{"id":881,"date":"2021-05-04T15:57:07","date_gmt":"2021-05-04T15:57:07","guid":{"rendered":"http:\/\/smakipolski.pl\/?p=881"},"modified":"2022-09-17T10:34:51","modified_gmt":"2022-09-17T10:34:51","slug":"podziemny-olbrzym-w-gorach-sowich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=881","title":{"rendered":"Podziemny Olbrzym w G\u00f3rach Sowich"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em><u>\u201eRiese\u201d (Olbrzym)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wobec nasilaj\u0105cych si\u0119 alianckich nalot\u00f3w bombowych w 1943 r. Niemcy przenios\u0142y du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swej strategicznej produkcji zbrojeniowej w rejon Sudet\u00f3w. Szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142a mie\u0107 sie\u0107 pot\u0119\u017cnych bunkr\u00f3w i budowli podziemnych wydr\u0105\u017conych w G\u00f3rach Sowich. W 1943 roku rozpocz\u0119to zakrojone na szerok\u0105 skal\u0119 i z ogromnym rozmachem prace budowlane pod wsp\u00f3lnym kryptonimem \u201eRiese\u201d (Olbrzym). Budowa nie zosta\u0142a nigdy uko\u0144czona, pozostawiaj\u0105c po sobie szereg niedoko\u0144czonych podziemnych kompleks\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-590.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-882\" width=\"706\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-590.png 507w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-590-300x144.png 300w\" sizes=\"(max-width: 706px) 100vw, 706px\" \/><figcaption>Program \u201eRiese\u201d obejmuj\u0105cy budow\u0119 kompleks\u00f3w: \u201eRzeczka\u201d, \u201eJawornik\u201d, \u201eW\u0142odarz\u201d, \u201eOs\u00f3wka\u201d, \u201eSobo\u0144\u201d, \u201eGontowa\u201d.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Prace budowlane koordynowa\u0142a Organizacja Todt. Do dr\u0105\u017cenia podziemnych zespo\u0142\u00f3w wykorzystywano wi\u0119\u017ani\u00f3w i je\u0144c\u00f3w wojennych kwaterowanych w kilku okolicznych obozach pracy.<\/p>\n\n\n\n<p>W zboczach g\u00f3r wiercono otwory w ska\u0142ach, kt\u00f3re rozsadzano materia\u0142ami wybuchowymi. W ten spos\u00f3b powstawa\u0142y sztolnie i komory, kt\u00f3re wzmacniano obudowami \u017celbetowymi. Ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a uzbrojona w pot\u0119\u017cne sieci infrastruktur drogowych, kolejowych, a tak\u017ce wodoci\u0105gowych, kanalizacyjnych, telefonicznych i energetycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Poszczeg\u00f3lne kompleksy Riese\u201d s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Rzeczka (Walim). Podziemny kompleks wykuty w g\u00f3rze Ostra o d\u0142ugo\u015bci tuneli 500 metr\u00f3w (2500 m\u00b2).<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Jawornik (Jugowice G\u00f3rne). Podziemny kompleks wykuty w masywie Ch\u0142opskiej G\u00f3ry o d\u0142ugo\u015b\u0107 dost\u0119pnych podziemi 460 metr\u00f3w (1400 m\u00b2).<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W\u0142odarz. Najwi\u0119kszy kompleks w masywie g\u00f3ry W\u0142odarz o d\u0142ugo\u015b\u0107 korytarzy 3200 metr\u00f3w (10 700 m\u00b2). Cz\u0119\u015b\u0107 obiektu jest zalana wod\u0105<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; G\u0142uszyca \u2013 Os\u00f3wka. Kompleks o d\u0142ugo\u015bci korytarzy 1700 metr\u00f3w (6700 m\u00b2)<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sobo\u0144. Kompleks z tunelami o d\u0142ugo\u015bci 700 metr\u00f3w (1900 m\u00b2).<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sokolec \u2013 Gontowa. Podziemny kompleks w masywie g\u00f3ry Gontowa o d\u0142ugo\u015bci korytarzy 850 metr\u00f3w (2400 m\u00b2), reszta zawalona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-regular-font-size\">Prace zosta\u0142y wykonane tylko w cz\u0119\u015bci. Przed wkroczeniem Armii Czerwonej w 1945 r. wiele podziemnych konstrukcji zosta\u0142o zniszczonych, a przynajmniej tunele do nich prowadz\u0105ce zosta\u0142y wysadzone. Na podstawie szcz\u0105tkowej dokumentacji mo\u017cna oceni\u0107, \u017ce dotychczas oko\u0142o po\u0142owa podziemnych korytarzy nie zosta\u0142a odnaleziona.<\/p>\n\n\n\n<p><em><u><strong>Podziemny kompleks Walim \u2013 Rzeczka<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Do kompleksu prowadz\u0105 trzy sztolnie wykute w ska\u0142ach wschodniego zbocza wzniesienia Ostrej. Sercem kompleksu s\u0105 dwie r\u00f3wnoleg\u0142e sztolnie oraz du\u017ce hale.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-591.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-883\" width=\"634\" height=\"412\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-591.png 534w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-591-300x195.png 300w\" sizes=\"(max-width: 634px) 100vw, 634px\" \/><figcaption>Wej\u015bcie do podziemnego kompleksu by Halicki &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-592.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-884\" width=\"527\" height=\"396\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-592.png 405w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-592-300x225.png 300w\" sizes=\"(max-width: 527px) 100vw, 527px\" \/><figcaption>Atrapa rakiety V-1<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"605\" height=\"454\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-593.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-885\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-593.png 605w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-593-300x225.png 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-593-600x450.png 600w\" sizes=\"(max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><figcaption>Podziemny bunkier<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-594.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-886\" width=\"566\" height=\"425\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-594.png 357w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-594-300x225.png 300w\" sizes=\"(max-width: 566px) 100vw, 566px\" \/><figcaption>Podziemne komory<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-595.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-887\" width=\"368\" height=\"490\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-595.png 253w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-595-225x300.png 225w\" sizes=\"(max-width: 368px) 100vw, 368px\" \/><figcaption>Podziemne sztolnie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-596.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-888\" width=\"388\" height=\"291\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-597.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-889\" width=\"388\" height=\"290\"\/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-598.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-890\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-598.png 605w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-598-300x225.png 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/obraz-598-600x450.png 600w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption>Podziemna komora, widowisko multimedialne<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na posi\u0142ek wybrali\u015bmy si\u0119 do Zajazdu Hubert prowadzonego przez rodzin\u0119 My\u015bli\u0144skich. Zabytkowy zajazd si\u0119 mie\u015bci w Walimiu w odrestaurowanym budynku z 1801 r. Na zapleczu mamy \u201eM\u00f3j Eko Ogr\u00f3d\u201c pe\u0142en zi\u00f3\u0142 i kwiat\u00f3w. Serwowane tu s\u0105 potrawy w stylu kuchni domowej oparte na w\u0142asnych ekologicznych produktach. Szczeg\u00f3lnie polecamy pierogi ruskie, ze szpinakiem, kaczego mi\u0119sa i z dzika i grzyb\u00f3w le\u015bnych. Na deser warto spr\u00f3bowa\u0107 szarlotk\u0119 z lodami i domowy sernik z gor\u0105c\u0105 czekolad\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><strong><em><u><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Zajazd Hubert, ul. Wyspia\u0144skiego 9, Walim<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eRiese\u201d (Olbrzym) Wobec nasilaj\u0105cych si\u0119 alianckich nalot\u00f3w bombowych w 1943 r. Niemcy przenios\u0142y du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swej strategicznej produkcji zbrojeniowej w rejon Sudet\u00f3w. Szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142a mie\u0107 sie\u0107 pot\u0119\u017cnych bunkr\u00f3w i budowli podziemnych wydr\u0105\u017conych w G\u00f3rach Sowich. W 1943 roku rozpocz\u0119to zakrojone na szerok\u0105 skal\u0119 i z ogromnym rozmachem prace budowlane pod wsp\u00f3lnym kryptonimem \u201eRiese\u201d (Olbrzym).&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":890,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[58,4],"tags":[98],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/881"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=881"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1232,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/881\/revisions\/1232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}