik\u0119 ca\u0142o\u015bci \u015bwiata materialnego. W po\u0142udniowym portaliku bocznym zachowa\u0142y si\u0119 oryginalne drzwi z roma\u0144skimi okuciami z ko\u0142atk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamiast zako\u0142ata\u0107, ludzie g\u0142aszcz\u0105 g\u0142ow\u0119 maszkarona<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Kamienna chrzcielnica<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Roma\u0144ski portal by Ed88, Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Kapitel roma\u0144skiej kolumny <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze bazyliki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W po\u0142udniowej kaplicy \u015bwi\u0105tyni znajduj\u0105 si\u0119 niezmiernie cenne niewielkie fragmenty monumentalnego malowid\u0142a przedstawiaj\u0105cego S\u0105d Ostateczny pochodz\u0105ce prawdopodobnie z 1. po\u0142. XIII w.. Na \u015bcianie wschodniej znajduj\u0105 si\u0119 malowid\u0142a nieco innego charakteru, o grubym konturze. W dw\u00f3ch g\u00f3rnych rz\u0119dach znajduj\u0105 si\u0119 sceny z Genesis pochodz\u0105ce z 2. po\u0142owy XII w., Freski znale\u017a\u0107 mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c w innych cz\u0119\u015bciach ko\u015bcio\u0142a. W kaplicy p\u00f3\u0142nocnej znale\u017a\u0107 mo\u017cna resztki malowid\u0142a z XV w., w kaplicy klasztornej znajduje si\u0119 przedstawienie \u015bw. Krzysztofa (r\u00f3wnie\u017c XV w.), za\u015b w g\u0142\u00f3wnej apsydzie ko\u015bcielnej znajduj\u0105 si\u0119 malowid\u0142a z 2. \u0107wierci XVI w. przedstawiaj\u0105ce 12 aposto\u0142\u00f3w wi\u0105zane z Hansem D\u00fcrerem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cenne freski w kaplicy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny wykonany zosta\u0142 w Krakowie ok. 1630 r. W jego centrum znajduje si\u0119 obraz Matki Boskiej Czerwi\u0144skiej, uwa\u017cany za cudowny, namalowany  w 1612 r. przez \u0141ukasza z \u0141owicza. Jest on jedn\u0105 ze starszych replik obrazu Matki Bo\u017cej Pocieszenia z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Prezbiterium i o\u0142tarz w bazylice <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Obraz Matki Bo\u017cej w bazylice w Czerwi\u0144sku nad Wis\u0142\u0105 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Stalle w bazylice<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wyszogr\u00f3d<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wyszogr\u00f3d by\u0142 miastem kr\u00f3lewskim Korony Kr\u00f3lestwa Polskiego. Wyszogr\u00f3d liczy sobie ju\u017c prawie tysi\u0105c lat i obok P\u0142ocka, Czerwi\u0144ska nad Wis\u0142\u0105 i Czerska nale\u017cy do najstarszych miast nie tylko Mazowsza, ale i Polski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Panorama Wyszogrodu (widok z nowego mostu) by Silentgringo – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza pisana wzmianka o Wyszogrodzie datowana jest na 1065 rok(falsyfikat mogile\u0144ski). Z pocz\u0105tkiem XIII w. Konrad I poleci\u0142 wybudowa\u0107 tutaj zamek drewniany, kt\u00f3ry w p\u00f3\u017aniejszym okresie zosta\u0142 rozebrany, aby ust\u0105pi\u0107 zamkowi murowanemu postawionemu przez Kazimierza Wielkiego. Zamek ten zreszt\u0105 w p\u00f3\u017aniejszym czasie zosta\u0142 d\u0142ugoletni\u0105 siedzib\u0105 starost\u00f3w kr\u00f3lewskich. Wyszogr\u00f3d w 1398 r. uzyska\u0142 prawa miejskie od ksi\u0119cia Janusza I Starszego. Rozkwit miasta przerwa\u0142 potop szwedzki w latach 1655-1660.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
G\u00f3ra Zamkowa w Wyszogrodzie by Hiuppo – Own work (mod), CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wyszogr\u00f3d by\u0142 znany z najd\u0142u\u017cszego drewnianego mostu w Europie, kt\u00f3ry w 1999 r. zosta\u0142 rozebrany (pozosta\u0142 ma\u0142y fragment). Konstrukcja posiada\u0142a 60 prz\u0119se\u0142 i a\u017c 1285 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci. Wybudowali go Niemcy (r\u0119kami je\u0144c\u00f3w wojennych) w 1916 r. z drewna pochodz\u0105cego z Puszczy Kampinoskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fragment starego mostu w Wyszogrodzie (rozebrany) by Silentgringo – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Tylko tyle zosta\u0142o z dawnego mostu – przycz\u00f3\u0142ek p\u00f3\u0142nocny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Wyszogrodzie<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy zosta\u0142 wybudowany w XVIII w. przez architekta pomorskiego Samuela Fischera. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zbudowany jest w stylu p\u00f3\u017anobarokowym, a fasad\u0119 ko\u015bcio\u0142a wie\u0144cz\u0105 dwie smuk\u0142e wie\u017ce. We wn\u0119trzu na uwag\u0119 zas\u0142uguje neobarokowy o\u0142tarz z drugiej po\u0142owy XIX w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Wyszogrodzie by VVerka5, praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy by Przemys\u0142aw Jahr, Own work, CC0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Anielskiej w Wyszogrodzie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Anielskiej \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142 Franciszkan\u00f3w zosta\u0142 oddany do u\u017cytku na pocz\u0105tku XV w. W XVII w. uleg\u0142 rozbudowie i przebudowie. W latach 1808-1945 by\u0142 ko\u015bcio\u0142em lutera\u0144skim. Zbudowany w stylu barokowym, posiada zabytkowy o\u0142tarz, nawy, p\u00f3\u017anogotyckie prezbiterium. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny posiada ciekaw\u0105 rze\u017ab\u0119 pelikana, kt\u00f3ry karmi m\u0142ode.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Bo\u017cej Anielskiej by Silentgringo – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Anielskiej by Gdaniec – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Przy nowy mo\u015bcie nad Wis\u0142\u0105 znajduje si\u0119 pomnik po\u015bwi\u0119cony bohaterom Bitwy nad Bzur\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pomnik bohater\u00f3w Bitwy nad Bzur\u0105 by Silentgringo – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela w R\u0119bowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W R\u0119bowie znajduje si\u0119 p\u00f3\u017anogotycki drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 konstrukcji zr\u0119bowej z lisicami, z wyposa\u017ceniem barokowym i zabytkow\u0105 polichromi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela R\u0119bowo<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela R\u0119bowo, \u0179r\u00f3d\u0142o: Pawe\u0142 J. Mazurkiewicz, www.drewnianemazowsze.pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na typowe dania kuchni polskiej warto si\u0119 uda\u0107 do zajazdu Pobite Gary w Czerwi\u0144sku. Dostaniemy tam pomidor\u00f3wk\u0119, groch\u00f3wk\u0119, zup\u0119 cyga\u0144sk\u0105 z jajkiem sadzonym, pulpety w sosie z kopytkami, bitki  wieprzowe z kasz\u0105  gryczan\u0105, kotlety po\u017carskie z pieczonymi ziemniakami.<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n