{"id":8715,"date":"2022-12-31T11:41:00","date_gmt":"2022-12-31T11:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=8715"},"modified":"2023-01-07T12:49:12","modified_gmt":"2023-01-07T12:49:12","slug":"na-pograniczu-gornych-luzyc-i-dolnego-slaska-gory-izerskie-swieradow-zdroj-i-pobiedna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=8715","title":{"rendered":"Na pograniczu G\u00f3rnych \u0141u\u017cyc i Dolnego \u015al\u0105ska: G\u00f3ry Izerskie, \u015awierad\u00f3w Zdr\u00f3j i Pobiedna"},"content":{"rendered":"\n

W dorzeczu Izery i \u0141aby: na biegunie zimna, w umar\u0142ych lasach, kopalni kwarcu, rezerwacie ciemnego nieba i obserwatorium astronomicznym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
Mapa G\u00f3rnych \u0141u\u017cyc<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
Mapa Kotliny Jeleniog\u00f3rskiej<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

G\u00f3rne \u0141u\u017cyce<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00f3rne \u0141u\u017cyce (Hornja \u0141u\u017eica) to kraina historyczno-geograficzna, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym miastem jest Budziszyn (Niemcy). Granica \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych biegnie wzd\u0142u\u017c Kwisy obejmuj\u0105c Luba\u0144 \u015al\u0105ski, Le\u015bn\u0105, podchodz\u0105c pod Gryf\u00f3w \u015al\u0105ski (pozostawiaj\u0105c go po stronie \u015bl\u0105skiej), obejmuje Pobiedn\u0105 ko\u0142o \u015awieradowa Zdr\u00f3j, a ko\u0144czy na szczycie Smreka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kamie\u0144 graniczny na szczycie Smreka. Napis na tablicy: \u201eDo 1815 roku tr\u00f3jstyk historyczny G\u00f3rne \u0141u\u017cyce, Czechy, \u015al\u0105sk\u201d by SchiDD – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od VI w. do pocz\u0105tku XV wieku tereny te znane by\u0142y jako Milsko, od zamieszkuj\u0105cego je plemienia s\u0142owia\u0144skiego Milczan. Na tych ziemiach wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 j\u0119zyk g\u00f3rno\u0142u\u017cycki. W latach 1002-1005 Boles\u0142aw Chrobry zaj\u0105\u0142 Milsko i w\u0142\u0105czy\u0142 do Polski. Kontrol\u0119 nad Mi\u015bni\u0105 utracili\u015bmy w 1031 r., kiedy powsta\u0142a Marchia Mi\u015bnie\u0144ska. Milsko wkr\u00f3tce trafi\u0142o w r\u0119ce Ksi\u0119stwa Czech (1076), a p\u00f3\u017aniej ksi\u0119cia jaworskiego Henryka z dynastii Piast\u00f3w (1319). W 1348 region przeszed\u0142 pod w\u0142adztwo czeskie. Obecnie cz\u0119\u015b\u0107 tego obszaru le\u017c\u0105ca na zach\u00f3d od rzeki Kwisy po Nys\u0119 \u0141u\u017cyck\u0105 znajduje si\u0119 na terytorium Polski. Po II wojnie G\u00f3rnych \u0141u\u017cyczan potraktowano jako Niemc\u00f3w i przesiedlono do Niemiec. \u0141\u0105czny czas przynale\u017cno\u015bci do Polski tej cz\u0119\u015bci G\u00f3rnych \u0141u\u017cyc wynosi 103 lata. Z kolei niezamieszkane w \u015bredniowieczu tereny G\u00f3r Izerskich nale\u017ca\u0142y do Czech, i st\u0105d \u015awierad\u00f3w Zdr\u00f3j przynale\u017cy do Polski tylko przez 75 lat.<\/p>\n\n\n\n

\u015awierad\u00f3w Zdr\u00f3j<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015awierad\u00f3w jako potencjalne uzdrowisko uznano dopiero w XVIII w. W 1795 wybudowano pierwszy dom zdrojowy, za\u015b w 1817 odkryto \u017ar\u00f3d\u0142o w korycie rzeki, w zwi\u0105zku z czym uregulowano jej przebieg i wybudowano zdr\u00f3j zwany Dolnym \u015awieradowem. By\u0142 jednym z pierwszych uzdrowisk, gdzie poza funkcj\u0105 pitn\u0105 wprowadzono k\u0105piele w wywarze z kory \u015bwierku i w borowinie. W 1899 r. odbudowano dom zdrojowy po po\u017carze dodaj\u0105c 45-metrow\u0105 wie\u017c\u0119 oraz urz\u0105dzono otaczaj\u0105cy go park zdrojowy, zbudowano pijalni\u0119 w\u00f3d w G\u00f3rnym Zdroju oraz 80-metrowy kryty hall spacerowy. W 1946 roku \u015awierad\u00f3w Zdr\u00f3j uzyska\u0142 prawa miejskie. W 1973 roku do miasta w\u0142\u0105czono s\u0105siedni\u0105 Czerniaw\u0119-Zdr\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sanatorium Szarotka w \u015awieradowie Zdr\u00f3j<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dom wypoczynkowy Marzenie przy willi Pintsch by Kasias32 – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa w \u015awieradowie Zdr\u00f3j<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa zosta\u0142 wybudowany z inicjatywy hrabiny Marii von Schaffgotsch pod koniec XIX w.. Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza o\u0142tarzowi po\u015bwi\u0119conemu \u015bw. J\u00f3zefowi przeniesionemu ze starej kaplicy (z 1785 r.), kt\u00f3r\u0105 wpompowano w nowy ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa by Marek013 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dom zdrojowy w \u015awieradowie Zdr\u00f3j<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tutejsze wody lecznicze \u2013 radoczynne szczawy o r\u00f3\u017cnym stopniu zmineralizowania, u\u017cywane zar\u00f3wno do picia, jak i do k\u0105pieli, oraz ok\u0142ady borowinowe lecz\u0105 przede wszystkim choroby reumatyczne, narz\u0105d\u00f3w ruchu, uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia oraz choroby ginekologiczne.<\/p>\n\n\n\n

Dom zdrojowy zosta\u0142 wybudowany w roku 1899 r. Obiekt sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci po\u0142\u0105czonych hal\u0105 spacerow\u0105. Dom zdrojowy jest zaakcentowany wie\u017c\u0105 zegarow\u0105 o wysoko\u015bci 46 metr\u00f3w. Taras przed domem zdrojowym ma ponad 160 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dom Zdrojowy (od ty\u0142u)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Drugie (mniejsze) skrzyd\u0142o Domu Zdrojowego by Zenobia Miszewska – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dom Zdrojowy <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Hala spacerowa, drewniana o d\u0142ugo\u015bci 80 m to najd\u0142u\u017cszy tego typu obiekt na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Hala spacerowa <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Hala spacerowa <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Drewniana konstrukcja Hali spacerowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Park Zdrojowy by Mach240390 – Own work, CC BY 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Stacja kolejowa \u015awierad\u00f3w Zdr\u00f3j i 100 m linii kolejowej<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stacj\u0119 w \u015awieradowie wybudowano w 1909 roku wraz z uruchomieniem linii kolejowej z Mirska. Funkcj\u0119 pasa\u017cersk\u0105 stacja pe\u0142ni\u0142a do 1996 roku, kiedy to zlikwidowano lini\u0119 kolejow\u0105. Obecnie stacj\u0119 przekszta\u0142cono w muzeum kolejnictwa, a nawet odbudowano 100 m toru kolejowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u015awierad\u00f3w-Zdr\u00f3j – stacja kolejowa po rewitalizacji (Miejskie Centrum Kultury, Aktywno\u015bci i Promocji Gminy) by Marek Mr\u00f3z – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Czerniawa Zdr\u00f3j<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czerniawa Zdr\u00f3j zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do \u015awieradowa Zdr\u00f3j w 1973 r. Miejscowo\u015b\u0107 le\u017cy ju\u017c na terenie \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca w Czerniawie Zdr\u00f3j<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca mie\u015bci si\u0119 w \u015awieradowie Zdr\u00f3j \u2013 Czerniawie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca by Zenobia Miszewska – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Czarci M\u0142yn w Czerniawie Zdr\u00f3j<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

M\u0142yn wodny na Czarnym Potoku powsta\u0142 oko\u0142o 1890 roku. W obiekcie zosta\u0142o zachowane oryginalne wyposa\u017cenie m\u0142y\u0144skie, typowe dla prze\u0142omu XIX i XX wieku, kiedy budowano je w tzw. systemie ameryka\u0144skim z ca\u0142kowicie zmechanizowanym transportem zbo\u017ca. Do 1951 roku m\u0142yn by\u0142 nap\u0119dzany nasi\u0119biernym ko\u0142em wodnym o \u015brednicy 6,5 metra. Obecnie m\u0142yn pe\u0142ni funkcje muzealne – prezentowane s\u0105 dawne urz\u0105dzenia m\u0142ynarskie i piekarskie, m.in. mlewnik, gniotownik, \u015brutownik, elewatory, silosy, czyszczarnia, wialnia zbo\u017cowa, tryjer, sortownik, a tak\u017ce 100-letni czynny piec chlebowy. W Czarcim M\u0142ynie serwowany jest wypiekany tutaj chleb.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Czarci m\u0142yn w Czerniawie-Zdr\u00f3j by Zenobia Miszewska – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pobiedna i dwie wie\u017ce<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pobiedna po\u0142o\u017cona jest ju\u017c na G\u00f3rnych \u0141u\u017cycach. Osada zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w roku 1667 przez Wiganda von Gersdorf jako miasto g\u00f3rnicze dla prze\u015bladowanych protestant\u00f3w z teren\u00f3w Czech. Przebiega\u0142a tu kiedy\u015b linii kolejowa \u0142\u0105cz\u0105ca Mirsk z Frydlantem (CZ).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Jind\u0159ichovice pod Smrkem \u2013 koniec linii kolejowej, dalej rozebrane torowisko do Polski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Typowe g\u00f3rno\u0142u\u017cyckie budynki mieszkalno-gospodarcze (np. arkadowe \u0142uki) by Cieslak J\u00fcrgen – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W miejscowo\u015bci znajduje si\u0119 pa\u0142ac z 1768 roku Maxa Hugo ks. Hohenlohe-Oehringen, obecnie w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac w Pobiednej by SchiDD – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z dawnego ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego z XVIII w. pozosta\u0142a tylko wie\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego by Arkadiusz Kucharski \u201eArski\u201d; – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wie\u017ca Mon Plaisir<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Giera\u0142t\u00f3wku, obecnej cz\u0119\u015b\u0107 Pobiednej po\u0142o\u017conej przy granicy, stoi wie\u017ca Mon Plaisir (Moja Przyjemno\u015b\u0107, p\u00f3\u017aniej wie\u017ca Wilhelma) wybudowana przez Adolfa Traugotta von Gersdorfa w latach 1803-1804 jako obserwatorium astronomiczne do obserwacji planet i gwiazd, pomiar\u00f3w pr\u0119dko\u015bci \u015bwiat\u0142a, bada\u0144 wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych. W 1850 r. przekszta\u0142cono j\u0105 w punkt widokowy, a p\u00f3\u017aniej nazwano wie\u017c\u0105 Cesarza Wilhelma.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wie\u017ca Mon Plaisir na dawnej niemieckiej widok\u00f3wce<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wie\u017ca Mon Plaisir, \u017ar\u00f3d\u0142o: www.swieradowzdroj.pl\/105-swieradowzdroj-wieza-mon-plaisir<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

G\u00f3ry Izerskie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00f3ry Izerskie to pasmo g\u00f3rskie w Sudetach Zachodnich, na terenie Czech i Polski. Tworzy je szereg grzbiet\u00f3w g\u00f3rskich o przebiegu p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d \u2013 po\u0142udniowy wsch\u00f3d, w tym Wysoki Grzbiet z Wysok\u0105 Kop\u0105 (1126 m n.p.m.) \u2013 najwy\u017cszym wzniesieniem w G\u00f3rach Izerskich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przyroda Stogu Izerskiego by MOs810 – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

G\u00f3ry Izerskie s\u0105 niezbyt wysokie, o \u0142agodnych wierzchowinach (na skutek dzia\u0142ania warunk\u00f3w atmosferycznych w okresie paleogenu \u2013 70\u201335 mln lat temu \u2013 nast\u0105pi\u0142o wietrzenie ska\u0142, powoduj\u0105c wyr\u00f3wnanie szczytowych partii g\u00f3r). Kiedy\u015b zalesione \u015bwierkiem, dzi\u0119ki dzia\u0142aniu kwa\u015bnych deszczy pod koniec XX w. utraci\u0142y w du\u017cym stopniu szat\u0119 le\u015bn\u0105, dzi\u0119ki czemu zyska\u0142y fantastyczne panoramiczne po horyzont widoki.<\/p>\n\n\n\n

Schronisko na Stogu Izerskim<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015awietnym punktem wypadowym w G\u00f3ry Izerskie jest \u015awierad\u00f3w Zdr\u00f3j. Na grzbiet Stogu Izerskiego mo\u017cemy si\u0119 uda\u0107 kolejk\u0105 gondolow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kolej gondolowa \u201eSt\u00f3g Izerski\u201d oraz trasa narciarska by Jan Pol\u00e1k – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na wysoko\u015bci 1060 m n.p.m. (ok. 50 metr\u00f3w poni\u017cej szczytu Stogu Izerskiego) jest po\u0142o\u017cone schroniskiem PTTK – najbardziej na zach\u00f3d wysuni\u0119te schronisko po polskiej stronie Sudet\u00f3w. Schronisko powsta\u0142o w 1922 roku z inicjatywy niemieckiej organizacji turystycznej RGV \u201eRiesengebirgsverein\u201d. Budynek schroniska zosta\u0142 wybudowany w stylu \u015bl\u0105sko-\u0142u\u017cyckim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
G\u00f3ry Izerskie – Schronisko na Stogu Izerskim by I, Hydrus, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Smerek<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od schroniska warto uda\u0107 si\u0119 na szczyt Smreka, gdzie po czeskiej stronie znajduje si\u0119 nowa wie\u017ca widokowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wie\u017ca widokowa na szczycie Smerka (1 124 m, po czeskiej stronie), odradzaj\u0105cy si\u0119 las by J Budissin, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Izera, zlewisko Morza P\u00f3\u0142nocnego<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Izera (cz. Jizera) to prawy dop\u0142yw \u0141aby. Cz\u0119\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 Izery le\u017cy po polskiej stronie na po\u0142udniowym zboczu Smreka i st\u0105d jest to jeden z niewielu obszar\u00f3w w Polsce nale\u017c\u0105cy do zlewiska Morza P\u00f3\u0142nocnego. Izera przep\u0142ywaj\u0105c przez olbrzymi\u0105 Hal\u0119 Izersk\u0105 na d\u0142ugo\u015bci 15 km jest rzek\u0105 graniczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rezerwat przyrody Torfowiska Doliny Izery by MartinVeselka – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Rzeka Izera na Hali Izerskiej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Hala Izerska \u2013 biegun zimna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hala Izerska (cz. Velk\u00e1 Jizersk\u00e1 louka) to g\u00f3rska \u0142\u0105ka po\u0142o\u017cona na wysoko\u015bci 840\u2013880 m n.p.m. w dolinie g\u00f3rnej Izery. Na Hali Izerskiej rosn\u0105 charakterystyczne dla torfowisk okazy ba\u017cyny czarnej, turzycy sk\u0105pokwiatowej i bagiennej, we\u0142nianki pochwowatej i w\u0105skolistnej czy rosiczki okr\u0105g\u0142olistnej. Jest tam najni\u017csze stanowisko kosodrzewiny, jedno z dw\u00f3ch pozakarkonoskich w Sudetach. Teren Hali obejmuje rezerwat przyrody Torfowiska Doliny Izery.<\/p>\n\n\n\n

Warunki klimatyczne panuj\u0105ce na Hali izerskiej s\u0105 zbli\u017cone do po\u0142o\u017conego o 600 m wy\u017cej subalpejskiego pi\u0119tra Karkonoszy, co spowodowane jest nap\u0142ywem ch\u0142odnego i wilgotnego powietrza atlantyckiego. Nawet latem notowane bywaj\u0105 na niej ujemne temperatury powietrza: \u22125,5 \u00b0C (20 lipca 1996), \u22121,7 \u00b0C (14 sierpnia 2012). 29 grudnia 1996 zanotowano \u221236,6 \u00b0C, a 3 lutego 2012 \u221236 \u00b0C. W ka\u017cdym miesi\u0105cu notuje si\u0119 temperatury ujemne, a \u015bnieg zalega do maja. Ze wzgl\u0119du na najni\u017csze \u015brednie temperatury roczne Hala Izerska uwa\u017cana jest za polski biegun zimna. Rekordowo niskie temperatury na Hali Izerskiej s\u0105 efektem nocnej inwersji temperatury, powstaj\u0105cej, kiedy ze zboczy g\u00f3r schodzi ch\u0142odne powietrze w kierunku szczelnej kotliny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rezerwat przyrody Torfowiska Doliny Izery by MartinVeselka – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Rezerwat przyrody Torfowiska Doliny Izery by MartinVeselka – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
W drodze z Hali Izerskiej do Chatki G\u00f3rzyst\u00f3w, \u015blady po dawnej wsi, by krysi@, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Chatka G\u00f3rzyst\u00f3w<\/u><\/em><\/strong> \u2013 jedyny \u015blad dawnej wsi<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Chatka G\u00f3rzyst\u00f3w to schronisko turystyczne mieszcz\u0105ce si\u0119 na Hali Izerskiej Na hali tej istnia\u0142a kiedy\u015b wie\u015b Gross-Iser (ok. 240 mieszka\u0144c\u00f3w), a budynek schroniska i stoj\u0105ca obok niego drewutnia s\u0105 jej jedyn\u0105 pozosta\u0142o\u015bci\u0105 (mie\u015bci\u0142a si\u0119 w nim szko\u0142a). Osada zosta\u0142a ca\u0142kowicie zniszczona w latach powojennych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Schronisko Chatka G\u00f3rzyst\u00f3w by Pnapora – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Sine Ska\u0142ki \u2013 \u015bladami Wied\u017amina<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sine Ska\u0142ki s\u0105 drugim co do wysoko\u015bci wzniesieniem w G\u00f3rach Izerskich. Kopulasty szczyt wyrasta z wierzchowiny Zielonej Kopy w kszta\u0142cie rozleg\u0142ej kopu\u0142y. Powierzchnia wierzchowiny jest tak wyr\u00f3wnana, \u017ce wierzcho\u0142ek w terenie jest trudno rozpoznawalny. Szczyt Sinych Ska\u0142ek zwie\u0144czony jest rumowiskiem zwietrza\u0142ych ska\u0142 gnejsowych. Tutaj te\u017c kr\u0119cono kilka scen do Wied\u017amina, st\u0105d punkt widokowy  1122 m.n.p.m. nosi czasem nazw\u0119 Wied\u017amina. Bezle\u015bny grzbiet zapewnia bezkresne widoki po horyzont. Wci\u0105\u017c s\u0105 widoczne skutki katastrofy ekologicznej (zniszczenie las\u00f3w), kt\u00f3ra nawiedzi\u0142a te ziemie 30-40 lat temu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Grzbietowe \u0142\u0105ki, powoli odradzaj\u0105cy si\u0119 las by Piotr Ku\u017aniar – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Umar\u0142y las<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na skutek kwa\u015bnych deszcz\u00f3w powodowanych wysokimi emisjami SO2<\/sub> (tworz\u0105cymi kwas siarkawy H2<\/sub>SO3<\/sub>) z elektrowni niemieckich, czeskich i polskich (Tur\u00f3w) w latach 80 i 90-tych XX w. zamar\u0142y olbrzymie lasy \u015bwierkowe G\u00f3r Izerskich. Do dzisiaj przyroda nie odbudowa\u0142a szaty le\u015bnej. Czy tak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a Puszcza Bia\u0142owieska?<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Umar\u0142y las w G\u00f3rach Izerskich<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Las w G\u00f3rach Izerskich by Prazak – wikimedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wysoka Kopa<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wysoka Kopa (1127 m n.p.m.) to najwy\u017cszy szczyt G\u00f3r Izerskich. Jest to wspania\u0142y punkt widokowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Szczyt Wysokiej Kopy by Maoman – Own work, CC0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bezle\u015bne (w wyniku kl\u0119ski ekologicznej z lat 80. XX w.) partie wierzcho\u0142ka poro\u015bni\u0119te s\u0105 \u0142\u0105kami subalpejskimi z interesuj\u0105cymi gatunkami ro\u015blin (arcydzi\u0119giel litwor, g\u0119si\u00f3wka Hallera, zawilec narcyzowy).<\/p>\n\n\n\n

Kopalnia kwarcu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odkrywkowa kopalnia kwarcu \u201eStanis\u0142aw\u201d jest po\u0142o\u017cona na p\u00f3\u0142nocno-wschodnim zboczu wzniesienia Izerskie Garby (na wysoko\u015bci 1050 m n.p.m). Produkcja kopalni obejmuje trzy odmiany kwarcu: ceramiczny, najbardziej warto\u015bciowy, p\u00f3\u0142ceramiczny i hutniczy. Wydobywany kwarc odznacza si\u0119 bardzo wysok\u0105 zawarto\u015bci\u0105 krzemionki (od 97 do 100%). Surowiec o takich parametrach jest wykorzystywany w przemy\u015ble: szklarskim, hutniczym i elektronicznym. Kamienio\u0142om s\u0142ynie z kolekcjonerskich okaz\u00f3w kryszta\u0142\u00f3w kwarcu. Na obrze\u017cach \u017cy\u0142y kwarcowej wyst\u0119puj\u0105 inne minera\u0142y jak piryt, fluoryt, chalkopiryt, wietrzej\u0105cy na wi\u015bniowo hematyt, zielony lub \u017c\u00f3\u0142tawo-brunatny wezuwian, ametyst, czarny turmalin, wollastonit.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wyrobisko po \u017cyle kwarcowej, Kopalnia Stanis\u0142aw by Pudelek (Marcin Szala) – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kwarc mleczny to odmiana kwarcu, kt\u00f3rego charakterystyczne mleczne zabarwienie jest wynikiem obecno\u015bci du\u017cej liczby rozproszonych kropelek cieczy oraz p\u0119cherzyk\u00f3w wype\u0142nionych dwutlenkiem w\u0119gla. Intensywno\u015b\u0107 mlecznego zabarwienia zale\u017cy od liczby i rozmiaru p\u0119cherzyk\u00f3w. Nieliczne okazy mog\u0105 zawiera\u0107 ma\u0142e ilo\u015bci z\u0142ota.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kwarc mleczny, Wikipedia, CC BY-SA 2.0 br<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wysoki Kamie\u0144<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wysoki Kamie\u0144 (1058 m n.p.m.) to szczyt po\u0142o\u017cony w Wysokim Grzbiecie, tu\u017c nad Szklarsk\u0105 Por\u0119b\u0105. Ze szczytu rozci\u0105ga si\u0119 panorama na Karkonosze, G\u00f3ry Izerskie, G\u00f3ry Kaczawskie oraz Rudawy Janowickie. Grzbiet zbudowany z odpornych na wietrzenie hornfels\u00f3w, kt\u00f3re tworz\u0105 ska\u0142ki na szczycie. W 1837 r. Schaffgotschowie, b\u0119d\u0105cy w\u0142a\u015bcicielami tych teren\u00f3w, wybudowali na szczycie schronisko Hochsteinbaude, jako jedne z pierwszych w Sudetach. Schronisko ponownie uruchomiono po wojnie w 1947 r. W 1962 nieremontowane schronisko rozebrano. Obecnie rodzina Go\u0142b\u00f3w ze Szklarskiej Por\u0119by wybudowa\u0142a nowe schronisko oraz wie\u017c\u0119 widokow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wysoki Kamie\u0144 by Hydrus – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Nowe schronisko na Wysokim Kamieniu by Jacek Halicki – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok z Wysokiego Kamienia na Szklarsk\u0105 Por\u0119b\u0119 i Karkonosze (Szrenica na prawo od \u015brodka grzbietu) by Endymion2000 – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Park Ciemnego Nieba<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W G\u00f3rach Izerskich jest jeden z dw\u00f3ch polskich Park\u00f3w Ciemnego Nieba. Utworzony zosta\u0142 w 2009 roku i zajmuje powierzchni\u0119 oko\u0142o 7500 ha. Celem istnienia parku jest przede wszystkim zachowanie nocnego nieba wolnego od nadmiaru \u015bwiat\u0142a, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwe jest obserwowanie gwiazd, a co jest obecnie w miastach i wok\u00f3\u0142 nich mocno ograniczone. Ponadto celem jest r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3cenie uwagi na sam problem nadmiernego \u201ezanieczyszczania\u201d nocnego nieba sztucznym \u015bwiat\u0142em oraz propagowanie ochrony \u015brodowiska nocnego. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wst\u0119ga Drogi Mlecznej nad Izerskim Parkiem Ciemnego Nieba by Tomasz Tomsonowskyy – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W \u015awieradowie\u2013Zdr\u00f3j warto odwiedzi\u0107 restauracj\u0119 Czarny Potok, w kt\u00f3rej zjemy dobrego pstr\u0105ga, dania polskie i ukrai\u0144skie. Na s\u0142awne nale\u015bniki koniecznie trzeba zajrze\u0107 do Chatki G\u00f3rzyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Restauracja Czarny Potok, Sanatoryjna 4a, \u015awierad\u00f3w-Zdr\u00f3j<\/p>\n\n\n\n

Wycieczka w G\u00f3ry Izerskie:<\/p>\n\n\n\n