{"id":8573,"date":"2022-12-21T08:22:00","date_gmt":"2022-12-21T08:22:00","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=8573"},"modified":"2023-01-03T09:04:44","modified_gmt":"2023-01-03T09:04:44","slug":"rudawy-janowickie-janowice-wielkie-zamek-bolczow-gory-sokole","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=8573","title":{"rendered":"Rudawy Janowickie: Janowice Wielkie, zamek Bolcz\u00f3w, G\u00f3ry Sokole"},"content":{"rendered":"\n
\n
Mapa Kotliny Jeleniog\u00f3rskiej<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W VI wieku na obszary g\u00f3rnego Bobra dotarli S\u0142owianie z plemienia Bobrzan. Pod koniec X wieku Rudawy sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 pa\u0144stwa Mieszka I, w\u0142adcy Polan. W okresie rozbicia dzielnicowego Polski nast\u0105pi\u0142 szczeg\u00f3lny rozw\u00f3j Janowic. Od pocz\u0105tku ksi\u0105\u017c\u0119tom \u015bl\u0105skim zale\u017ca\u0142o na zasiedlaniu niedochodowych tak zwanych pustkowi, bez mieszka\u0144c\u00f3w p\u0142ac\u0105cych danin. Wzmo\u017con\u0105 akcj\u0119 kolonizacyjn\u0105 podj\u0119li ksi\u0105\u017c\u0119ta Henryk Brodaty i Boles\u0142aw II Rogatka, kt\u00f3rzy sprowadzili na tutejsze ziemie najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 osadnik\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie z przeludnionych wtedy Niemiec. Jednym z pierwszych w\u0142a\u015bcicieli Janowic znanych z imienia by\u0142 Clericus Bolcze (1372 rok), prawdopodobny za\u0142o\u017cyciel zamku Bolcz\u00f3w. Od wieku XVI w Janowicach Wielkich dzia\u0142a\u0142y kruszarnie, huty i ku\u017anice przerabiaj\u0105ce urobek rud miedzi i o\u0142owiu ze sztolni Miedzianki, Mniszkowa i Starych Janowic. Na pocz\u0105tku XVII w. w\u0142a\u015bcicielem tych d\u00f3br zosta\u0142a rodzina Schaffgotsch. Dla Daniela Schaffgotscha wybudowano dw\u00f3r nad Bobrem, kt\u00f3ry do dzi\u015b jest ozdob\u0105 wioski. Podczas wojny trzydziestoletniej w roku 1642, Janowice, dw\u00f3r nad Bobrem i zamek Bolcz\u00f3w zosta\u0142y spalone przez \u017co\u0142nierzy szwedzkich. Zamek Bolcz\u00f3w nigdy ju\u017c nie zosta\u0142 w pe\u0142ni odbudowany. \u0141\u0105czny czas przynale\u017cno\u015bci Janowic do Polski wynosi 393 lata. Przypomnijmy, \u017ce czas przynale\u017cno\u015bci do Czech wynosi\u0142 350 lat, a Prus i Niemiec 203 lata.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sokolik i Krzy\u017cna G\u00f3ra w Janowicach Wielkich \u2013 w tle \u015anie\u017cka by Pitcairn2424 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bcio\u0142y w Janowicach Wielkich<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3ln\u0105 historie katolik\u00f3w i ewangelik\u00f3w pokazuj\u0105 dwa s\u0105siednie ko\u015bcio\u0142y. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki to budowla barokowa, obecnie jest to rzymskokatolicki ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Chrystusa Kr\u00f3la. Gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki pw. Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny pochodzi z XV\/XVI w. W g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzu zachowa\u0142 si\u0119 cenny tryptyk, kamienne gotyckie sakramentarium i renesansowa chrzcielnica.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bcio\u0142y w Janowicach: z lewej gotycki Wniebowzi\u0119cia NMP, z prawej barokowy (dawny ewangelicki) Chrystusa Kr\u00f3la<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wie\u017ce ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Janowicach: z lewej gotycki Wniebowzi\u0119cia NMP, z prawej barokowy (dawny ewangelicki) Chrystusa Kr\u00f3la<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Pa\u0142ac w Janowicach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac w Janowicach zbudowany zosta\u0142 w XIV wieku przez rycerza von Beier. Na pocz\u0105tku XVII w. hrabia Daniel von Schaffgotsch, w\u0142a\u015bciciel pobliskiego Bolczowa, zleci\u0142 rozbudow\u0119 dworu. Barokowy kszta\u0142t rezydencja przybra\u0142a w 1775 r., a kolejnej przebudowy dokonano w roku 1830, a w latach 1830-1840 za\u0142o\u017cono pi\u0119kny, dobrze zachowany do dzi\u015b park krajobrazowy z widokiem na Janowice, Rudawy Janowickie i pobliskie G\u00f3ry Sokole. W 1962 r. umieszczono w pa\u0142acu dom pomocy spo\u0142ecznej, kt\u00f3ry funkcjonuje do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac w Janowicach Wielkich<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac w Janowicach Wielkich <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac w Janowicach Wielkich <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pa\u0142ac w Janowicach Wielkich, dziedziniec<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Stalowo-kamienny most kolejowy nad Bobrem w Janowicach by Pitcairn2424 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Rudawy Janowickie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rudawy Janowickie to niewielki masyw g\u00f3rski zajmuj\u0105cy powierzchni\u0119 ok. 90 km\u00b2. Jego zachodnia cz\u0119\u015b\u0107, za Prze\u0142. Karpnick\u0105 nosi nazw\u0119 G\u00f3r Sokolich. Najwy\u017cszym szczytem jest Ostra Ma\u0142a (945 m n.p.m.[1][2]) \u2013 po\u0142udniowo-zachodni wierzcho\u0142ek Skalnika. W Rudawach Janowickich wyst\u0119puje du\u017ca ilo\u015b\u0107 ska\u0142ek, zbudowanych przede wszystkim z granitu, ale te\u017c z gnejs\u00f3w, amfibolit\u00f3w, zlepie\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Masyw Staro\u015bcinskich Ska\u0142 by Andrzej AWPD – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Staro\u015bci\u0144skie Ska\u0142y \u2013 Ig\u0142a by Zp z czeskiej Wikipedii, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Krzy\u017cna G\u00f3ra z Karpnik by Jacek Halicki – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ska\u0142y Sokolika \u2013 Sokolik Du\u017cy by Biedrek – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok na Sokole G\u00f3ry by Andrzej AWPD – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sokole G\u00f3ry, widok z Sokolika by Pudelek – Own work, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zamek Bolcz\u00f3w<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Zamek zosta\u0142 zbudowany w roku 1375 przez dworzanina ksi\u0119cia Bolka II z rodu Bolcz\u00f3w. Zamek wielokrotnie zmienia\u0142 w\u0142a\u015bcicieli \u2013 w latach 1537-1543 nale\u017ca\u0142 do Justusa Decjusza z Krakowa, dworzanina i sekretarza kr\u00f3la polskiego Zygmunta Starego. W 1645 roku obiekt zosta\u0142 zaj\u0119ty przez Szwed\u00f3w, kt\u00f3rzy opuszczaj\u0105c zamek w grudniu tego roku podpalili zabudowania mieszkalne. Od tego czasu Bolcz\u00f3w pozostaje w ruinie. Zainteresowanie turystyk\u0105 w po\u0142owie XIX wieku (w 1824 go\u015bci\u0142 tu Fryderyk Wilhelm III) spowodowa\u0142o, \u017ce zamek z inicjatywy hrabiego Stolberg-Wernigerode zosta\u0142 poddany w 1848 roku pracom rekonstrukcyjnym, mie\u015bci\u0142a si\u0119 w nim, zbudowana na starych fundamentach, niewielka gospoda w stylu szwajcarskim. Po wojnie w budynku gospody mie\u015bci\u0142o si\u0119 schronisko turystyczne, kt\u00f3re z czasem uleg\u0142o dewastacji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Brama wjazdowa do zamku Bolcz\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny zamku Bolcz\u00f3w byTakasamarasa – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek Bolcz\u00f3w <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek Bolcz\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek Bolcz\u00f3w wkomponowany w ska\u0142y <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek Bolcz\u00f3w wkomponowany w ska\u0142y<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Zamek Bolcz\u00f3w, widok z zamku g\u00f3rnego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Granitowe ska\u0142y w pobli\u017cu zamku Bolcz\u00f3w <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Granitowe ska\u0142y w pobli\u017cu zamku Bolcz\u00f3w<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kolorowe jeziorka<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W wyniku eksploatacji pirytu niedaleko miejscowo\u015bci Wie\u015bciszowice powsta\u0142y kolorowe jeziorka. W kopalniach wydobywano w latach 1785\u20131925 piryt, przerabiany na kwas siarkowy w P\u0142oszowie, przysi\u00f3\u0142ku Ciechanowic. Ich barwa wynika ze sk\u0142adu chemicznego pod\u0142o\u017ca, na kt\u00f3rym s\u0105 zlokalizowane. Jeziorko Purpurowe jest pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po eksploatacji \u0142upk\u00f3w serycytowych, a kolor pochodzi od zwi\u0105zk\u00f3w \u017celaza (\u0142upki serycytowo\u2013chlorytowe).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Purpurowe Jeziorko by Pitert, praca w\u0142asna, CC BY-SA 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jeziorko B\u0142\u0119kitne powsta\u0142o w wyniku eksploatacji zwi\u0105zk\u00f3w miedzi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
B\u0142\u0119kitne Jeziorko by Pitert, praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Schronisko PTTK \u201eSzwajcarka\u201d<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Schronisko PTTK \u201eSzwajcarka\u201d jest po\u0142o\u017cone na wysoko\u015bci 520 m n.p.m., na po\u0142udniowo-wschodnim stoku Krzy\u017cnej G\u00f3ry (654 m n.p.m.), na terenie Rudawskiego Parku Krajobrazowego. Mie\u015bci si\u0119 w drewnianym zabytkowym budynku w stylu tyrolskim, wybudowanym w 1823, wi\u0119c jest najstarszym budynkiem u\u017cytkowanym jako schronisko turystyczne w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Schronisko Szwajcarka by Jacek Halicki – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na tradycyjne dania polskiej kuchni mo\u017cemy si\u0119 wybra\u0107 do Radomierza, do Zajazdu Go\u015bciniec.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zajazd Go\u015bciniec<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

U\u017cyteczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n