{"id":9001,"date":"2023-01-30T13:15:37","date_gmt":"2023-01-30T13:15:37","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=9001"},"modified":"2023-01-30T21:00:59","modified_gmt":"2023-01-30T21:00:59","slug":"na-wolyniu-werbkowice-krylow-grzeda-sokalska-ziemie-utracone-w-1951-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=9001","title":{"rendered":"Na Wo\u0142yniu: Werbkowice, Kry\u0142\u00f3w, Grz\u0119da Sokalska (ziemie utracone w 1951 r.)"},"content":{"rendered":"\n

Wo\u0142y\u0144 i Czermno – stolica Grod\u00f3w Czerwie\u0144skich<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
Mapa Grz\u0119dy Sokalskiej<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Wy\u017cyna Wo\u0142y\u0144ska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wy\u017cyna Wo\u0142y\u0144ska le\u017cy we wschodniej Polsce i na zachodzie Ukrainy, pomi\u0119dzy dorzeczem Huczwy (dop\u0142yw Bugu) i Korczyka (dorzecze S\u0142uczy). Stanowi nachylon\u0105 p\u0142yt\u0119 zbudowan\u0105 z utwor\u00f3w g\u00f3rnej kredy pokrytych warstw\u0105 less\u00f3w o mi\u0105\u017cszo\u015bci dochodz\u0105cej do 20 metr\u00f3w. Region jest g\u0142\u00f3wnie rolniczy ze wzgl\u0119du na wykszta\u0142cenie naj\u017cy\u017aniejszych gleb Polski \u2013 czarnoziem\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Grody Czerwie\u0144skie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wczesnym \u015bredniowieczu na Wy\u017cynie Wo\u0142y\u0144skiej powsta\u0142y Grody Czerwie\u0144skie. W 981r. Czerwie\u0144 (wraz z innymi zachodnios\u0142owia\u0144skimi grodami) zosta\u0142 zdobyty przez ksi\u0119cia kijowskiego W\u0142odzimierza Wielkiego podczas wyprawy na terytorium Lach\u00f3w (Polak\u00f3w). Sta\u0142 si\u0119 on stolic\u0105 Grod\u00f3w Czerwie\u0144skich. W XI – XIII w. warownia Czerwie\u0144 by\u0142a w r\u0119kach ksi\u0105\u017c\u0105t w\u0142odzimierskich (Ksi\u0119stwo Halicko-Wo\u0142y\u0144skie). W XIV w. terytorium Grod\u00f3w Czerwie\u0144skich (\u00f3wczesna Ru\u015b Czerwona pozostaj\u0105ca pod kontrol\u0105 chanatu tatarskiego) zosta\u0142o w\u0142\u0105czone powt\u00f3rnie przez Kazimierza Wielkiego w sk\u0142ad pa\u0144stwa polskiego. Grodzisko mo\u017cemy zobaczy\u0107 we wsi Czermno.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Grodzisko w Czermnie uto\u017csamiane z grodem Czerwie\u0144 by Popik – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Gr\u00f3d Wo\u0142y\u0144<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W pobli\u017cu Hrubieszowa znajduje si\u0119 gr\u00f3d Wo\u0142y\u0144, od kt\u00f3rego wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa ca\u0142ego regionu. Za relacj\u0105 D\u0142ugosza umiejscawiany jest w Gr\u00f3dku gr\u00f3d Wo\u0142y\u0144 z X w. (siedziba plemienia Bu\u017can, kt\u00f3ra da\u0142a nazw\u0119 ca\u0142ej krainie na prawym brzegu g\u00f3rnego Bugu). Pod Wo\u0142yniem w 1018 r. mia\u0142a miejsce bitwa pomi\u0119dzy wojskami Boles\u0142awa Chrobrego i Jaros\u0142awa M\u0105drego. Gr\u00f3d zosta\u0142 zniszczony przez najazd mongolski w 1241.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gr\u00f3dek, staroruski gr\u00f3d Wo\u0142y\u0144, fot. Ewa Prusicka-Ko\u0142con. NID CC BY-SA-NC 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Splecione losy polskie, ukrai\u0144skie i rosyjskie<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Unia brzeska w 1596 roku przynios\u0142a po\u0142\u0105czenie Cerkwi prawos\u0142awnej z Ko\u015bcio\u0142em \u0142aci\u0144skim w Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Powsta\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 unicki, uznaj\u0105cy w\u0142adz\u0119 i autorytet papie\u017ca i zarz\u0105dzany przez metropolit\u0119 kijowskiego. Szczeg\u00f3lnie intensywnie rozbudowa\u0142 si\u0119 on w wojew\u00f3dztwach wschodnich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sytuacja wyznaniowa w Rzeczypospolitej w 1750 roku (\u017c\u00f3\u0142ty- katolicy, pomara\u0144cz – unici, zielony – prawos\u0142awni) by Hoodinski – Praca w\u0142asna, borders based on File:Religions in Poland 1750 – \u201eZ bada\u0144 nad map\u0105 wyzna\u0144 i religii Rzeczypospolitej przed pierwszym rozbiorem Polski\u201d; by Bogumi\u0142 Szady, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo, po rozbiorach carowie tolerowali istnienie ko\u015bcio\u0142a unickiego. Jednak\u017ce car Miko\u0142aj I rozpocz\u0105\u0142 intensywne kroki na rzecz zwalczania Cerkwi unickiej. G\u0142\u00f3wnym realizatorem koncepcji konwersji unit\u00f3w na prawos\u0142awie zosta\u0142 biskup m\u015bcis\u0142awski J\u00f3zef Siemaszko. Po powstaniu listopadowym w\u0142adze rosyjskie skasowa\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 klasztor\u00f3w bazylian\u00f3w i bazylianek. Najd\u0142u\u017cej dzia\u0142a\u0142a che\u0142mska diecezja unicka, kt\u00f3ra zosta\u0142a zlikwidowana w 1875 na skutek kampanii rusyfikacyjnej prowadzonej po powstaniu styczniowym. Na Wo\u0142yniu mamy pe\u0142en obraz tych proces\u00f3w. Cerkwie greckokatolickie, czyli unickie, po 1875 stawa\u0142y si\u0119 prawos\u0142awnymi. Dla nap\u0142ywowej ludno\u015bci rosyjskiej w XIX\/XX w. budowano nowe cerkwie prawos\u0142awne. Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, w latach 20. XX w., niekt\u00f3re cerkwie przemieniono na ko\u015bcio\u0142y rzymskokatolickie. W latach 30. XX w. rz\u0105d polski ostatecznie sk\u0142oni\u0142 si\u0119 ku asymilacji narodowej mniejszo\u015bci i w wyniku prowadzonej w latach 1937\u20131938 r. Akcji rewindykacyjno-polonizacyjnej zniszczono wiele cerkwi prawos\u0142awnych na Che\u0142mszczy\u017anie. W czasie II wojny \u015bwiatowej, z kolei ko\u015bcio\u0142y by\u0142y konwertowane na cerkwie. Po wysiedleniu ludno\u015bci ukrai\u0144skiej w latach 1944 – 1947 (Akcja Wis\u0142a), wi\u0119kszo\u015b\u0107 cerkwi zosta\u0142a przej\u0119ta przez ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki.<\/p>\n\n\n\n

Okolice Hrubieszowa nale\u017c\u0105 do Polski przez 537 lat, a po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 Grz\u0119dy Sokalskiej przez 531 lat. Krystynopol (UA) nale\u017ca\u0142 do Polski przez 461 lat.<\/p>\n\n\n\n

Werbkowice<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Werbkowice nale\u017ca\u0142y do wielu w\u0142a\u015bcicieli: \u0141aszcz\u00f3w (w 1690 ufundowali cerkiew unicka i szko\u0142a pocz\u0105tkowa), Sapieh\u00f3w, Szyd\u0142owskich (Antoni Szyd\u0142owski wzni\u00f3s\u0142 now\u0105 unick\u0105 cerkiew).  W 1916 przez Werbkowice przeprowadzono kolej w\u0105skotorow\u0105 i normalnotorow\u0105. Ze wzgl\u0119du na \u017cyzne gleby sprzyjaj\u0105ce uprawie buraka cukrowego, w 1963 w Werbkowicach uruchomiono cukrowni\u0119, jedn\u0105 z najwi\u0119kszych w kraju.<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Szyd\u0142owskich w Werbkowicach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W I po\u0142. XIX w. rodzina Szyd\u0142owskich \u2013 w\u0142a\u015bcicieli Werbkowic \u2013 wybudowa\u0142a pa\u0142ac wraz z oficyn\u0105, rz\u0105dc\u00f3wk\u0105 i stajni\u0105. Obecnie mie\u015bci si\u0119 tam zak\u0142ad IUNG.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Szyd\u0142owskich w Werbkowicach by Przemyslaw nowosad – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna cerkiew – ko\u015bci\u00f3\u0142 NMP Werbkowice<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cerkiew unicka w Werbkowicach, pod wezwaniem \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a zosta\u0142a wzniesiona w 1864 przez Antoniego Szyd\u0142owskiego. Po likwidacji unickiej diecezji che\u0142mskiej (w 1875 po powstaniu styczniowym) obiekt przej\u0105\u0142 Rosyjski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Prawos\u0142awny. W 1919 r. cerkiew zosta\u0142a przej\u0119ta przez parafi\u0119 rzymskokatolick\u0105 i rekoncyliowana na ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawna cerkiew greckokatolicka by Wojciech Koczu\u0142ap – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kry\u0142\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na wyspie na Bugu w Kry\u0142owie w X wieku istnia\u0142 gr\u00f3d, nale\u017c\u0105cy do zespo\u0142u Grod\u00f3w Czerwie\u0144skich. Prawa miejskie Kry\u0142\u00f3w otrzyma\u0142 oko\u0142o 1497 za spraw\u0105 Miko\u0142aja T\u0119czy\u0144skiego, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 w\u00f3wczas budowa\u0107 murowany zamek. W 1642 r. w\u0142a\u015bcicielem Kry\u0142owa sta\u0142 si\u0119 Hieronim Radziejowski. W 1651 na zamku w Kry\u0142owie go\u015bci\u0142 kr\u00f3l Jan Kazimierz udaj\u0105cy si\u0119 pod Beresteczko. 15 stycznia 1687 na kry\u0142owskim zamku wys\u0142annik papieski A. Cusani wr\u0119czy\u0142 Micha\u0142owi Radziejowskiemu kapelusz kardynalski.<\/p>\n\n\n\n

W 1875 unicka diecezja che\u0142mska zosta\u0142a skasowana przez w\u0142adze rosyjskie, a wyznawcy katolicyzmu w obrz\u0105dku wschodnim zmuszeni do przyj\u0119cia prawos\u0142awia. 13 stycznia 1870 pozbawiono Kry\u0142\u00f3w praw miejskich[6]. W 1911 cerkiew drewnian\u0105 zast\u0105piono murowan\u0105. Przetrwa\u0142a ona tylko do 1938, kiedy to zosta\u0142a zburzona w czasie akcji polonizacyjno-rewindykacyjnej. Pod koniec wrze\u015bnia 1939 wie\u015b zosta\u0142a zaj\u0119ta przez Niemc\u00f3w. Wielu \u017byd\u00f3w uciek\u0142o na drug\u0105 stron\u0119 Bugu, na ziemie w\u00f3wczas b\u0119d\u0105ce pod okupacj\u0105 sowieck\u0105. Pozosta\u0142ych zap\u0119dzono do getta. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska zosta\u0142a zg\u0142adzona w lecie 1942. W marcu 1945 oddzia\u0142 UPA zaj\u0105\u0142 wie\u015b, i zastrzelono 17 funkcjonariuszy MO oraz 28 cywilnych mieszka\u0144c\u00f3w Kry\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n

Zamek Ostrorog\u00f3w w Kry\u0142owie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek istnia\u0142 od pocz\u0105tk\u00f3w istnienia Kry\u0142owa, by\u0142 drewniany. W 1497 T\u0119czy\u0144scy rozpocz\u0119li budow\u0119 murowanej twierdzy. W XVII wieku Jan Ostror\u00f3g wystawi\u0142 zamek murowany, obronny. Zamek by\u0142 rozbudowywany, ale te\u017c i kilkakrotnie niszczony przez Szwed\u00f3w i Kozak\u00f3w. Popad\u0142 w ruin\u0119 pod koniec XVIII wieku. Do dnia dzisiejszego zachowa\u0142y si\u0119 fragmenty mur\u00f3w, wa\u0142y obronne i ogromna ceglana basteja o murach grubo\u015bci dochodz\u0105cej do 2-3 metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ruiny zamku w Kry\u0142owie by Wojciech Koczu\u0142ap – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Narodzenie NMP w Kry\u0142owie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki zosta\u0142 zbudowany w 1859 r. wg projektu J\u00f3zefa Benedykta Chrzanowskiego. W \u015bwi\u0105tyni w g\u0142\u00f3wnym barokowym o\u0142tarzu znajduje si\u0119 \u0141askami S\u0142yn\u0105cy obraz Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej z Dzieci\u0105tkiem Jezus z XIX w. Obraz jest przyozdobiony rokokow\u0105 sukienk\u0105 ze z\u0142ota i koronami. Obraz zosta\u0142 przywieziony z W\u0142och przez Kardyna\u0142a Radziejowskiego jako wotum dzi\u0119kczynne. Obraz w o\u0142tarzu jest zas\u0142aniany poz\u0142acan\u0105 drewnian\u0105 zas\u0142on\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Kry\u0142owie by Qqerim – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Kry\u0142owie by Viacheslav Galievskyi – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ruiny pa\u0142acu Horodyskich<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

pa\u0142acu Horodyskich z I po\u0142. XIX w. zosta\u0142 zniszczony w czasie ostatniej wojny (ruiny rozebrano ko\u0142o 1950 roku). Pozosta\u0142a tylko neogotycka brama pa\u0142acowa i park.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kry\u0142\u00f3w, brama z domkiem od\u017awiernego by Drm19 – Own work, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Pohoreckich w Czumowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obecny pa\u0142ac, w zakolu Bugu, wznie\u015bli w ko\u0144cu XIX wieku dwaj nieznani architekci w\u0142oscy dla rodziny Pohoreckich. Obecnie jest w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Pohoreckich by Gliwi – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 de<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac w Go\u0142\u0119biach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Go\u0142\u0119biach znajduje si\u0119 pa\u0142ac z pocz. XX w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Go\u0142\u0119bie by Viacheslav Galievskyi – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Rastawieckich w Do\u0142hobyczowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017anoklasycystyczny pa\u0142ac z kompleksem zabudowa\u0144 gospodarczych zosta\u0142 wzniesiony w pierwszej po\u0142owie XIX w. przez barona Ludwika Rastawieckiego, kasztelana Kr\u00f3lestwa Polskiego, prezesa zarz\u0105du powiatowego zamojskiego. W 1837 pa\u0142ac przebudowano wed\u0142ug projektu architekta Antonia Corazziego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Rastawieckiego \u2013 g\u0142\u00f3wny gmach by Przemys\u0142aw Czopor, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew prawos\u0142awna Symeona S\u0142upnika w Do\u0142hobyczowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obecnie istniej\u0105ca \u015bwi\u0105tynia powsta\u0142a na pocz\u0105tku XX wieku po po\u017carze starszej cerkwi. Autorem jej projektu by\u0142 W\u0142adimir Pokrowski. By\u0142a to jedna z nielicznych w zaborze rosyjskim \u015bwi\u0105ty\u0144 reprezentuj\u0105cych styl bizantyjsko-rosyjski w wariancie neobizantyjskim.<\/p>\n\n\n\n

Po przesiedleniach ludno\u015bci ukrai\u0144skiej w latach 40. XX wieku zosta\u0142a opuszczona i by\u0142a u\u017cytkowana przez sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 \u201eSamopomoc Ch\u0142opska\u201d, nast\u0119pnie sta\u0142a pusta. W 1967 Polski Autokefaliczny Ko\u015bci\u00f3\u0142 Prawos\u0142awny uzyska\u0142 zgod\u0119 na wznowienie w niej \u017cycia liturgicznego, jednak z powodu braku ludno\u015bci prawos\u0142awnej w miejscowo\u015bci w \u015bwi\u0105tyni nie odbywaj\u0105 si\u0119 regularne nabo\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew prawos\u0142awna w Do\u0142hobyczowie by Przemys\u0142aw Czopor, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew prawos\u0142awna w Do\u0142hobyczowie by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew prawos\u0142awna w Do\u0142hobyczowie by Loraine – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ziemie utracone w 1951 r.- Grz\u0119da Sokalska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zaraz za Do\u0142hobyczowem przebiega obecna granica polsko-ukrai\u0144ska. Na mocy postanowie\u0144 ja\u0142ta\u0144skich polska, powojenna granica wschodnia zosta\u0142a oparta w du\u017cej mierze o lini\u0119 Bugu, czyli 17 km dalej na wsch\u00f3d. Na Lubelszczy\u017anie Bug i So\u0142okija tworz\u0105 \u201ekolano\u201d obejmuj\u0105ce ca\u0142\u0105 Grz\u0119d\u0119 Sokalsk\u0105 z miastami Be\u0142z, Sokal i Krystynopol (na pami\u0105tk\u0119 Krystyny Potockiej). Znajdowa\u0142y si\u0119 tam kopalnie w\u0119gla kamiennego (\u201eZag\u0142\u0119bie Lubelskie\u201d), kt\u00f3re w okresie najwi\u0119kszej wydajno\u015bci by\u0142y w stanie wydobywa\u0107 15 mln ton w\u0119gla rocznie. W 1951 r. wymienili\u015bmy ten obszar na Bieszczady, wedle oficjalnych zapis\u00f3w dla umo\u017cliwienia budowy zbiornika na Sanie w Solinie. W zamian za najbardziej \u017cyzne czarnoziemy uzyskali\u015bmy wspania\u0142e Bieszczady w rejonie Ustrzyk Dolnych. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Tereny przy\u0142\u0105czone do ZSRR w 1951 r. by Crower – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Rosjanom tak si\u0119 ta zamiana spodoba\u0142a, \u017ce w 1952 r. by\u0142a ju\u017c szykowana kolejna zamiana rejonu Hrubieszowa na Chyr\u00f3w u podn\u00f3\u017cy Bieszczad\u00f3w (ale w mi\u0119dzyczasie umar\u0142 Stalin).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Potockich w Krystynopolu (UA) by Tomasz Le\u015bniowski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew pw. \u015bw. W\u0142odzimierza w Krystynopolu (UA) by Tomasz Le\u015bniowski – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dw\u00f3r Malewskich w Oszczowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1938, w ramach akcji polonizacyjno-rewindykacyjnej, zburzona zosta\u0142a cerkiew \u015bw. Jana Mi\u0142o\u015bciwego. Druga ze \u015bwi\u0105ty\u0144 popad\u0142a w ruin\u0119 po wysiedleniach ludno\u015bci ukrai\u0144skiej w latach 1944\u20131947 i zosta\u0142a rozebrana w 1950. W maju 1944 r. w Oszczowie nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy dopu\u015bcili si\u0119 podst\u0119pnego mordu polskiej ludno\u015bci. Zgin\u0119\u0142o w\u00f3wczas 24 Polak\u00f3w. S\u0105 oni pochowani w zbiorowej mogile na kurhanie powsta\u0144c\u00f3w z 1863 r., usypanym w\u015br\u00f3d \u0142\u0105k po\u015brodku wsi.<\/p>\n\n\n\n

We wsi znajduje si\u0119 barokowy dw\u00f3r murowany z II po\u0142owy XVIII w, wzniesiony przez Bart\u0142omieja Malawskiego. Po I wojnie \u015bwiatowej mie\u015bci\u0142a si\u0119 w nim szko\u0142a, a obecnie dom pomocy spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dworek w Oszczowie by Przemys\u0142aw Czopor, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna cerkiew – ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Piotra i Paw\u0142a w Terebiniu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cerkiew unicka \u015bw. Eliasza zosta\u0142a wzniesiona w II po\u0142. XVIII w. Po likwidacji unickiej diecezji che\u0142mskiej w 1875 zosta\u0142a przej\u0119ta przez Rosyjski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Prawos\u0142awny. Adaptacja cerkwi na ko\u015bci\u00f3\u0142 nast\u0105pi\u0142a w 1921, nowym patronem obiektu zosta\u0142 \u015bw. Andrzej Bobola. W czasie II wojny \u015bwiatowej ko\u015bci\u00f3\u0142 ponownie zosta\u0142 zaadaptowany na cerkiew. W 1950 \u015bwi\u0105tyni\u0119 przej\u0119\u0142a katolicka parafia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew w Terebiniu by Wojciech Koczu\u0142ap – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna cerkiew – ko\u015bci\u00f3\u0142 MB Kr\u00f3lowej Polski Modry\u0144<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Modryniu znajduje si\u0119 dawna cerkiew greckokatolicka z po\u0142. XVIII w. dawna cerkiew unicka, nast\u0119pnie prawos\u0142awna, a obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki.<\/p>\n\n\n\n

W grudniu 1943 r. w akcji odwetowej wie\u015b zosta\u0142a zaatakowana przez oddzia\u0142 BCh pod dow\u00f3dztwem Stanis\u0142awa Basaja „Rysia” \u2013 zamordowano kilkudziesi\u0119ciu Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Kr\u00f3lowej Polski w Modryniu by Tomasz Zugaj – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna cerkiew – ko\u015bci\u00f3\u0142 Zmartwychwstania Pa\u0144skiego Mircze<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Mirczu znajduje si\u0119 dawna cerkiew z I po\u0142. XIX w., obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n

W pa\u017adzierniku 1943 oddzia\u0142 BCh pod dow\u00f3dztwem Stanis\u0142awa Basaja \u201eRysia\u201d spali\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 wsi w akcji odwetowej morduj\u0105c 29 cywilnych Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew greckokatolicka w Mirczach by Przemys\u0142aw Czopor, CC BY 3.0 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Cerkiew greckokatolicka w Mirczach by Przemys\u0142aw Czopor, CC BY 3.0<\/p>\n\n\n\n

Monastyr prawos\u0142awny Turkowice<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wsi w 1903 r. zbudowano prawos\u0142awny \u017ce\u0144ski monaster Opieki Matki Bo\u017cej (dzia\u0142a\u0142 do 1915 r.). Sob\u00f3r monasterski zosta\u0142 rozebrany w latach 20. XX wieku, za\u015b drug\u0105 klasztorn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 zaadaptowano na cele \u015bwieckie (szko\u0142a). Obecnie odbudowano monaster, kt\u00f3ry jest o\u015brodkiem kultu Turkowickiej Ikony Matki Bo\u017cej oraz mniszki Paraskiewy (kanonizowanej w 2000 r.), kt\u00f3ra \u017cy\u0142a w nim w latach 1912\u20131915.<\/p>\n\n\n\n

W marcu 1944 r. ukrai\u0144ska cz\u0119\u015b\u0107 wsi zosta\u0142a zaatakowana przez oddzia\u0142 AK pod dow\u00f3dztwem Mariana Pilarskiego \u201eGroma\u201d. Zgin\u0119\u0142o w\u00f3wczas co najmniej 33 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dawny budynek monasterski w Turkowicach by Przemys\u0142aw Czopor, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Monastyr w Turkowicach, cerkiew by Przemys\u0142aw Czopor, CC BY 3.0,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ikonostas w cerkwi w Turkowicach by Roch M\u015bciw\u00f3j – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dawna cerkiew -ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Perespie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klasycystycznym ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wzniesiony w I po\u0142. XIX w. jako cerkiew unicka. W latach 1875-1919 by\u0142a to \u015bwi\u0105tynia prawos\u0142awna. Rekoncyliacji \u015bwi\u0105tyni na ko\u015bci\u00f3\u0142 dokonano w 1919 r. W latach II wojny \u015bwiatowej, od 1939 do 1944, ko\u015bci\u00f3\u0142 w Perespie by\u0142 ponownie u\u017cytkowany przez prawos\u0142awnych. W 1944 obiekt ponownie przej\u0119li katolicy.<\/p>\n\n\n\n

Na wyposa\u017ceniu ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 ikona \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a z klejmami sygnowana przez malarza Jakuba Bobrowskiego. W\u015br\u00f3d miniaturowych epizod\u00f3w na ikonie znajduje si\u0119, identyfikowana cyryliczn\u0105 inskrypcj\u0105, scena z Archanio\u0142em Micha\u0142em podaj\u0105cym miecz Boles\u0142awowi Chrobremu id\u0105cemu na Kij\u00f3w. Wizerunek ten powsta\u0142 w latach 90. XVIII w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142, dawna cerkiew w Perespie by Loraine – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u017bniatyniu<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W \u017bniatyniu znajduje si\u0119 barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 wzniesiony na wysokim wzg\u00f3rzu w 1790 roku, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 (a\u017c do 1928 roku) jednocze\u015bnie greko- i rzymsko-katolikom.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u017bniatyniu by Qqerim – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna cerkiew – ko\u015bci\u00f3\u0142 w D\u0142u\u017cniowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drewniana cerkiew greckokatolicka Podniesienia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego pochodzi z 1882 r., obecnie pe\u0142ni rol\u0119 ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego. Jest to jedna z najwi\u0119kszych i najwy\u017cszych cerkwi drewnianych w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew Podniesienia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego w D\u0142u\u017cniowie by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0 pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew Podniesienia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego w D\u0142u\u017cniowie by Henryk Bielamowicz – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna cerkiew – ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ch\u0142opiatynie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dawna drewniany cerkiew unicka z po\u0142. XIX w., , obecnie pe\u0142ni rol\u0119 ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego. W 2013 r. zbudowano tu drewnian\u0105 wie\u017c\u0119 widokow\u0105 z tarasem na wysoko\u015bci 16 m.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew w Ch\u0142opiatynie by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew w Ch\u0142opiatynie by Henryk Bielamowicz – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna cerkiew – ko\u015bci\u00f3\u0142 w Mycowie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drewniana cerkiew greckokatolicka \u015bw. Miko\u0142aja pochodzi z 1859 r. Po 1948 zosta\u0142a przekszta\u0142cona na magazyn. Jako w\u0142asno\u015b\u0107 PGR-u cerkiew niszcza\u0142a, z czasem opustosza\u0142a, a jej stan pogarsza\u0142 si\u0119. Od 2006 \u015bwi\u0105tynia s\u0142u\u017cy znowu wiernym jako kaplica rzymskokatolicka. Jest to obiekt z nietypowym jak na budownictwo greckokatolickie podw\u00f3jnym ch\u00f3rem. Wewn\u0105trz zachowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce pi\u0119kna polichromia o motywach ro\u015blinnych, figuralnych i iluzjonistycznych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja w Mycowie by Wojciech Koczu\u0142ap – Own work, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dawna cerkiew – ko\u015bci\u00f3\u0142 w Budyninie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drewniana Cerkiew greckokatolicka pw. Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP, to obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki pw. Opieki NMP. Wzniesiona w 1887, z zachowaniem tradycji dawnego budownictwa cerkiewnego, na miejscu drewnianej cerkwi istniej\u0105cej ju\u017c w 1774. Budowla du\u017ca, trzykopu\u0142owa, z ozdobn\u0105 galeryjk\u0105 arkadow\u0105 i wydatnymi wysokimi okapami. Wewn\u0105trz znajduje si\u0119 polichromia o tradycjach barokowych, wykonana w 1892 oraz cz\u0119\u015bciowo zachowany ikonostas. W sk\u0142ad wyposa\u017cenia wchodz\u0105 mi\u0119dzy innymi \u0142awki i stalle przeniesione z ko\u015bcio\u0142a dominikanek w Be\u0142zie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew w Budyninie by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP w Budyninie by Jacek Daczy\u0144ski – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Cerkiew Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP w Budyninie by Jacek Daczy\u0144ski – Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cerkiew Objawienia Pa\u0144skiego w Korczminie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drewniana cerkiew greckokatolicka pw. Objawienia Pa\u0144skiego w Korczminie jest najstarsz\u0105 na Lubelszczy\u017anie. Pierwsza wzmianka o \u015bwi\u0105tyni w tym miejscu pochodzi z 1531 r., obecn\u0105 cerkiew zbudowano w 1658 r. Cerkiew w Korczminie by\u0142a u\u017cytkowana przez grekokatolik\u00f3w do 1947 r., do czasu wysiedlenia ze wsi mieszka\u0144c\u00f3w. Kilka nast\u0119pnych lat \u015bwi\u0105tynia ta by\u0142a u\u017cywana jako ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny. Od po\u0142owy lat 50. XX w. pozostawa\u0142a opuszczona przez blisko 40 lat. W 1990 r. rozpocz\u0119to prace konserwatorskie przy obiekcie, a w 2002 r. przekazano cerkiew na rzecz parafii greckokatolickiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cerkiew Objawienia Pa\u0144skiego w Korczminie by Henryk Bielamowicz – Praca w\u0142asna, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kuchnia regionalna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na tradycyjne dania polskiej kuchni mo\u017cemy si\u0119 uda\u0107 do restauracji Rafinada w Werbkowicach.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczne informacje<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n