{"id":9219,"date":"2023-10-04T22:04:36","date_gmt":"2023-10-04T22:04:36","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=9219"},"modified":"2023-11-18T15:50:24","modified_gmt":"2023-11-18T15:50:24","slug":"polskimi-sladami-po-wilnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=9219","title":{"rendered":"Polskimi \u015bladami po Wilnie"},"content":{"rendered":"\n

Stare Miasto w Wilnie na li\u015bcie UNESCO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sp\u0119dzaj\u0105c urlop na Suwalszczy\u017anie, warto na kilka dni uda\u0107 si\u0119 do Wilna. Wilno to historyczna stolica Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, a nast\u0119pnie jedno z najwi\u0119kszych miast I Rzeczypospolitej. Pierwsza pewna wzmianka o mie\u015bcie pochodzi z 1323 z listu wielkiego ksi\u0119cia Giedymina do papie\u017ca Jana XXII. W czasie rz\u0105d\u00f3w Olgierda nast\u0105pi\u0142 najazd Krzy\u017cak\u00f3w na Wilno, podczas kt\u00f3rego sp\u0142on\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 zabudowy. Prze\u0142omowym rokiem dla Wilna by\u0142 1387 r., kiedy to wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski i kr\u00f3l polski W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o w konsekwencji zawartej unii z Polsk\u0105 w Krewie (1385) zorganizowa\u0142 w Wilnie uroczysto\u015b\u0107 chrztu Litwy. W 1387 roku Wilno uzyska\u0142o prawa miejskie magdeburskie od W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. Po po\u017carze w 1419 ksi\u0105\u017c\u0119 Witold rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 pierwszego murowanego zamku (zwanego p\u00f3\u017aniej Zamkiem G\u00f3rnym) na G\u00f3rze Zamkowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek G\u00f3rny, baszta Giedymina<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wilno po unii lubelskiej (1569) nie utrzyma\u0142o formalnych funkcji stolicy Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Ju\u017c za czas\u00f3w I Rzeczypospolitej w Wilnie zosta\u0142 za\u0142o\u017cony w 1579 roku przez polskiego kr\u00f3la Stefana Batorego drugi najstarszy polski uniwersytet (po krakowskim).<\/p>\n\n\n\n

W 1795 roku Wilno znalaz\u0142o si\u0119 w zaborze rosyjskim, od 12 pa\u017adziernika 1920 do 22 kwietnia 1922 by\u0142a stolic\u0105 tzw. polskiej Litwy \u015arodkowej, a w latach 1922\u20131945 znalaz\u0142o si\u0119 w granicach II RP (jako stolica wojew\u00f3dztwa wile\u0144skiego). W 1931 roku Wilno by\u0142o zamieszkiwane w 65,9% przez Polak\u00f3w, 28% przez \u017byd\u00f3w, 3,8% przez Rosjan, tylko 0,8% przez Litwin\u00f3w i 1,5% przez innych. Natomiast powiat wile\u0144sko-trocki by\u0142 zamieszka\u0142y w a\u017c 84,9% przez Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Basteja muru obronnego Wilna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po agresji sowieckiej na Polsk\u0119 17 wrze\u015bnia 1939 roku Wilno zosta\u0142o przekazane przez ZSRR Litwie, po czym 3 sierpnia 1940 roku, w wyniku aneksji pa\u0144stw ba\u0142tyckich przez ZSRR znalaz\u0142o si\u0119 pod okupacj\u0105 sowieck\u0105. Po ataku III Rzeszy na ZSRR od czerwca 1941 do lipca 1944 roku Wilno by\u0142o pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 (Komisariat Rzeszy Wsch\u00f3d). W latach 1941\u20131944 w wile\u0144skiej  dzielnicy Ponary niemiecka SS i litewskie Ypatingasis B\u016brys (rekrutuj\u0105ce si\u0119 spo\u015br\u00f3d szaulis\u00f3w) zamordowa\u0142y ok. 100 tys. os\u00f3b, w tym 72 tys. \u017byd\u00f3w i oko\u0142o 1,5\u20132 tys. Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Od lipca 1944 do 16 sierpnia 1945 roku Wilno ponownie znalaz\u0142o si\u0119 w sk\u0142adzie ZSRR jako stolica Litewskiej SRR, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich mieszka\u0144c\u00f3w Wilna zosta\u0142a wysiedlona przez w\u0142adze sowieckie m.in. do Gda\u0144ska, Olsztyna, Szczecina. Od 1990 roku Wilno jest stolic\u0105 niepodleg\u0142ej Litwy. Wilno nale\u017ca\u0142o do Polski przez 249 lat.<\/p>\n\n\n\n

Stare Miasto w Wilnie na li\u015bcie UNESCO<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1994 Stare Miasto w Wilnie zosta\u0142o wpisane na list\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. W Wilnie jest 40 ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest pami\u0105tk\u0105 z czas\u00f3w I Rzeczpospolitej. Ko\u015bcio\u0142y wile\u0144skie w latach 1944-90 zosta\u0142y zdewastowane przez w\u0142adze sowieckie. Przekszta\u0142cono je w magazyny, koszary, galerie, wi\u0119zienie, muzeum ateizmu. Generalnie mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce w\u0142adza radziecka konsekwentnie zadba\u0142a o usuniecie polskich symboli, nazw, tablic epitafijnych z wile\u0144skich ko\u015bcio\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok na Stare Miasto ze Wzg\u00f3rza Giedymina<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ostra Brama<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dla Polak\u00f3w najwa\u017cniejszym symbolem Wilna jest kaplica w Ostrej Bramie ze s\u0142ynnym obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej. W \u015bredniowieczu istnia\u0142 zwyczaj, \u017ce we wn\u0119kach wie\u017c bramnych, nad bram\u0105, umieszczano \u015bwi\u0119te obrazy. Wilno pierwotnie mia\u0142o pi\u0119\u0107 bram miejskich, w tym bram\u0119 Ostr\u0105 (Wschodni\u0105). Wie\u017ca bramna zosta\u0142a wzniesiona wraz z obwodem mur\u00f3w obronnych na pocz\u0105tku XVI w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ostra Brama (od po\u0142udnia)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W 1712 do wie\u017cy dobudowano murowan\u0105 kaplic\u0119 i umieszczono w niej cudowny wizerunek Matki Boskiej. Autor obrazu nie jest znany. Niekt\u00f3rzy przypisuj\u0105 autorstwo \u0141ukaszowi \u2013 arty\u015bcie krakowskiemu, kt\u00f3ry podobny obraz namalowa\u0142 w 1624 dla ko\u015bcio\u0142a Bo\u017cego Cia\u0142a w Krakowie. Wed\u0142ug legendy Matka Boska ma rysy Barbary Radziwi\u0142\u0142\u00f3wny.<\/p>\n\n\n\n

Kult \u015bwi\u0119tego obrazu i miejsca Ostrej Bramy zosta\u0142 szeroko upowszechniony przez wiernych. W 1864, z obawy przed niepo\u017c\u0105danymi reakcjami w\u0142adz rosyjskich, polski napis na tympanonie \u201eMatko Mi\u0142osierdzia, pod Twoj\u0105 obron\u0119 uciekamy si\u0119\u201d zmieniono na \u0142aci\u0144ski \u201eMATER MISERICORDIAE, SUB TUUM PRAESIDIUM CONFUGIMUS\u201d. Po odzyskaniu Wilna przez Polsk\u0119 w 1932 przywr\u00f3cono polski napis, a po drugiej wojnie \u015bwiatowej, po wysiedleniu Polak\u00f3w, ponownie zamieszczono napis \u0142aci\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaplica MB Ostrobramskiej, widok przedwojenny (kopia w Rokitnie) by Aw58 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kaplicy Ostrobramska. przez okno widoczny obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Matka Boska Ostrobramska bez srebrnej, z\u0142oconej sukienki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Matka Boska Ostrobramska <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Matka Boska Ostrobramska, widok przez okno<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Miko\u0142aja \u2013 najstarszy ko\u015bci\u00f3\u0142 Wilna, <\/u><\/em><\/strong>ko\u015bci\u00f3\u0142 litewski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja zosta\u0142 zbudowany oko\u0142o 1440 roku. Na pro\u015bb\u0119 arcybiskupa Boles\u0142awa K\u0142opotowskiego w 1900 roku biskup Stefan Aleksander Zwierowicz przekaza\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 nielicznej litewskoj\u0119zycznej spo\u0142eczno\u015bci mieszkaj\u0105cej w mie\u015bcie. Od tego czasu, przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 oraz w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym ko\u015bci\u00f3\u0142 sta\u0142 si\u0119 miejscem spotka\u0144 litewskiej spo\u0142eczno\u015bci Wilna. By\u0142 to jedyny ko\u015bci\u00f3\u0142 w Wilnie, w kt\u00f3rym odbywa\u0142y si\u0119 kazania w j\u0119zyku litewskim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja by Julius – Praca w\u0142asna, CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny w Wilnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny zosta\u0142 wybudowany w XV\/XVI w. w stylu p\u00f3\u017anego gotyku gda\u0144skiego. Zosta\u0142 on ufundowany przez wielkiego ksi\u0119cia litewskiego i p\u00f3\u017aniejszego kr\u00f3la polskiego Aleksandra Jagiello\u0144czyka. Tu\u017c obok ko\u015bcio\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 neogotycka dzwonnica, pomnik Adama Mickiewicza i ko\u015bci\u00f3\u0142 Bernardyn\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny, dzwonnica<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny, o\u0142tarz<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Franciszka i \u015bw. Bernardyna<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wybudowany w stylu gotyckim w latach 1469\u20131500 dla zakonu franciszkan\u00f3w. W XVI w. rozbudow\u0119 \u015bwi\u0105tyni wsparli Radziwi\u0142\u0142owie \u2013 wojewoda wile\u0144ski Miko\u0142aj, a p\u00f3\u017aniej kardyna\u0142 Jerzy. W ko\u015bciele znajduj\u0105 si\u0119 nagrobki Piotra Wiesio\u0142owskiego i Stanis\u0142awa Radziwi\u0142\u0142a, kt\u00f3ry zmar\u0142 w 1599.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Franciszka (z prawej ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny), pomnik A. Mickiewicza<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W latach 1655\u20131660 ko\u015bci\u00f3\u0142 poni\u00f3s\u0142 dotkliwe straty podczas okupacji moskiewskiej Wilna, kiedy to zosta\u0142 zdewastowany przez kozak\u00f3w, a w jego wn\u0119trzu dokonano mordu zakonnik\u00f3w i mieszczan szukaj\u0105cych schronienia. Odbudow\u0119 wspar\u0142 hojnie \u00f3wczesny wojewoda wile\u0144ski i hetman wielki litewski Micha\u0142 Kazimierz Pac.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Franciszka, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W 1864 w ramach polityki niszczenia struktur Ko\u015bcio\u0142a katolickiego po st\u0142umionym powstaniu styczniowym w\u0142adze rosyjskie skasowa\u0142y zakon bernardyn\u00f3w. \u015awi\u0105tynia natomiast sta\u0142a si\u0119 ko\u015bcio\u0142em parafialnym dla nowo utworzonej parafii, a budynki klasztorne zamieniono na koszary dla armii rosyjskiej. W czasie okupacji sowieckiej, po 1945 roku, zamkni\u0119to i zrabowano ko\u015bci\u00f3\u0142 i przeznaczono go na magazyn Instytutu Sztuki. Po odzyskaniu w 1990 przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci przekazano ko\u015bci\u00f3\u0142 wiernym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pomnik Adama Mickiewicza<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Tr\u00f3jcy – Sanktuarium Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Tr\u00f3jcy jest niewielk\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 w\u0142\u0105czon\u0105 w ci\u0105g kamienic przy ulicy Dominika\u0144skiej. Przy ko\u015bciele zosta\u0142 za\u0142o\u017cony szpital i oddany w r\u0119ce dominikan\u00f3w z po\u0142o\u017conego po s\u0105siedzku klasztoru \u015bw. Ducha. Po III rozbiorze szpital zosta\u0142 zlikwidowany przez Rosjan, a w 1821 zamkni\u0119to ko\u015bci\u00f3\u0142. W po\u0142owie XIX w. zosta\u0142 on przeznaczony na cerkiew prawos\u0142awn\u0105 (pod wezwaniem Zwiastowania Pa\u0144skiego). Przeprowadzona w\u00f3wczas przebudowa bardzo mocno zmieni\u0142a architektur\u0119 ko\u015bcio\u0142a. Po I wojnie \u015bwiatowej do ko\u015bcio\u0142a powr\u00f3cili katolicy, ale w 1945 r. zosta\u0142 on ponownie zamkni\u0119ty przez w\u0142adze sowieckie. W 1971 zosta\u0142 odrestaurowany. Odtworzono w\u00f3wczas gotyck\u0105 absyd\u0119. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Litw\u0119 \u015bwi\u0105tynia zosta\u0142a odzyskana przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki.<\/p>\n\n\n\n

W 2005 r. decyzj\u0105 metropolity wile\u0144skiego kardyna\u0142a A. Ba\u010dkisa w ko\u015bciele \u015bw. Tr\u00f3jcy utworzono Sanktuarium Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego. Zosta\u0142 w nim umieszczony pierwszy obraz Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego, namalowany w 1934 r. wed\u0142ug osobistych wskaz\u00f3wek \u015bw. Faustyny, za spraw\u0105 kt\u00f3rej wysz\u0142o z Wilna w \u015bwiat przes\u0142anie Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia. Obraz namalowa\u0142 polski artysta Eugeniusz Kazimirowski na zlecenie ks. Micha\u0142a Sopo\u0107ki, spowiednika siostry Faustyny. Obraz zosta\u0142 umieszczony w ko\u015bciele \u015bw. Micha\u0142a i pozostawa\u0142 tam do zamkni\u0119cia ko\u015bcio\u0142a przez w\u0142adze sowieckie w 1948 r. Nielegalnie wykupiony od sowiet\u00f3w by\u0142 przechowywany na strychu, a potem przekazany do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Ducha i ukryty w archiwum. Nast\u0119pnie przewieziony w 1956 r. do ko\u015bcio\u0142a we wsi Nowa Ruda, pozostawa\u0142  tam przez 30 lat. <\/p>\n\n\n\n

W 1987r. obraz powr\u00f3ci\u0142 do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Ducha i zosta\u0142 umieszczony w bocznym o\u0142tarzu. W 2003r. dokonano gruntownej renowacji obrazu Jezusa Mi\u0142osiernego, a nast\u0119pnie przeniesiono go w do odnowionego Sanktuarium, gdzie otaczany jest czci\u0105 przez wiernych i pielgrzym\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wci\u015bni\u0119ta w uliczk\u0119 fasada (absyda) ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Tr\u00f3jcy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze sanktuarium<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Obraz Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego namalowany przez Eugeniusza Kazimirowskiego<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ducha \u2013 polski ko\u015bci\u00f3\u0142<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduj\u0105cy si\u0119 w tym miejscu zosta\u0142 ufundowany w czasach Jagie\u0142\u0142y i Witolda. Za czas\u00f3w kr\u00f3la Aleksandra Jagiello\u0144czyka ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 przekazany dominikanom, wraz z za\u0142o\u017conym obok klasztorem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 wielokrotnie niszczony przez po\u017cary. W 2. po\u0142owie XVIII w. na zr\u0119bie dawnych mur\u00f3w zosta\u0142a wzniesiona zosta\u0142a nowa, p\u00f3\u017anobarokowa \u015bwi\u0105tynia. Autorem dekoracji wn\u0119trza by\u0142 Franciszek Ignacy Hoffer. Jest to jednolita, bogata w sztukaterie rokokowa kompozycja. Od strony ulicy widoczny jest jedynie rokokowy portal z herbem Rzeczypospolitej i Waz\u00f3w. W odr\u00f3\u017cnieniu od wi\u0119kszo\u015bci \u015bwi\u0105ty\u0144 wile\u0144skich nie by\u0142a ona nigdy zamkni\u0119ta i przetrwa\u0142a jako katolicki obiekt sakralny zar\u00f3wno czasy zabor\u00f3w Polski, jak i powojenne czasy sowieckie.<\/p>\n\n\n\n

Zakon dominika\u0144ski zosta\u0142 usuni\u0119ty z Wilna przez Rosjan przed po\u0142ow\u0105 XIX w., a w pomieszczeniach klasztornych urz\u0105dzono wi\u0119zienie, w kt\u00f3rym przetrzymywano m.in. uczestnik\u00f3w powstania styczniowego. Obecnie pomieszczenia klasztorne s\u0105 w bardzo z\u0142ym stanie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rokokowy portal ko\u015bcio\u0142a \u015bw Ducha z herbem Rzeczypospolitej i Waz\u00f3w<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. \u015bwi\u0105tynia zosta\u0142a przej\u0119ta przez dominikan\u00f3w z polskiej prowincji tego\u017c zakonu. Obecnie jest to tzw. ko\u015bci\u00f3\u0142 polski \u2013 obecnie jedyny, w kt\u00f3rym sprawuje si\u0119 liturgi\u0119 tylko w j\u0119zyku polskim. We 1993 r. w wile\u0144skim ko\u015bciele \u015bw. Ducha Jan Pawe\u0142 II spotka\u0142 si\u0119 z miejscowymi Polakami, o czym informuje pami\u0105tkowa tablica przy wej\u015bciu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Ducha<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kopula w ko\u015bciele \u015bw. Ducha<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
O\u0142tarz w ko\u015bciele \u015bw. Ducha<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec klasztoru dominikan\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a –<\/u><\/em><\/strong> ko\u015bci\u00f3\u0142 renesansowy, muzeum architektury<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ufundowany w 1594 przez Lwa Sapieh\u0119, kt\u00f3ry podarowa\u0142 bernardynkom pa\u0142ac z przeznaczeniem na klasztor. W \u015brodku powsta\u0142 monumentalny, marmurowy grobowiec Lwa Sapiehy i jego \u017con El\u017cbiety z Radziwi\u0142\u0142\u00f3w i Doroty z Firlej\u00f3w. Pod koniec XIX wieku w\u0142adze carskie r\u00f3\u017cnymi sposobami ogranicza\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 klasztor\u00f3w katolickich i rozpocz\u0119\u0142y masowe ich zamykanie. W 1886 zamkni\u0119to r\u00f3wnie\u017c klasztor bernardynek, a budynek przeznaczono na przytu\u0142ek dla ubogich. Po paru latach zamkni\u0119to r\u00f3wnie\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry niszcza\u0142 do 1905, kiedy to Sapiehowie mieszkaj\u0105cy zagranic\u0105 podj\u0119li pr\u00f3by uporz\u0105dkowania opuszczonego ko\u015bcio\u0142a. Po I wojnie \u015bwiatowej i po zaj\u0119ciu Wilna przez wojska polskie ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ponownie konsekrowany, w 1921 powr\u00f3ci\u0142y do niego bernardynki. Po II wojnie \u015bwiatowej, gdy Litw\u0119 okupowa\u0142 ZSRR, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142\u00f3w wile\u0144skich, w tym ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a, by\u0142a zamkni\u0119ta. W\u0142adze radzieckie postanowi\u0142y w 1948 urz\u0105dzi\u0107 w nim muzeum architektury. Jednak zesp\u00f3\u0142 klasztorny i ko\u015bci\u00f3\u0142 przez wiele lat pozostawa\u0142 zaniedbany i lekkomy\u015blnie niszczony – w 1951 zburzono ca\u0142y osiemnastowieczny wystr\u00f3j wn\u0119trza, zdemontowano organy. Budynki klasztorne zamieniono na akademik, mieszkania i pracownie. W 1964 po\u017car zniszczy\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142. Dopiero po po\u017carze wyremontowano ko\u015bci\u00f3\u0142 i przekszta\u0142cono go w muzeum architektury.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a, muzeum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po odzyskaniu przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1993 ko\u015bci\u00f3\u0142 i budynki klasztorne zosta\u0142y przekazane kurii diecezji wile\u0144skiej. W 2005 roku arcybiskup metropolita wile\u0144ski kardyna\u0142 Audrys Ba\u010dkis ustanowi\u0142 na terenie ko\u015bcio\u0142a i klasztoru Muzeum Dziedzictwa Sakralnego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a-muzeum by Jerzy Strzelecki – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Nagrobek Lwa Sapiehy i jego \u017con El\u017cbiety z Radziwi\u0142\u0142\u00f3w i Doroty z Firlej\u00f3w<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zamek Dolny<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zamek Dolny to dawna siedziba Wielkich Ksi\u0105\u017c\u0105t Litewskich i kr\u00f3l\u00f3w polskich wchodz\u0105ca w sk\u0142ad zespo\u0142u zamkowego w Wilnie. Zamek powsta\u0142 za panowania Aleksandra Jagiello\u0144czyka, ale rozbudowa\u0142 go w stylu renesansowym kr\u00f3l Zygmunt I Stary.<\/p>\n\n\n\n

Zniszczony przez Rosjan w czasie najazdu w latach 1655\u20131661, nie zosta\u0142 odbudowany i popada\u0142 w coraz wi\u0119ksz\u0105 ruin\u0119. Po zaj\u0119ciu Wilna przez Rosj\u0119 w czasie III rozbioru Polski (1795) jego pozosta\u0142o\u015bci zosta\u0142y rozebrane przez w\u0142adze carskie W 2001 roku Sejm Republiki Litewskiej podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o odbudowie zamku z przeznaczeniem na siedzib\u0119 prezydenta i muzea. W 2009 roku dokonano symbolicznego otwarcia Zamku. Wn\u0119trza skrzyd\u0142a wschodniego otrzyma\u0142y stylizowany wystr\u00f3j gotycki, skrzyd\u0142a po\u0142udniowego renesansowy, natomiast skrzyd\u0142a po\u0142udniowo-zachodniego wczesnobarokowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamek Dolny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec Zamku Dolnego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Kazimierza  – pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 barokowy w Wilnie i muzeum ateizmu z pos\u0105giem Lenina<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wzniesiony w latach 1604\u20131618 jako dar wotywny po kanonizacji Kazimierza Jagiello\u0144czyka (1602). Inicjatorami budowy by\u0142 jego krewny kr\u00f3l Zygmunt III Waza oraz Lew Sapieha. Przy ko\u015bciele rezydowali jezuici. Mi\u0119dzy innymi, w latach 1624\u20131630 kaznodziej\u0105 i spowiednikiem by\u0142 tutaj \u015bw. Andrzej Bobola. Budowla jest wzorowana na rzymskim ko\u015bciele Il Ges\u00f9.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Kazimierza<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W ramach represji carskich po powstaniu listopadowym ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 skonfiskowany katolikom, a po powstaniu styczniowym zosta\u0142 przebudowany na cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja. Dobudowano w\u00f3wczas przedsionek, a we wn\u0119trzu rozbito cz\u0119\u015b\u0107 barokowych nagrobk\u00f3w, zamalowano freski oraz rozebrano organy i ambon\u0119. Podczas okupacji niemieckiej \u015bwi\u0105tyni\u0119 u\u017cytkowano jako protestancki ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Kazimierza, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Kazimierza, o\u0142tarz<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po II wojnie \u015bwiatowej do 1949 nale\u017ca\u0142 do jezuit\u00f3w, a nast\u0119pnie zosta\u0142 ponownie skonfiskowany, tym razem przez w\u0142adze radzieckie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przebudowano na potrzeby Muzeum Ateizmu – doprowadzono do zatarcia \u015blad\u00f3w polsko\u015bci (np. poprzez skuwanie inskrypcji), a w miejscu g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza umieszczono pos\u0105g W\u0142odzimierza Lenina. W 1988 ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zwr\u00f3cony katolikom, w 1990 przej\u0119li go jezuici przywracaj\u0105c go w 1991 do u\u017cytku sakralnego. Z dawnego wystroju przetrwa\u0142y malowid\u0142a na kopule, p\u00f3\u017anobarokowe o\u0142tarze: g\u0142\u00f3wny i dwa boczne zamykaj\u0105ce transepty. Przy ko\u015bciele znajduje si\u0119 klasztor jezuit\u00f3w wzniesiony w latach 1604-1615, mieszcz\u0105cy dawniej kolegium jezuickie, bibliotek\u0119 oraz szpital.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny \u2013 najstarszy czynny ko\u015bci\u00f3\u0142 w Wilnie<\/u><\/em><\/strong>, klasztor Franciszkan\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor wybudowany w XIV-XV w. w stylu gotyckim dla zakonu franciszkan\u00f3w, a w XVIII w. przebudowano w stylu barokowym. Franciszkanie przybyli do Wilna jeszcze w czasach poga\u0144skich. Wspomina o nich (oraz o dominikanach) wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski Giedymin w 1322 w li\u015bcie do papie\u017ca Jana XXII, w kt\u00f3rym prosi go o wsparcie przeciwko Zakonowi Krzy\u017cackiemu. Franciszkanin Andrzej Jastrz\u0119biec z Krakowa zosta\u0142 pierwszym biskupem w Wilnie po tym, jak w 1388 dokona\u0142 chrztu Litwy; sprawowa\u0142 ten urz\u0105d przez dziesi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n\n\n\n

W 1812 podczas kampanii napoleo\u0144skiej ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zarekwirowany na potrzeby wojska i sta\u0142 si\u0119 magazynem zbo\u017cowym. Po st\u0142umieniu powstania w 1864 genera\u0142-gubernator wile\u0144ski Murawiow w odwecie zlikwidowa\u0142 zakon i rozkaza\u0142 zamkn\u0105\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry w latach 1872\u20131876 przebudowano, tworz\u0105c wewn\u0105trz kondygnacje, po czym urz\u0105dzono w nim archiwum pa\u0144stwowe. Bogate wyposa\u017cenie uleg\u0142o zniszczeniu lub rozproszeniu.<\/p>\n\n\n\n

W 1918 po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci przywr\u00f3cono ko\u015bcio\u0142owi jego funkcje sakralne i rozpocz\u0119to remont. Po 1945 ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ponowie zamkni\u0119ty przez w\u0142adze komunistyczne. Pe\u0142ni\u0142 on razem z klasztorem rozmaite funkcje, m.in. magazynowe i ulega\u0142 przez dziesi\u0119ciolecia daleko id\u0105cej degradacji. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny oraz liczne dzie\u0142a sztuki sakralnej przekazano do innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. W dawnej kaplicy Suzinowej ulokowano sklep z pami\u0105tkami. W 1990 po upadku ZSRR i odzyskaniu przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci rozpocz\u0119to remont zniszczonego ko\u015bcio\u0142a, ods\u0142aniaj\u0105c przy okazji najstarsze, gotyckie elementy jego budowy, m.in. ostro\u0142ukowe okna. Podobnych ods\u0142on dokonano tak\u017ce przy okazji remontu klasztoru. W maju 1998 franciszkanie ponownie obj\u0119li ko\u015bci\u00f3\u0142 opiek\u0105 duszpastersk\u0105. Od tej pory nabo\u017ce\u0144stwa w \u015bwi\u0105tyni s\u0105 sprawowane w dw\u00f3ch j\u0119zykach \u2013 polskim i litewskim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, fasada<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, wn\u0119trze w remoncie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Freski na sklepieniu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zniszczone freski (w restauracji)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Monaster \u015awi\u0119tego Ducha<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prawos\u0142awny monaster \u015awi\u0119tego Ducha dzia\u0142a nieprzerwanie od 1609. W I Rzeczypospolitej by\u0142 jednym z wa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w prawos\u0142awia. Funkcje te pe\u0142ni\u0142 nadal po przy\u0142\u0105czeniu Wile\u0144szczyzny do Imperium Rosyjskiego. Cerkiew jest miejscem szczeg\u00f3lnej czci \u015bwi\u0119tych m\u0119czennik\u00f3w wile\u0144skich \u2013 Jana, Antoniego i Eustachego, kt\u00f3rych relikwie przechowywane s\u0105 w g\u0142\u00f3wnej nawie \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Trzej m\u0119czennicy wile\u0144scy \u2013Antoni, Jan i Eustachy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Prowadzona w II Rzeczypospolitej akcja rewindykacji maj\u0105tku Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego w pierwszej fazie nie zagrozi\u0142a istnieniu klasztoru, jako \u017ce nigdy nie by\u0142 on w \u017caden spos\u00f3b zwi\u0105zany z instytucjami katolickimi. Po 1945 monaster dzia\u0142a\u0142 bez przeszk\u00f3d przez ca\u0142y okres istnienia ZSRR. Obecnie monaster pozostaje wa\u017cnym celem pielgrzymkowym, jest to obecnie jedyny m\u0119ski monaster na terenie Litwy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wej\u015bcie do cerkwi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze cerkwi, na \u015brodku raka z relikwiami \u015bwi\u0119tych m\u0119czennik\u00f3w wile\u0144skich<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Raka z relikwiami \u015bwi\u0119tych m\u0119czennik\u00f3w wile\u0144skich <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ikonostas w cerkwi klasztornej \u015awi\u0119tego Ducha<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Cerkiew Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej i klasztor bazylian\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u0119ski monaster powsta\u0142 najprawdopodobniej w ko\u0144cu XIV w. i do ko\u0144ca XVI w. by\u0142 najwa\u017cniejszym prawos\u0142awnym o\u015brodkiem zakonnym w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim. W I po\u0142. XVI w. Konstanty Ostrogski sfinansowa\u0142 jego ca\u0142kowit\u0105 przebudow\u0119, w tym wzniesienie nowej, murowanej \u015bwi\u0105tyni. Po zawarciu unii brzeskiej monaster Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej sta\u0142 si\u0119 przedmiotem ostrego sporu mi\u0119dzy prawos\u0142awnymi a unitami, rozstrzygni\u0119tego ostatecznie w 1609 przez s\u0105d kr\u00f3lewski na korzy\u015b\u0107 tych drugich. Mnisi, kt\u00f3rzy nie pogodzili si\u0119 z postanowieniami unii, za\u0142o\u017cyli w bliskiej okolicy klasztoru nowy monaster \u015aw. Ducha.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Brama do klasztoru bazylian\u00f3w<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze cerkwi Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ikonostas<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ikona Bogurodzicy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po rozbiorach Polski, gdy Wilno znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Imperium Rosyjskiego, klasztor bazylian\u00f3w dzia\u0142a\u0142 pocz\u0105tkowo bez przeszk\u00f3d. W 1823 w\u0142adze carskie zarekwirowa\u0142y zakonnikom cz\u0119\u015b\u0107 kompleksu z przeznaczeniem na wi\u0119zienie, w kt\u00f3rym przetrzymywano nast\u0119pnie m.in. cz\u0142onk\u00f3w towarzystw filaret\u00f3w i filomat\u00f3w, polskich dzia\u0142aczy niepodleg\u0142o\u015bciowych. W budynkach klasztoru znajduje si\u0119 cela, w kt\u00f3rej w 1823 wi\u0119ziony by\u0142 Adam Mickiewicz. Pomieszczenie to, znane w nawi\u0105zaniu do III cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w Cel\u0105 Konrada, by\u0142o miejscem presti\u017cowych spotka\u0144 tw\u00f3rc\u00f3w literatury (\u015ar\u00f3d Literackich). Po II wojnie \u015bwiatowej klasztor zosta\u0142 przekazany Instytutowi In\u017cynier\u00f3w Budownictwa, cerkiew pozostawa\u0142a nieczynna i ulega\u0142a stopniowej dewastacji. Po rozpadzie ZSRR obiekty odzyska\u0142a rzymskokatolicka diecezja wile\u0144ska, sprowadzaj\u0105c do nich ponownie bazylian\u00f3w z Ukrainy. Podj\u0119to w\u00f3wczas remont cerkwi i monasteru, stopniowo przywracaj\u0105c \u015bwi\u0105tyni\u0119 do u\u017cytku liturgicznego, wstawiaj\u0105c zupe\u0142nie nowe wyposa\u017cenie. Od 1992 cerkiew \u015aw. Tr\u00f3jcy jest ponownie siedzib\u0105 parafii greckokatolickiej. W czerwcu 2008 w skrzydle budynku mieszcz\u0105cym w XIX w. wi\u0119zienie otwarty zosta\u0142 czterogwiazdkowy hotel \u201eU Bazylian\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wej\u015bcie do skrzyd\u0142a mieszcz\u0105cego po 1823 wi\u0119zienie carskie. Widoczna tablica w j\u0119zykach polskim i litewskim upami\u0119tniaj\u0105ca uwi\u0119zienie Adama Mickiewicza.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba i Filipa i klasztor dominikan\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwotnie ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wybudowany w stylu barokowym dla zakonu dominikan\u00f3w. W 1684 od rodu Gosiewskich z Sejn sprowadzono do ko\u015bcio\u0142a obraz Matki Boskiej, uznany za cudowny, co spowodowa\u0142o w nast\u0119pnych latach nap\u0142yw rzesz pielgrzym\u00f3w. Budow\u0119 nowej \u015bwi\u0105tyni uko\u0144czono ostatecznie w 1737. W 1746 do ko\u015bcio\u0142a dobudowano fasad\u0119 z dwiema wie\u017cami. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zniszczony w 1794 roku podczas ataku Rosjan na Wilno w celu st\u0142umienia insurekcji ko\u015bciuszkowskiej. W 1797 roku zniszczon\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 odrestaurowano, a w klasztorze umieszczono wile\u0144ski szpital generalny.<\/p>\n\n\n\n

W okresie II Rzeczypospolitej ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 odrestaurowany, a Jerzy Hoppen pokry\u0142 jego wn\u0119trze polichromi\u0105. Po II wojnie \u015bwiatowej ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zamkni\u0119ty. Po upadku komunizmu i odzyskaniu przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1990 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zwr\u00f3cony katolikom, kt\u00f3rzy przyst\u0105pili niezw\u0142ocznie do renowacji zniszczonego budynku. W ko\u015bciele s\u0105 sprawowane msze na przemian w j\u0119zyku polskim i litewskim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba i Filipa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Jana<\/u><\/em><\/strong> Jana Chrzciciela i \u015awi\u0119tego Jana Aposto\u0142a i Ewangelisty<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 w zespole gmach\u00f3w Uniwersytetu Wile\u0144skiego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ten, przeznaczony pierwotnie na far\u0119 miasta Wilna, ufundowany zosta\u0142 przez W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142\u0119. a do powa\u017cnej rozbudowy dosz\u0142o XV\/XVI w. Obok ko\u015bcio\u0142a wznosi si\u0119 wysoka (68 m) dzwonnica przylegaj\u0105ca do Auli Kolumnowej uniwersytetu. <\/p>\n\n\n\n

W 1571 r. kr\u00f3l Zygmunt August przekaza\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 sprowadzonym do miasta jezuitom. Jezuici, kt\u00f3rych kolegium wkr\u00f3tce \u2013 w 1579 r. dzi\u0119ki Stefanowi Batoremu zyska\u0142o status uniwersytetu, skupili si\u0119 na budowie zabudowa\u0144 klasztornych i kolegiackich, zadowalaj\u0105c si\u0119 w pe\u0142ni obszernym ko\u015bcio\u0142em. W zwi\u0105zku z pe\u0142nieniem przez \u015bwi\u0105tyni\u0119 funkcji ko\u015bcio\u0142a uniwersyteckiego \u2013 odbywa\u0142y si\u0119 tu nie tylko nabo\u017ce\u0144stwa, ale te\u017c i nieraz dysputy naukowe. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana pozostawa\u0142 w r\u0119kach jezuit\u00f3w a\u017c do kasaty zakonu w 1773 r. Po zamkni\u0119ciu uniwersytetu w 1832 r. ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana nadal pe\u0142ni\u0142 swoj\u0105 funkcj\u0119 sakraln\u0105, staj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie miejscem uroczysto\u015bci patriotycznych i swego rodzaju polskim panteonem narodowym. Dla upami\u0119tnienia wielkich Polak\u00f3w wzniesiono tutaj m.in. pomniki: Adama Mickiewicza, W\u0142adys\u0142awa Syrokomli, Tadeusza Ko\u015bciuszki, Stanis\u0142awa Moniuszki, Antoniego Edwarda Ody\u0144ca. W 1919 r. ponownie sta\u0142 si\u0119 ko\u015bcio\u0142em akademickim, na fasadzie umieszczono tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 pierwszych rektor\u00f3w uczelni Piotra Skarg\u0119 i Jakuba Wujka. Podczas w\u0142adzy radzieckiej \u015bwi\u0105tyni\u0119 zdewastowano i ograbiono, a nast\u0119pnie przekszta\u0142cono na magazyn, a od 1963 r. mie\u015bci\u0142o si\u0119 tu Muzeum Nauki i Techniki. W 1979 r. podczas obchod\u00f3w czterechsetlecia uniwersytetu w ko\u015bciele umieszczono Muzeum Uniwersytetu Wile\u0144skiego. Obiekt zosta\u0142 przywr\u00f3cony celom sakralnym w 1991 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Uniwersytet Wile\u0144ski, dziedziniec Skargi, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jan\u00f3w, Aula Kolumnowa by Diliff – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Uniwersytet Wile\u0144ski, rektorat<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Piotra i Paw\u0142a<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 wraz z klasztorem kanonik\u00f3w regularnych latera\u0144skich ufundowa\u0142 Micha\u0142 Kazimierz Pac, hetman wielki litewski i najbardziej znacz\u0105cy magnat litewski drugiej po\u0142owy XVII w. Prace dekoratorskie s\u0105 autorstwa Pietro Perettiego oraz Giovanniego Gallego, a malowid\u0142a iluzjonistyczne Michelangelo Palloniego. Wn\u0119trze \u015bwi\u0105tyni zdobi ponad 2 tysi\u0105ce rze\u017ab stiukowych o tematyce biblijnej, mitologicznej i historycznej. Jednym z ciekawszych element\u00f3w wystroju wn\u0119trza jest przepi\u0119kny kryszta\u0142owy \u017cyrandol w kszta\u0142cie \u0142odzi (jest pami\u0105tk\u0105 zatoni\u0119cia podczas transportu o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego o kryszta\u0142owych kolumnach zam\u00f3wionego przez Paca we W\u0142oszech). W ko\u015bciele nie ma g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza, w jego miejscu znajduje si\u0119 obraz p\u0119dzla Franciszka Smuglewicza przedstawiaj\u0105cy po\u017cegnanie \u015bw. Piotra i Paw\u0142a, obok widoczne s\u0105 cztery rze\u017aby prorok\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fasada ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Piotra i Paw\u0142a by Wojsyl – Fotografia w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a, sztukaterie by Diliff – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Prezbiterium by Aw58 – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Teresy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Teresy jest zwi\u0105zany z zakonem karmelit\u00f3w bosych, kt\u00f3rzy przybyli do Wielkiego Ksi\u0119stwa w 1626. W 1632 dzi\u0119ki fundacji Stefana Paca zacz\u0119\u0142a powstawa\u0107 istniej\u0105ca do dzi\u015b \u015bwi\u0105tynia. Wystr\u00f3j wn\u0119trza, projektu Jana Krzysztofa Glaubitza, pochodzi z XVIII w., gdy\u017c pierwotne wyposa\u017cenie uleg\u0142o zniszczeniu w wyniku po\u017caru w 1760.<\/p>\n\n\n\n

W 1844 \u015bwi\u0105tynia zosta\u0142a przekazana decyzj\u0105 w\u0142adz carskich monasterowi \u015awi\u0119tego Ducha, nie zosta\u0142a jednak zamieniona na cerkiew. Po I wojnie \u015bwiatowej pocz\u0105tkowo mie\u015bci\u0142 si\u0119 tu \u017ce\u0144ski internat. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ponownie przej\u0119ty przez katolik\u00f3w w 1930. Po \u015bmierci marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego przechowywano tu urn\u0119 z jego sercem, zamurowan\u0105 w \u015bcianie we wn\u0119trzu \u015bwi\u0105tyni. W pierwsz\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci z\u0142o\u017cono j\u0105 na cmentarzu na Rossie. W 1948 ko\u015bci\u00f3\u0142 przej\u0105\u0142 kler litewski. Obecnie msze odbywaj\u0105 si\u0119 po litewsku i po polsku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Teresy, z prawej Kaplica Ostrobramska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Teresy, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Katedra \u015bw. Stanis\u0142awa i \u015bw. W\u0142adys\u0142awa<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0105tyni\u0119 rozpocz\u0119to budowa\u0107 po 1386 r. gdy chrzest przyj\u0105\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Jagie\u0142\u0142o, a w 1387 r. powsta\u0142o biskupstwo wile\u0144skie. W gotyckiej katedrze pochowano wielkiego ksi\u0119cia Witolda, a w 1506 r. kr\u00f3la Aleksandra Jagiello\u0144czyka. Katedr\u0119 wielokrotnie przebudowywano.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katedra, dzwonnica <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Surowe wn\u0119trze katedry<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Organy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Za czas\u00f3w kr\u00f3la  Zygmunta III Wazy zbudowano kaplic\u0119 \u015bw. Kazimierza, autorstwa Constantina Tencalli, po\u015bwi\u0119conej pochowanemu w niej synowi Kazimierza Jagiello\u0144czyka \u2013 \u015bw. Kazimierzowi, patronowi Litwy. Wzorowana na o sto lat wcze\u015bniejszej kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu, pi\u0119knie dekorowana, wykonana z czarnego i bia\u0142ego marmuru, ozdobiona pos\u0105gami Jagiellon\u00f3w, stanowi do dzi\u015b ozdob\u0119 wile\u0144skiej \u015bwi\u0105tyni. W 1648 roku z\u0142o\u017cono w kaplicy \u015bw. Kazimierza serce kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV. W czasach kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego rozpocz\u0119to przebudow\u0119 katedry w stylu klasycystycznym. W 1931 r. przy okazji remontu odkryto w podziemiach katedry zapomniane grobowce kr\u00f3lewskie (m.in. Aleksandra Jagiello\u0144czyka oraz El\u017cbiety Habsbur\u017canki i Barbary Radziwi\u0142\u0142\u00f3wny \u2013 \u017con Zygmunta Augusta). Pochowany tu by\u0142 te\u017c m.in. Olbracht Gaszto\u0142d (ojciec Stanis\u0142awa, pierwszego m\u0119\u017ca Barbary Radziwi\u0142\u0142\u00f3wny, najbogatszy cz\u0142owiek na Litwie w swojej epoce), z\u0142o\u017cono tu te\u017c serce W\u0142adys\u0142awa IV Wazy. Wtedy te\u017c za\u0142o\u017cono pod katedr\u0105 mauzoleum dla proch\u00f3w kr\u00f3lewskich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wej\u015bcie do Kaplicy \u015bw. Kazimierza<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Kaplica Kazimierzowska, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Epitafium nad sercem kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV z\u0142o\u017conym w kaplicy \u015bw. Kazimierza by Albertus teolog – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0US DIGITAL CAMERA<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Trumna z relikwiami \u015bw. Kazimierza<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Podczas rz\u0105d\u00f3w radzieckich katedra zosta\u0142a w 1950 roku zamkni\u0119ta i przekszta\u0142cona na magazyn. Wtedy te\u017c, 29-30 czerwca 1950 roku wysadzono w powietrze figury \u015bwi\u0119tych stoj\u0105ce na szczycie fasady. Usuni\u0119to tak\u017ce liczne tablice pami\u0105tkowe w j\u0119zyku polskim. Potem odbywa\u0142y si\u0119 tutaj koncerty organowe. 4 czerwca 1956 roku otwarto galeri\u0119 obraz\u00f3w. Nabo\u017ce\u0144stwa zacz\u0119to ponownie odprawia\u0107 tutaj od 1985 r., cho\u0107 oficjalnie ca\u0142y czas by\u0142a to galeria obraz\u00f3w. W 1989 r. katedra zosta\u0142a rekonsekrowana, wkr\u00f3tce potem odnowiona, odtworzono m.in. pos\u0105gi na szczycie fasady. Obecnie w katedrze odprawiane s\u0105 msze jedynie w j\u0119zyku litewskim.<\/p>\n\n\n\n

Klasztor wizytek i ko\u015bci\u00f3\u0142 Serca Jezusowego – wi\u0119zienie i hospicjum b\u0142. ks. Micha\u0142a Sopo\u0107ki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wybudowany w stylu p\u00f3\u017anobarokowym w latach 1717\u20131756 dla zakonu Wizytek. Siostry wizytki, podobnie jak i w innych miastach Europy, prowadzi\u0142y przy ko\u015bciele szko\u0142\u0119 dla panien szlachetnie urodzonych. W 1863 w ramach polityki rusyfikacji i niszczenia struktur Ko\u015bcio\u0142a katolickiego po st\u0142umionym powstaniu styczniowym w\u0142adze rosyjskie skonfiskowa\u0142y zesp\u00f3\u0142 ko\u015bcielno-klasztorny i w 1864 urz\u0105dzi\u0142y w nim prawos\u0142awny monaster \u015bw. Marii Magdaleny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przebudowano na cerkiew \u015bw. Marii Magdaleny, zmieniaj\u0105c architektur\u0119 na styl rosyjsko-bizantyjski: Zmieniono te\u017c wystr\u00f3j wn\u0119trza \u015bwi\u0105tyni, dostosowuj\u0105c je do wymog\u00f3w liturgii prawos\u0142awnej.<\/p>\n\n\n\n

W 1919, po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, siostry wizytki powr\u00f3ci\u0142y od Wilna i do swego ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry poddany zosta\u0142 renowacji. Wznowi\u0142y r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 szko\u0142y dla panien szlachetnie urodzonych. Po II wojnie \u015bwiatowej w\u0142adze komunistyczne zamkn\u0119\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 i urz\u0105dzi\u0142y w nim wi\u0119zienie. Po odzyskaniu przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci ko\u015bci\u00f3\u0142 nadal s\u0142u\u017cy\u0142 jako wi\u0119zienie. W 2018 rz\u0105d litewski przekaza\u0142 Ko\u015bcio\u0142owi wszystkie budynki na terenie klasztoru. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nadal znajduje si\u0119 w ruinie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Serca Jezusowego, w ruinie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jeden z budynk\u00f3w przy ul. Rassu 4a zosta\u0142 przeznaczony na dom zakonny Zgromadzenia Si\u00f3str Jezusa Mi\u0142osiernego. W domu tym przed wojn\u0105 mieszkali ks. Sopo\u0107ko oraz malarz Eugeniusz Kazimirowski, kt\u00f3ry namalowa\u0142 pierwszy obraz Jezusa Mi\u0142osiernego wed\u0142ug wskaz\u00f3wek siostry Faustyny. W pomieszczeniu, w kt\u00f3rym powstawa\u0142 obraz obecnie znajduje si\u0119 kaplica domu zakonnego  odwiedzana przez licznych pielgrzym\u00f3w. Orygina\u0142 obrazu mie\u015bci si\u0119 dzisiaj w ko\u015bciele \u015bw. Tr\u00f3jcy \u2013 Sanktuarium Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n

W drugim z budynk\u00f3w powsta\u0142o pierwsze na Litwie hospicjum z inicjatywy polskiej siostry Michaeli Rak. W 2009 r. rozpocz\u0119\u0142a ona remont odzyskanego przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 budynku, w kt\u00f3rym w 2012 r. umieszczono hospicjum. Jest ono odwiedzane przez polityk\u00f3w Litwy i Polski. W 2016 roku hospicjum wizytowa\u0142a \u00f3wczesna prezydent Litwy, Dalia Grybauskait\u0117, a w 2019 roku pierwsza dama Polski Agata Kornhauser-Duda i pierwsza dama Litwy, Diana Naus\u0117dien\u0117.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Hospicjum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u015aw. Faustyna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Sob\u00f3r Przeczystej Bogurodzicy<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sob\u00f3r katedralny prawos\u0142awnej eparchii wile\u0144skiej i litewskiej zosta\u0142 wybudowany w stylu nawi\u0105zuj\u0105cym do sztuki gruzi\u0144skiej. Budynek zawiera fragmenty gotyckich mur\u00f3w wzniesionych na koszt hetmana Konstantego Iwanowicza Ostrogskiego w XVI wieku. W 1513 r. w soborze zosta\u0142a pochowana Helena Moskiewska, \u017cona kr\u00f3la polskiego i wielkiego ksi\u0119cia litewskiego Aleksandra Jagiello\u0144czyka. W latach 1607\u20131794 by\u0142a unickim soborem metropolitarnym. W 1748 r. cerkiew sp\u0142on\u0119\u0142a. W 1785 r. zosta\u0142a odbudowana w stylu barokowym. Cerkiew zosta\u0142a zbombardowana przez wojska rosyjskie podczas insurekcji ko\u015bciuszkowskiej.  Zaniedbana cerkiew zosta\u0142a w 1808 r. kupiona przez Uniwersytet Wile\u0144ski, kt\u00f3ry po klasycystycznej przebudowie w 1822 r. wed\u0142ug projektu Karola Podczaszy\u0144skiego umie\u015bci\u0142 w jej wn\u0119trzach anatomicum, audytorium oraz bibliotek\u0119. Po zlikwidowaniu uniwersytetu w ramach represji po powstaniu listopadowym, budynek otrzyma\u0142a Akademia Duchowna, a po przeniesieniu jej do Petersburga w 1842 r. budynek przeznaczono na rosyjskie koszary wojskowe, mieszkania i bibliotek\u0119. Z inicjatywy rosyjskiego gubernatora Michai\u0142a Murawjowa w latach 1865\u20131868 powsta\u0142a obecna cerkiew w stylu gruzi\u0144skim. We wn\u0119trzu znajduj\u0105 si\u0119 tablice pami\u0105tkowe \u017co\u0142nierzy rosyjskich poleg\u0142ych w powstaniu styczniowym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sob\u00f3r Przeczystej Bogurodzicy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok na ikonostas Autorstwa Diliff – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=35988527<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ratusz<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ratusz by\u0142 pierwotnie gotycki, a zosta\u0142 przebudowany w 1799 r. wed\u0142ug projektu Wawrzy\u0144ca Gucewicza w stylu neoklasycznym z domieszk\u0105 renesansu. Wtedy to na przedzie wykonano portyk o sze\u015bciu kolumnach. Styl ratusza jest bardziej surowy ni\u017c w katedrze wile\u0144skiej, r\u00f3wnie\u017c przebudowanej przez Gucewicza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ratusz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ratusz noc\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Niedaleko ratusza znajduje si\u0119 filharmonia zbudowana w 1899\u20131902r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Filharmonia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

 <\/h3>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Prezydencki \u2013 dawna rezydencja biskupia<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Historia obiektu si\u0119ga XIV wieku, gdy w miejscu nadanym przez ksi\u0119cia Jagie\u0142\u0142\u0119 murowany budynek wystawili wile\u0144scy arcybiskupi. W okresie renesansu gmach wielokrotnie przebudowywano i rozbudowywano, a biskupia rezydencja wzbogaci\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o ogrody.<\/p>\n\n\n\n

W XVIII wieku pa\u0142ac dwukrotnie p\u0142on\u0105\u0142, po czym odbudowa\u0142 go architekt Wawrzyniec Gucewicz w stylu klasycystycznym. Po III rozbiorze posiad\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a przej\u0119ta przez rosyjskich car\u00f3w. W XIX wieku rezydowali w nim genera\u0142-gubernatorzy litewscy. W latach mi\u0119dzywojennych przebywa\u0142 w nim genera\u0142 Lucjan \u017beligowski pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 szefa Litwy \u015arodkowej oraz bywa\u0142 w nim marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Po 1945 roku pa\u0142ac s\u0142u\u017cy\u0142 wojsku radzieckiemu, umieszczono tu te\u017c m.in. galerie sztuki. Do 1991 roku mie\u015bci\u0142 si\u0119 w nim Pa\u0142ac Pracownik\u00f3w Kultury. Po 1993 roku przeszed\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 Kancelarii Prezydenta, a od 1997 roku jest oficjaln\u0105 siedzib\u0105 g\u0142owy pa\u0144stwa litewskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac prezydencki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Dziedziniec pa\u0142acu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Chodkiewicz\u00f3w<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest to jeden z najwi\u0119kszych klasycystycznych budynk\u00f3w na Litwie. W XVI wieku sta\u0142 tu zamek obronny otoczony murami i basztami. Budynki znajduj\u0105ce si\u0119 w tym miejscu Chodkiewiczowie nabyli na pocz\u0105tku XVII wieku i zamienili je w renesansow\u0105 rezydencj\u0119. Pa\u0142ac w 1803 roku zosta\u0142 kupiony przez Uniwersytet Wile\u0144ski. Na miejscu dawnej siedziby Chodkiewicz\u00f3w wybudowano klasycystyczny gmach, w kt\u00f3rym umieszczono kliniki uniwersyteckie. Po zamkni\u0119ciu uniwersytetu zlokalizowano tu zarz\u0105d Okr\u0119gu Naukowego. W dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym powr\u00f3ci\u0142 do uniwersytetu. Urz\u0105dzono w nim mieszkania pracownik\u00f3w naukowych. Od 1994 roku mie\u015bci si\u0119 tu Wile\u0144ska Galeria Obraz\u00f3w eksponuj\u0105ca dzie\u0142a malarzy litewskich i zagranicznych z XVI\u2013XIX w. W pa\u0142acu organizowane s\u0105 koncerty, wieczory poetyckie, imprezy reprezentacyjne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pa\u0142ac Chodkiewicz\u00f3w by Julius – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

G\u00f3ra Trzykrzyska<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wzg\u00f3rze w Wilnie, na prawym brzegu Wilejki, dawniej by\u0142o zwane \u0141ys\u0105 G\u00f3r\u0105. Na g\u00f3rze stoi pomnik \u2013 trzy bia\u0142e krzy\u017ce. Wed\u0142ug legendy na G\u00f3rze \u0141ysej za czas\u00f3w Olgierda um\u0119czono siedmiu franciszkan\u00f3w. Czterech str\u0105cono do Wilejki, za\u015b trzy Krzy\u017ce z cia\u0142ami m\u0119czennik\u00f3w ustawiono na g\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n

Dla upami\u0119tnienia ich m\u0119cze\u0144stwa wile\u0144scy franciszkanie wznie\u015bli na \u0141ysej G\u00f3rze trzy drewniane krzy\u017ce. W 1740 zmursza\u0142e krzy\u017ce zamieniono na nowe, kt\u00f3re przetrwa\u0142y do 1869 r.; gdy ze staro\u015bci zawali\u0142y si\u0119, w\u0142adze rosyjskie nie pozwoli\u0142y ich odbudowa\u0107. Dopiero w 1916 r. podczas okupacji niemieckiej, z inicjatywy ksi\u0119dza pra\u0142ata Kazimierza Michalkiewicza zebrano fundusze i postawiono krzy\u017ce betonowe wed\u0142ug projektu Antoniego Wiwulskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wzg\u00f3rze Trzech Krzy\u017cy (1916, Antoni Wiwulski)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u015aladami Adama Mickiewicza<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Spaceruj\u0105c po Wilnie w kilku miejscach znajdziemy tablice informuj\u0105ce, \u017ce „tutaj mieszka\u0142 Adam Mickiewicz\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Tablica po\u015bwi\u0119cona A. Mickiewiczowi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Synagoga Ch\u00f3ralna<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Synagoga zosta\u0142a zbudowana w 1903 roku wed\u0142ug projektu Dawida Rozenhausa pod nadzorem rosyjskiego architekta Po\u0142ozowa. Podczas II wojny \u015bwiatowej, po wkroczeniu wojsk niemieckich do Wilna w 1941 roku, synagoga zosta\u0142a zdewastowana i przeznaczona na magazyn lek\u00f3w, co uchroni\u0142o j\u0105 od ca\u0142kowitego zniszczenia. Po zako\u0144czeniu wojny synagoga zosta\u0142a zamkni\u0119ta przez w\u0142adze dla cel\u00f3w kultowych. W 1989 roku zosta\u0142a zwr\u00f3cona gminie \u017cydowskiej i od tego czasu po gruntownym remoncie s\u0142u\u017cy lokalnej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Synagoga<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Po zniszczonej dzielnicy \u017cydowskiej niewiele ju\u017c pozosta\u0142o \u2013 upami\u0119tnia ja kilka pomnikowych postaci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dzielnica \u017cydowska<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Cmentarz na Rossie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cmentarz Na Rossie jest jedn\u0105 z czterech polskich nekropolii narodowych. Pierwszy cmentarz zamiejski na Rossie powsta\u0142 z inicjatywy parafii \u015bw. J\u00f3zefa i Nikodema za Ostr\u0105 Bram\u0105 w 1769 r. Cmentarz zajmuje strome wzg\u00f3rze morenowe o r\u00f3\u017cnicy poziom\u00f3w ok. 30 metr\u00f3w, na wynios\u0142o\u015bci tej znajduj\u0105 si\u0119 cztery wzniesienia tj. G\u00f3rka Literacka, G\u00f3rka Anielska, Wzg\u00f3rze Pomocne i Wzg\u00f3rze Po\u0142udniowe.<\/p>\n\n\n\n

Cmentarz wojskowy powsta\u0142 w 1920 na niewielkim terenie przed Star\u0105 Ross\u0105, gdzie znajduje si\u0119 gr\u00f3b Marii z Billewicz\u00f3w Pi\u0142sudskiej, miejsce poch\u00f3wku urny z sercem J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Nagrobek wie\u0144czy p\u0142yta granitowa wydobyta na terenie polskiej wsi kresowej Bronis\u0142awka na Wo\u0142yniu. Na p\u0142ycie zosta\u0142 wykuty s\u0142ynny napis na p\u0142ycie: \u201eMatka i serce syna\u201d.  Przy bramie wej\u015bciowej, znajduje si\u0119 kwatera \u017co\u0142nierska o powierzchni 0,2 ha na kt\u00f3rej spoczywaj\u0105 polscy oficerowie i ochotnicy polegli w latach 1919\u20131920 w walkach o Wilno, a tak\u017ce \u017co\u0142nierze Armii Krajowej polegli podczas operacji Ostra Brama w 1944 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Matka i serce syna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kwatera wojskowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po 1945 i opuszczeniu Wilna przez polskich mieszka\u0144c\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 celowa dewastacja nekropolii, nagrobki by\u0142y niszczone przez wandali, teren cmentarza sta\u0142 si\u0119 miejscem spotka\u0144 p\u00f3\u0142\u015bwiatka, kt\u00f3ry rozbija\u0142 nagrobki, niszczy\u0142 epitafia, a wszystko przy biernej postawie nowych w\u0142adz. Cmentarz zosta\u0142 zamkni\u0119ty dla nowych poch\u00f3wk\u00f3w w 1967 a dwa lata p\u00f3\u017aniej, w 1969 wpisany do rejestru zabytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Cmentarz przedstawia ogromn\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105, jako miejsce poch\u00f3wku wielu znanych os\u00f3b, a tak\u017ce warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105, ze wzgl\u0119du na cenne obiekty sztuki i architektury sepulkralnej. Po\u015br\u00f3d znanych os\u00f3b pochowanych na Starej Rossie s\u0105 profesorowie Uniwersytetu Stefana Batorego, historyk Joachim Lelewel, architekt Juliusz K\u0142os, ojciec Juliusza S\u0142owackiego \u2013 Euzebiusz S\u0142owacki, rze\u017abiarze Antoni Wiwulski, Boles\u0142aw Ba\u0142zukiewicz, J\u00f3zef Koz\u0142owski, architekt Karol Podczaszy\u0144ski, malarze Franciszek Smuglewicz, J\u00f3zef Ba\u0142zukiewicz, brat Marsza\u0142ka, senator Adam Pi\u0142sudski, pierwsza \u017cona Marsza\u0142ka, Maria Pi\u0142sudska, poeta W\u0142adys\u0142aw Syrokomla, archeolog i kolekcjoner Eustachy Tyszkiewicz, ziemianin J\u00f3zef Montwi\u0142\u0142, historyk Juliusz K\u0142os. Wiele z zachowanych na cmentarzu obiekt\u00f3w zabytkowych znajduje si\u0119 w z\u0142ym stanie technicznym. Od 1990 konserwacj\u0105 zabytkowych nagrobk\u00f3w zajmuje si\u0119 miejscowy Spo\u0142eczny Komitet Opieki nad Star\u0105 Ross\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Stara Rossa <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Stara Rossa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W kaplicy na Rossie pochowani s\u0105 uczestnicy powstania styczniowego \u2013 z jego dow\u00f3dc\u0105 Zygmuntem Sierakowskim, kt\u00f3ry w 1863 r. w bitwach toczonych na Litwie i Kurlandii zosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny i dosta\u0142 si\u0119 do rosyjskiej niewoli. Przed s\u0105dem wojennym okaza\u0142 niez\u0142omny hart ducha. Na polecenie gubernatora Michai\u0142a Murawjowa Sierakowski zosta\u0142 powieszony 27 czerwca 1863 r. na placu \u0141ukiskim w Wilnie. Jego cia\u0142o pogrzebano w tajemnicy przed rodzin\u0105. W lipcu 2017 r. odnaleziono miejsce poch\u00f3wku genera\u0142a na G\u00f3rze Zamkowej w Wilnie. Zw\u0142oki genera\u0142a ze zwi\u0105zanymi z ty\u0142u r\u0119koma uda\u0142o si\u0119 rozpozna\u0107 dzi\u0119ki obr\u0105czce \u015blubnej z dat\u0105 i wygrawerowanym w j\u0119zyku polskim napisem: \u201eZygmunt Apolonija 11 Sierpnia\/30 Lipca 1862 r.\u201d. 22 listopada 2019 r. zosta\u0142 pochowany z honorami wojskowymi na cmentarzu Na Rossie w Wilnie wraz z Wincentym Konstantym Kalinowskim i 20 uczestnikami powstania styczniowego. W uroczysto\u015bciach pogrzebowych udzia\u0142 wzi\u0119li prezydent RP Andrzej Duda, prezydent Litwy Gitanas Naus\u0117da i wicepremier Bia\u0142orusi Ihar Pietryszenko.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaplica powstania styczniowego<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze kaplicy z potr\u00f3jnym herbem Polski, Litwy i Rusi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stare Miasto w Wilnie na li\u015bcie UNESCO Szczypta historii Sp\u0119dzaj\u0105c urlop na Suwalszczy\u017anie, warto na kilka dni uda\u0107 si\u0119 do Wilna. Wilno to historyczna stolica Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, a nast\u0119pnie jedno z najwi\u0119kszych miast I Rzeczypospolitej. Pierwsza pewna wzmianka o mie\u015bcie pochodzi z 1323 z listu wielkiego ksi\u0119cia Giedymina do papie\u017ca Jana XXII. W czasie…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9229,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[64,4],"tags":[247,45,174,138,119,248,50,71,88,249,12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9219"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9219"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9359,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9219\/revisions\/9359"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}