{"id":8949,"date":"2023-01-24T21:28:10","date_gmt":"2023-01-24T21:28:10","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=8949"},"modified":"2023-02-10T20:23:10","modified_gmt":"2023-02-10T20:23:10","slug":"krolewskie-miasto-sandomierz-stolica-wojewodztwa-sandomierskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=8949","title":{"rendered":"Kr\u00f3lewskie miasto Sandomierz \u2013 stolica wojew\u00f3dztwa sandomierskiego"},"content":{"rendered":"\n

Sandomierz \u2013 Pomnik Historii<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na skraju G\u00f3r Pieprzowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
Mapa ziemi sandomierskiej<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ziemia sandomierska, na kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnymi o\u015brodkami by\u0142y Sandomierz i Wi\u015blica, wchodzi\u0142a w sk\u0142ad najstarszego pa\u0144stwa polskiego. Odr\u0119bno\u015b\u0107 ziemi sandomierskiej podkre\u015blono w 1138 r. w testamencie Boles\u0142awa Krzywoustego, czyni\u0105c j\u0105 jedn\u0105 z dzielnic. Ziemi\u0105 sandomierska w\u0142ada\u0142o wielu w\u0142adc\u00f3w, m.in. Henryk Sandomierski (syn Boles\u0142awa Krzywoustego), Kazimierz II Sprawiedliwy, Leszek Bia\u0142y. Dopiero w 1289 r. W\u0142adys\u0142aw I \u0141okietek zdo\u0142a\u0142 umocni\u0107 swoje panowanie w ziemi sandomierskiej. Od XIV w. w Koronie Kr\u00f3lestwa Polskiego powsta\u0142o wojew\u00f3dztwo sandomierskie. Przetrwa\u0142o ono jeszcze do czas\u00f3w Kr\u00f3lestwa Polskiego pod rosyjskim zaborem, chocia\u017c w latach 1816\u20131837 stolic\u0119 umieszczono w Radomiu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Herb Sandomierza<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Okres przynale\u017cno\u015bci Sandomierza do Polski wynosi  931 lat Tereny na wsch\u00f3d od Wis\u0142y nale\u017c\u0105 do Polski 902 lata.<\/p>\n\n\n\n

Sandomierz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W czasach Boles\u0142awa Chrobrego miasto nale\u017ca\u0142o do trzech g\u0142\u00f3wnych siedzib Kr\u00f3lestwa Polskiego (wsp\u00f3lnie z Krakowem i Wroc\u0142awiem). W okresie rozbicia dzielnicowego by\u0142 stolic\u0105 Ksi\u0119stwa Sandomierskiego, a w czasach I Rzeczpospolitej przez oko\u0142o 700 lat r\u00f3wnie\u017c miastem wojew\u00f3dzkim. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozwoju miasta w XV wieku odegra\u0142 handel zbo\u017cem (wzd\u0142u\u017c trasy wi\u015blanej). Znaczne zniszczenia i upadek miasta spowodowa\u0142 okres wojen szwedzkich. Na pami\u0105tk\u0119 swego pobytu Szwedzi wysadzili w powietrze zamek kr\u00f3lewski. W okresie zabor\u00f3w Sandomierz sta\u0142 si\u0119 miastem granicznym mi\u0119dzy Kr\u00f3lestwem Polskim (le\u017c\u0105c w zaborze rosyjskim) a Galicj\u0105 (zab\u00f3r austriacki) i straci\u0142 znaczenie administracyjne, a tak\u017ce gospodarcze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok na Sandomierz ze statku na Wi\u015ble<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zabudowy wraz z historycznym centrum uznano za Pomnik Historii. Obszar tego pomnika obejmuje zabytki sandomierskiej star\u00f3wki, w tym mi\u0119dzy innymi bazylik\u0119 katedraln\u0105, sandomierskie ko\u015bcio\u0142y, \u015bredniowieczny uk\u0142ad urbanistyczny miasta, ratusz, a tak\u017ce W\u0105w\u00f3z Kr\u00f3lowej Jadwigi i W\u0105w\u00f3z Piszczele.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok na katedr\u0119 by NeoMill – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok na zamek i katedr\u0119 znad portu wi\u015blanego by SchiDD – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

W XIII w. sprowadzono do Sandomierza dominikan\u00f3w, kt\u00f3rzy w 1236 roku zbudowali p\u00f3\u017anoroma\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba wraz z klasztorem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba jest jednym z najstarszych polskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w ceglanych. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje bogato zdobiony p\u00f3\u0142nocny portal z trzynastego wieku, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do naszych czas\u00f3w w stanie prawie niezmienionym.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug Kad\u0142ubka ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba zosta\u0142 ufundowany przed 1211 rokiem przez piastowsk\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0119 Adelajd\u0119 Kazimierz\u00f3wn\u0119, c\u00f3rk\u0119 Kazimierza II Sprawiedliwego, ksi\u0119cia krakowskiego. Fundatorka po swojej \u015bmierci w 1211 r. zosta\u0142a w nim pochowana. W prezbiterium ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 barokowy sarkofag ksi\u0119\u017cnej Adelajdy, wykonany w 1676 roku z jednego kloca drzewa d\u0119bowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba z winnic\u0105, by SchiDD – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Roma\u0144ski portal by Wikimedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba stanowi Sanktuarium MB R\u00f3\u017ca\u0144cowej. Maryjnym kultem jest obj\u0119ty obraz Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej, kt\u00f3ry pochodzi z pierwszej po\u0142owy XVII wieku. Przeniesiony zosta\u0142 tu z nieistniej\u0105cego drugiego sandomierskiego ko\u015bcio\u0142a dominikan\u00f3w \u2013 Marii Magdaleny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaplica MB R\u00f3\u017ca\u0144cowej by Jolanta Dyr – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Matka Bo\u017ca R\u00f3\u017ca\u0144cowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bazylika katedralna Narodzenia NMP<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bazylika katedralna Narodzenia NMP to gotycki halowy ko\u015bci\u00f3\u0142 z XIV w., przekryty sklepieniami krzy\u017cowo-\u017cebrowymi, wewn\u0105trz zachowane polichromie z 1421 roku. Barokowa fasada \u015bwi\u0105tyni pochodzi z 1670 roku. W latach 1708\u20131776 nast\u0105pi\u0142a barokizacja wn\u0119trza. W prezbiterium znajduj\u0105 si\u0119 freski bizantyjsko \u2013 ruskie z pierwszej po\u0142owy XV wieku (ufundowane przez kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142\u0119, kt\u00f3ry wielokrotnie tu go\u015bci\u0142). W kaplicy mansjonarskiej polichromia rokokowa zosta\u0142a wykonana przez Bart\u0142omieja Go\u0142\u0119biowskiego i Mateusza Rejchana. O\u0142tarze z rze\u017abami s\u0105 autorstwa Macieja Polejowskiego.<\/p>\n\n\n\n

W skarbcu przechowywane s\u0105 relikwie Drzewa Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego podarowane przez Kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142\u0119. Na \u015bcianach prezbiterium zachowa\u0142y si\u0119 freski z XV wieku, a o\u0142tarze i portale \u015bwi\u0105tyni wykonane s\u0105 z czarnego marmuru, przyozdobione marmurem r\u00f3\u017cowym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katedra w Sandomierzu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze katedry by Kuba Koz\u0142owski, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz w katedrze by Strumyczek – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze katedry, organy by Qkiel – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze katedry, ambona by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bazylika Katedralna Narodzenia NMP zosta\u0142a wzniesiona przez Kazimierza Wielkiego jako zado\u015b\u0107uczynienie za grzechy. Wg D\u0142ugosza ko\u015bcio\u0142y ekspiacyjne mia\u0142y by\u0107 rodzajem pokuty w\u0142adcy za zab\u00f3jstwo duchownego Marcina Baryczki, kt\u00f3rego utopiono w Wi\u015ble w 1349 roku.<\/p>\n\n\n\n

Niedaleko katedry znajduje si\u0119 Pa\u0142ac Biskupi z 1864 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Biskupi z ogrodem by S\u0142awomir Milejski – Own work, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tego J\u00f3zefa zosta\u0142 zbudowany dla zakonu franciszkan\u00f3w reformat\u00f3w. Zakonnicy osiedlili si\u0119 w 1672 roku w Sandomierzu za zgod\u0105 biskupa krakowskiego Andrzeja Trzebickiego i rozpocz\u0119li swoje duszpasterstwo. W podziemnej krypcie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 trumn\u0119 z dobrze zachowanymi zw\u0142okami zmar\u0142ej w 1698 roku Teresy Morsztyn\u00f3wny. Od strony po\u0142udniowej zachowa\u0142y si\u0119 budynki dawnego klasztoru przekszta\u0142canego w XIX i XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa by Jpradun – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. J\u00f3zefa by Piozaj – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Mumia Teresy Morsztyn\u00f3wny w podziemiach Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. J\u00f3zefa by Kocio – Own work, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Klasztor benedyktynek, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a to zabytkowy ko\u015bci\u00f3\u0142 seminaryjny, dawniej si\u00f3str benedyktynek. Zosta\u0142 wzniesiony w latach 1686-92 wed\u0142ug projektu Jana Micha\u0142a Linka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a by SchiDD – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a by Jolanta \u015aliwi\u0144ska – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ducha<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Ducha to kompleks budynk\u00f3w poklasztornych i poszpitalnych z przylegaj\u0105cym do nich ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim. Pocz\u0105tki ko\u015bcio\u0142a zwi\u0105zane s\u0105 z rokiem 1222. Wtedy to kasztelan krakowski \u017begota herbu „Top\u00f3r” ufundowa\u0142 w Sandomierzu ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor dla zgromadzenia kanonik\u00f3w regularnych de Saxia, zwanych Duchakami. Zadaniem zakonnik\u00f3w by\u0142o prowadzenie szpitala i przytu\u0142ku dla najubo\u017cszej cz\u0119\u015bci spo\u0142eczno\u015bci miejskiej. Oryginalny ko\u015bci\u00f3\u0142 sp\u0142on\u0105\u0142 w czasie najazdu Litwin\u00f3w w 1349 roku. Odbudowany zosta\u0142 w ko\u0144cu XIV w. W o\u0142tarzu bocznym znajduje si\u0119 gotycka figura Chrystusa Frasobliwego XVI w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Ducha by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ducha, figura Chrystusa by Gorofil – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Paw\u0142a<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po po\u017carze poprzedniego ko\u015bcio\u0142a postawiono nowy, gotycki, murowany ko\u015bci\u00f3\u0142. Jego budowa trwa\u0142a 8 lat i sko\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1434 roku. W XVIII w. ko\u015bci\u00f3\u0142 przekszta\u0142cono na barokowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Paw\u0142a by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dom D\u0142ugosza<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dom D\u0142ugosza w Sandomierzu (dawna Mansjonaria) to jedno z najciekawszych polskich muze\u00f3w. Zosta\u0142 wybudowany przez mistrza Jana z Krakowa w 1476 roku w stylu p\u00f3\u017anogotyckim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dom D\u0142ugosza by Manfred Rackelhuhn – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W budynku zosta\u0142o otwarte Muzeum Diecezjalne ze zbiorami sztuki sakralnej. Dzie\u0142a sztuki by\u0142y gromadzone przez biskup\u00f3w sandomierskich. W sta\u0142ej ekspozycji znajduj\u0105 si\u0119 zabytkowe elementy z wn\u0119trz ko\u015bcio\u0142\u00f3w. W kolekcji znajduj\u0105 si\u0119: artefakty sztuki sakralnej (m.in. Matka Boska z Dzieci\u0105tkiem i \u015bw. Katarzyn\u0105 Aleksandryjsk\u0105 Lucasa Cranacha starszego), instrumenty muzyczne, sandomiriana, tzw. ksi\u0119gi drzewne. W\u015br\u00f3d eksponat\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 te\u017c r\u0119kawiczki \u015bw. Jadwigi, kr\u00f3lowej Polski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Madonna z Dzieci\u0105tkiem i \u015bwi\u0119t\u0105 Katarzyn\u0105, Lucas Cranach Starszy, ok. 1520 r.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
R\u0119kawiczki kr\u00f3lowej Jadwigi by Piotrus – Self-photographed, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Synagoga<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zbudowana w roku 1768 w miejscu wcze\u015bniejszej z ceg\u0142y w stylu barokowym, w XIX wieku dostawiono do niej dom gminy \u017cydowskiej (kaha\u0142). Synagoga zosta\u0142a zdewastowana w czasie II wojny \u015bwiatowej przez okupant\u00f3w niemieckich. Po remoncie w latach 70. przeznaczona zosta\u0142a na Archiwum Pa\u0144stwowe.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Synagoga w Sandomierzu by Hubert \u015amietanka – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Collegium Gostomianum<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Collegium Gostomianum jest jedn\u0105 z najstarszych szk\u00f3\u0142 \u015brednich w Polsce. Zachowa\u0142o si\u0119 \u201eszkolne\u201d skrzyd\u0142o dawnego kolegium jezuit\u00f3w, ufundowane w 1602 roku przez Hieronima Gostomskiego \u2013 wojewod\u0119 pozna\u0144skiego i kasztelana sandomierskiego. Zesp\u00f3\u0142 wznoszony by\u0142 w latach 1604-1615 przez budowniczego jezuickiego Micha\u0142a Hitza. Sze\u015bciokondygnacyjny obiekt zachowa\u0142 oryginalny uk\u0142ad przestrzenny, dekoracj\u0119 sklepie\u0144, pierwotny system ogrzewania budynku oraz w dw\u00f3ch kondygnacjach oryginaln\u0105, eliptyczn\u0105 klatk\u0119 schodow\u0105, kt\u00f3ra jest odosobnion\u0105 konstrukcj\u0105 tego rodzaju w Polsce. Pod t\u0105 budowl\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 obszerne dwupi\u0119trowe piwnice. Obecnie w budynku Collegium Gostomianum zn\u00f3w mie\u015bci si\u0119 szko\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Collegium Gostomianum na skarpie wi\u015blanej by SchiDD – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Collegium Gostomianum by Jakub Ha\u0142un – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ratusz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gotycki ratusz wzniesiono w 1349 r. wkr\u00f3tce po naje\u017adzie Litwin\u00f3w. W XVI w. zosta\u0142 rozbudowany i nadano mu charakter renesansowy (attyk\u0105). Wie\u017ca zosta\u0142a dobudowana w XVII w. Na \u015bcianie po\u0142udniowej ratusza znajduje si\u0119 zegar s\u0142oneczny wykonany w technice sgraffito przez Tadeusza Przypkowskiego (1958), by\u0142ego w\u0142a\u015bciciela muzeum zegar\u00f3w w J\u0119drzejowie. Od strony wschodniej przed ratuszem znajduje si\u0119 figura Matki Boskiej Niepokalanej z 1776 r. W ratuszu mie\u015bci si\u0119 Urz\u0105d Stanu Cywilnego. O godzinie 12.00 z wie\u017cy ratuszowej grany jest hejna\u0142 sandomierski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz i Rynek by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ratusz by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kamienica Ole\u015bnickich<\/u><\/em><\/strong> w Rynku<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kamienica pochodzi z prze\u0142omu XVI i XVII w. Obecnie w kamienicy mie\u015bci si\u0119 siedziba Urz\u0119du Pocztowego Poczty Polskiej. W kamienicy znajduje si\u0119 wej\u015bcie do rozleg\u0142ych piwnic i podziemnych korytarzy, s\u0142u\u017c\u0105cych dawniej jako magazyny kupieckie, udost\u0119pnionych obecnie do zwiedzania jako Podziemna Trasa Turystyczna \u201eLochy Sandomierskie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kamienica Ole\u015bnickich by Manfred Rackelhuhn – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Rynek by Wikimedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ulica Mariacka, Pa\u0142ac Biskupi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zamek kr\u00f3lewski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek zosta\u0142 wzniesiony w XIV w. na skarpie wi\u015blanej przez Kazimierza III Wielkiego, a zosta\u0142 rozbudowany w XVI w. Na zamku w 1389 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o przyj\u0105\u0142 ho\u0142d lenny z ziem Nowogrodu Wielkiego od swojego brata Lingwena. W 1395 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o zawar\u0142 tu polsko-pomorski traktat sojuszniczy z ksi\u0105\u017c\u0119tami pomorskimi \u015awi\u0119toborem III i Bogus\u0142awem VIII.<\/p>\n\n\n\n

Zamek zosta\u0142 wysadzony w powietrze w 1656 roku przez Szwed\u00f3w podczas potopu\u2013 pozosta\u0142o tylko skrzyd\u0142o zachodnie. Po III rozbiorze Polski zaborcze w\u0142adze austriackie przeznaczy\u0142y budynek zamkowy na wi\u0119zienie i siedzib\u0119 s\u0105du kryminalnego.  Obecnie na zamku mie\u015bci si\u0119 muzeum.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek kr\u00f3lewski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek kr\u00f3lewski <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zamek by Lollencja – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Muzeum Okr\u0119gowe na zamku w Sandomierzu – puchar z kolekcji zastawy sto\u0142owej by Kocio – Own work, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Brama Opatowska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Brama Opatowska to jedyna pozosta\u0142a z czterech dawnych bram miejskich. Brama pochodzi z XIV wieku, a w XVI stuleciu j\u0105 podwy\u017cszono i zwie\u0144czono attyk\u0105. Na szczycie znajduje si\u0119 taras widokowy. W Baszcie mamy zgromadzone pami\u0105tki po realizacji serialu\u201d Ojciec Mateusz\u201d. W Sandomierzu uruchomiono tak\u017ce Muzeum figur woskowych z bohaterami \u201eOjca Mateusza\u201d ( w konwikcie Boboli na Rynku).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Brama Opatowska by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok z Bramy Opatowskiej, z lewej ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015aw. Ducha<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W Sandomierzu znajdziemy wiele pami\u0105tek pochodz\u0105cych z planu filmu \u201eOjciec Mateusz\u201d. Na nasz\u0105 k\u0105\u015bliw\u0105 uwag\u0119, \u017ce Sandomierz to miasto o najwy\u017cszych wska\u017anikach przest\u0119pczo\u015bci w Polsce, zwykle us\u0142yszymy od mieszka\u0144ca: \u201etak, to prawda, ale te\u017c o najwy\u017cszym wska\u017aniku wykrywalno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Artur \u017bmijewski w Sandomierzu podczas kr\u0119cenia filmu \u201eOjciec Mateusz\u201d by Baltmedia – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Podziemna Trasa Turystyczna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podziemna trasa to efekt po\u0142\u0105czenia dawnych miejskich piwnic i sk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re powsta\u0142y w okresie od XIII do XVI wieku przez wydr\u0105\u017cenie w lessowych pok\u0142adach kom\u00f3r i korytarzy pod budynkami i placem Starego Rynku. G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 loch\u00f3w dochodzi\u0142a nawet do 15 m. Kopane by\u0142y bez \u017cadnych zabezpiecze\u0144 \u015bcian i strop\u00f3w. W XX wieku, przez przenikanie wody do pok\u0142ad\u00f3w lessu, sta\u0142y si\u0119 zagro\u017ceniem dla sandomierskiej star\u00f3wki. W latach 1964\u20131977 zosta\u0142y przeprowadzone prace zabezpieczaj\u0105ce, a tras\u0119 udost\u0119pniono do zwiedzania. Z lochami zwi\u0105zana jest legenda o Halinie Kr\u0119piance, kt\u00f3ra przechytrzy\u0142a Tatar\u00f3w w czasie najazdu w XIII wieku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Podziemna trasa by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Podziemna ekspozycja by Jolanta Dyr – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Furta Dominika\u0144ska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz bram  miejskich, w dawnych XIV- wiecznych obwarowaniach miasta istnia\u0142y te\u017c furty. Jedn\u0105 z nich jest Furta Dominika\u0144ska, czyli Ucho Igielne. Trzeba przez nie przej\u015b\u0107, je\u015bli chcesz kiedy\u015b powr\u00f3ci\u0107 do Sandomierza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Furta Dominika\u0144ska, tzw, „Ucho Igielne” by Waraci\u0142a – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cmentarz \u017cydowski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na zniszczonym przez Niemc\u00f3w cmentarzu \u017cydowskim ustawiono monument zbudowany ze macew.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Monument na cmentarzu \u017cydowskim by Wojciech Domaga\u0142a – Own work, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W\u0105w\u00f3z kr\u00f3lowej Jadwigi<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0105w\u00f3z kr\u00f3lowej Jadwigi to w\u0105w\u00f3z lessowy wci\u0119ty nieraz na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 do 10 metr\u00f3w w pok\u0142ady lessu. Mo\u017cna w nim zobaczy\u0107 korzenie starych drzew, wystaj\u0105ce ponad powierzchni\u0119 lessu. W\u0105w\u00f3z Kr\u00f3lowej Jadwigi ma d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 500 metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W\u0105w\u00f3z kr\u00f3lowej Jadwigi by Thorton – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Winnica \u015bw. Jakuba<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przy ko\u015bciele dominikan\u00f3w znajduje si\u0119 winnica \u015bw. Jakuba z cudownym widokiem na Zamek w Sandomierzu. Winnica dominika\u0144ska znajduje si\u0119 na Sandomierskim Szlaku Winiarskim s\u0142yn\u0105cym z produkcji najlepszego wina w Polsce. Tradycja uprawy winoro\u015bli przez Dominikan\u00f3w w Sandomierzu si\u0119ga 1226 r. Pocz\u0105tkowo wino wytwarzane by\u0142o g\u0142\u00f3wnie do cel\u00f3w liturgicznych. Dominikanie powr\u00f3cili do Sandomierza w 2001 r., a w 2012 przywr\u00f3cili do \u017cycia Winnic\u0119 \u015awi\u0119tego Jakuba<\/em>. Obecnie w okolicach Sandomierza dzia\u0142a kilka winnic.<\/p>\n\n\n\n

Dw\u00f3r Stru\u017cy\u0144skich Sandomierz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dworku Stru\u017cy\u0144skich z XIX w. obecnie znajduje si\u0119 w nim hotel.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dworek by Stanis\u0142aw Gurba – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

G\u00f3ry Pieprzowe<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00f3ry Pieprzowe to tak naprawd\u0119 pag\u00f3ry stanowi\u0105ce wysok\u0105 kraw\u0119d\u017a doliny Wis\u0142y w okolicy Sandomierza. Zbudowane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie z brunatnoszarych \u0142upk\u00f3w kambryjskich. \u0141upki te rozpadaj\u0105 si\u0119 w procesie wietrzenia w specyficzny spos\u00f3b, a zwietrzelina barw\u0105 i kszta\u0142tem przypomina ziarna pieprzu, co da\u0142o zapewne ludow\u0105 nazw\u0119 temu rejonowi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
G\u00f3ry Pieprzowe by Macieias, praca w\u0142asna., CC BY-SA 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok na Sandomierz z G\u00f3r Pieprzowych by Zofia Wiktoria Patoka – Own work, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przysta\u0144 na Wi\u015ble w Sandomierzu by SchiDD – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Istnieje wiele restauracji w Sandomierzu. S\u0105 lokale, kt\u00f3re kusz\u0105 swoj\u0105 ofert\u0105 kulinarn\u0105, inne miejsca zachwycaj\u0105 wystrojem lub rodzinn\u0105 atmosfer\u0105. Ofert\u0119 wykwintnej kuchni znajdziemy w Restauracji Widnokr\u0105g. Mo\u017cemy tu spr\u00f3bowa\u0107 zupy z rak\u00f3w, piersi z ba\u017canta, pol\u0119dwiczek wieprzowych i ryb.<\/p>\n\n\n\n

W Starej Piekarni dostaniemy tradycyjne dania kuchni polskiej: \u017curek z kie\u0142bas\u0105, go\u0142\u0105bki z mi\u0119sem i z sosem pomidorowym, zlepie\u0144ce (regionalne pierogi z pieca) z nadzieniem.<\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c Sandomierz to stolica winiarstwa, proponujemy degustacj\u0119 win z regionu Sandomierza: winnicy Nad Jarem, winnicy P\u0142ochockich i winnicy Sandomierskiej.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n