{"id":9311,"date":"2023-10-12T19:14:30","date_gmt":"2023-10-12T19:14:30","guid":{"rendered":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=9311"},"modified":"2023-10-12T19:19:05","modified_gmt":"2023-10-12T19:19:05","slug":"polskimi-sladami-na-litwie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/smakipolski.pl\/?p=9311","title":{"rendered":"Polskimi \u015bladami na Litwie"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"font-size:24px\"><strong>Z wizyt\u0105 w posiad\u0142o\u015bciach Tyszkiewicz\u00f3w, Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, Pac\u00f3w, Przezdzieckich, Sapieh\u00f3w i Pi\u0142sudskich<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Szczypta historii<\/u><\/em><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sp\u0119dzaj\u0105c urlop na Suwalszczy\u017anie, warto na kilka dni uda\u0107 si\u0119 na Litw\u0119. W XV wieku \u00f3wczesne Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie, po zaj\u0119ciu ziem ksi\u0119stw Rusi Kijowskiej, by\u0142o najwi\u0119kszym terytorialnie pa\u0144stwem w Europie. W wyniku unii w Krewie w 1385 wesz\u0142o w zwi\u0105zki z Kr\u00f3lestwem Polskim (Koron\u0105), kt\u00f3re przerodzi\u0142y si\u0119 w 1569 w trwa\u0142\u0105 uni\u0119 realn\u0105 (unia lubelska), za\u015b Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie wesz\u0142o w sk\u0142ad I Rzeczypospolitej jako jeden z jej dw\u00f3ch cz\u0142on\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Po III rozbiorze Rzeczypospolitej (1795) Litwa do 1918 wchodzi\u0142a w sk\u0142ad Imperium Rosyjskiego. W 1918 powsta\u0142a niepodleg\u0142a Republika Litewska. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w lipcu 1920 roku wojska litewskie, z\u0142ama\u0142y zasad\u0119 neutralno\u015bci i we wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu z Rosjanami przekroczy\u0142y Lini\u0119 Focha, atakuj\u0105c wojska polskie i zajmuj\u0105c Troki i stacj\u0119 Landwarowo. Na tej podstawie genera\u0142 Lucjan \u017beligowski, upozorowawszy niesubordynacj\u0119 wobec Naczelnego Wodza J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, w pa\u017adzierniku 1920 zaj\u0105\u0142 Wilno i jego okolice, proklamuj\u0105c powstanie Litwy \u015arodkowej. W 1922 r. Litwa \u015arodkowa zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do II Rzeczpospolitej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5270-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9312\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5270-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5270-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5270-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5270-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5270-600x450.jpg 600w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5270.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Niemen w Druskienikach (w II RP by\u0142 rzek\u0105 graniczn\u0105)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Po agresji sowieckiej na Polsk\u0119 17 wrze\u015bnia 1939 roku Wilno zosta\u0142o przekazane przez ZSRR Litwie, po czym 3 sierpnia 1940 roku, w wyniku aneksji pa\u0144stw ba\u0142tyckich przez ZSRR ca\u0142a Litwa znalaz\u0142a si\u0119 pod okupacj\u0105 sowieck\u0105. Po ataku III Rzeszy na ZSRR od czerwca 1941 do lipca 1944 roku Litwa by\u0142a pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 (Komisariat Rzeszy Wsch\u00f3d). W 1945 roku Litwa ponownie znalaz\u0142a si\u0119 w sk\u0142adzie ZSRR. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich mieszka\u0144c\u00f3w Wilna i okolic zosta\u0142a wysiedlona przez w\u0142adze sowieckie m.in. do Gda\u0144ska, Olsztyna, Szczecina.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"498\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230826_134851-1024x498.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9313\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230826_134851-1024x498.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230826_134851-300x146.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230826_134851-768x373.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230826_134851-1536x747.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230826_134851-2048x996.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wie\u017ca Giedymina w Wilnie \u2013 symbol niepodleg\u0142ej Litwy<\/p>\n\n\n\n<p>Od 1990 roku Wilno jest stolic\u0105 niepodleg\u0142ej Litwy. Polacy s\u0105 obecnie najwi\u0119ksz\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 narodow\u0105, skupion\u0105 przede wszystkim na Wile\u0144szczy\u017anie (w niekt\u00f3rych rejonach \u2013 wile\u0144skim (52%) czy solecznickim (ok. 77%) \u2013 Polacy s\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105, w samym Wilnie Polacy stanowi\u0105 ok. 16,5% og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w. Wile\u0144szczyzna nale\u017ca\u0142a do Polski przez 249 lat, za\u015b pozosta\u0142e regiony Litwy (\u017bmud\u017a i Auksztota) przez 226 lat.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Wilno i Rejon Wile\u0144ski<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac Pac\u00f3w w Wilnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pa\u0142ac Pac\u00f3w powsta\u0142 na prze\u0142omie XVI\/XVII wieku dla starosty generalnego \u017cmudzkiego Hieronima Wo\u0142\u0142owicza. W pierwszej po\u0142owie XVII wieku w\u0142a\u015bcicielami zostali Radziwi\u0142\u0142owie, p\u00f3\u017aniej Kazimierz Sapieha, a dopiero w po\u0142owie XVII wieku wszed\u0142 w posiadanie Pac\u00f3w. W 1655 w czasie wojny polsko-rosyjskiej budynek pa\u0142acu zosta\u0142 spalony. Odbudowany po wojnie nale\u017ca\u0142 m.in. do starosty generalnego \u017cmudzkiego Piotra Micha\u0142a Paca, hetmana wielkiego litewskiego Micha\u0142a Kazimierza Paca oraz kasztelana \u017cmudzkiego J\u00f3zefa Franciszka Paca. W 1764 odziedziczy\u0142 pa\u0142ac ostatni z Pac\u00f3w \u2013 marsza\u0142ek generalny litewski Micha\u0142 Jan Pac. W 1783 pa\u0142ac w z\u0142ym stanie technicznym naby\u0142 kanclerz wielki litewski Aleksander Micha\u0142 Sapieha, kt\u00f3ry dokona\u0142 gruntownej przebudowy, nadaj\u0105c mu obecn\u0105 form\u0119. Po powstaniu listopadowym w 1831 skonfiskowany przez w\u0142adze carskie m.in. za udzia\u0142 w powstaniu \u00f3wczesnego w\u0142a\u015bciciela &#8211; genera\u0142a Franciszka Sapiehy. W skonfiskowanym pa\u0142acu urz\u0105dzono siedzib\u0119 rosyjskiego gubernatora.<\/p>\n\n\n\n<p>W 2007 Pa\u0142ac Pac\u00f3w zosta\u0142 oficjalnie zakupiony przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP z przeznaczeniem na now\u0105 siedzib\u0119 Ambasady RP w Republice Litewskiej, Konsulatu Generalnego RP oraz Instytutu Polskiego w Wilnie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pac_Palace.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9314\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pac_Palace.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pac_Palace-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pac_Palace-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pac_Palace-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac Pac\u00f3w by Alma Pater &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac Sapieh\u00f3w w Wilnie<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pa\u0142ac zosta\u0142 wzniesiony w 1697 r. wed\u0142ug projektu Pietro Pertiego dla Kazimierza Jana Sapiehy. W 1700 pa\u0142ac zosta\u0142 zniszczony przez skonfederowan\u0105 szlacht\u0119 po bitwie pod Olkienikami w czasie wojny domowej na Litwie, prowadzonej przeciwko Sapiehom. W 1720 pa\u0142ac odziedziczy\u0142 Aleksander Pawe\u0142 Sapieha. W 1809 pa\u0142ac zosta\u0142 zakupiony przez rz\u0105d rosyjski i przebudowany na szpital. W latach 1919\u20131939 w pa\u0142acu mie\u015bci\u0142 si\u0119 Szpital Uniwersytecki w Wilnie; od 1927 mie\u015bci\u0142a si\u0119 tam klinika okulistyczna. Zrujnowany budynek jest obecnie poddany rekonstrukcji.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Sapieha_Palace_in_Vilnius_east_side_by_2015.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9315\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Sapieha_Palace_in_Vilnius_east_side_by_2015.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Sapieha_Palace_in_Vilnius_east_side_by_2015-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Sapieha_Palace_in_Vilnius_east_side_by_2015-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Sapieha_Palace_in_Vilnius_east_side_by_2015-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac Sapieh\u00f3w by Autorius Barzdonas &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac biskupi w Werkach <\/u>(<\/em><\/strong><strong><em>Verkiai<\/em><em>)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1387 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o przekaza\u0142 Werki nowo powsta\u0142emu biskupstwu wile\u0144skiemu. Pi\u0119kne po\u0142o\u017cenie oraz blisko\u015b\u0107 siedziby ksi\u0105\u017c\u0119cej spowodowa\u0142y, \u017ce wzniesiono tu drewniany pa\u0142ac otoczony parkiem, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 biskupom za letni\u0105 rezydencj\u0119. Dw\u00f3ch z nich nawet zmar\u0142o tutaj: Albrecht Radziwi\u0142\u0142 w 1519 i Abraham Woyna w 1649. Ten ostatni go\u015bci\u0142 tu dwukrotnie kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV. Pa\u0142ac w XVII w zacz\u0105\u0142 popada\u0107 w ruin\u0119. Odbudow\u0119 przeprowadzi\u0142 biskup wile\u0144ski Konstanty Kazimierz Brzostowski, kt\u00f3ry ok. 1700 kaza\u0142 rozebra\u0107 chyl\u0105cy si\u0119 ku upadkowi dw\u00f3r poprzednik\u00f3w i na jego miejscu wzni\u00f3s\u0142 pa\u0142ac barokowy, murowany.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1762 biskupem wile\u0144skim zosta\u0142 Ignacy Jakub Massalski, posta\u0107 \u00f3wczesnej sceny politycznej, m.in. przewodnicz\u0105cy Komisji Edukacji Narodowej, ale te\u017c cz\u0142onek Rady Nieustaj\u0105cej i wsp\u00f3\u0142autor traktatu rozbiorowego z 1793, powieszony podczas insurekcji ko\u015bciuszkowskiej. Werki wywar\u0142y na nim wielkie wra\u017cenie, w 1779 podpisa\u0142 umow\u0119 z kapitu\u0142\u0105 wile\u0144sk\u0105 o zamianie d\u00f3br, pozyskuj\u0105c w ten spos\u00f3b Werki dla siebie i swej rodziny. Prace nad budow\u0105 nowego klasycystycznego pa\u0142acu prowadzi\u0142 architekt Wawrzyniec Gucewicz. Jego dzie\u0142em by\u0142o r\u00f3wnie\u017c kilkana\u015bcie innych budynk\u00f3w rozrzuconych wok\u00f3\u0142 pa\u0142acu, w tym stajnia oraz dom zwany czasem \u201ema\u0142ym pa\u0142acem\u201d. Po wojnach napoleo\u0144skich pa\u0142ac kupi\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Ludwik Sayn-Wittgenstein-Sayn. W pa\u0142acu wydawano s\u0142awne \u201efety\u201d dla elity wile\u0144skiej i s\u0105siad\u00f3w z okolicznych dwor\u00f3w. Ksi\u0105\u017c\u0119 Wittgenstein zmar\u0142 w 1866. Po pewnym czasie pa\u0142ac ponownie zacz\u0105\u0142 niszcze\u0107, od prze\u0142omu XIX i XX w. wielokrotnie zmieniaj\u0105c w\u0142a\u015bcicieli. Wyposa\u017cenie pa\u0142acu wyprzedawano, dewastowano te\u017c ogr\u00f3d. Po II wojnie \u015bwiatowej pa\u0142ac znacjonalizowano, a w 1959 r. przekazano go Litewskiej Akademii Nauk.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Lithuania_Vilnius_Verkiai_palace.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9316\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Lithuania_Vilnius_Verkiai_palace.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Lithuania_Vilnius_Verkiai_palace-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Lithuania_Vilnius_Verkiai_palace-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Lithuania_Vilnius_Verkiai_palace-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Werkach (d. oficyna) by Wojsyl &#8211; Fotografia w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac Tyszkiewicz\u00f3w w Landwarowie<\/u><\/em><\/strong><strong><em><u> (Lentvario dvaras)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pa\u0142ac wzniesiono po nabyciu d\u00f3br landwarowskich przez J\u00f3zefa Tyszkiewicza w 1850. Budynek zaprojektowa\u0142 architekt Gustaw Schacht. Na zlecenie syna J\u00f3zefa Tyszkiewicza W\u0142adys\u0142awa w 1899 dokonano przebudowy rezydencji w stylu modnego w\u00f3wczas neogotyku angielskiego \u2013 nadzorowa\u0142 j\u0105 belgijski architekt de Waegh przy wsp\u00f3\u0142pracy Tadeusza Rostworowskiego. Rezydencja w Landwarowie s\u0105siaduje z trzech stron ze sztucznym jeziorem landwarowskim utworzonym z polecenia J\u00f3zefa Tyszkiewicza poprzez sprowadzenie w\u00f3d z pobliskich Jezior Trockich. Pa\u0142ac otacza licz\u0105cy 12,7 ha park zaprojektowany przez nadwornego architekta zieleni Tyszkiewicz\u00f3w \u00c9douarda Andr\u00e9. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w parku ros\u0142o oko\u0142o 60 gatunk\u00f3w drzew i krzew\u00f3w. Zorganizowano tu r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czony strumieniem system sadzawek, na kt\u00f3rym ustawiono sztuczne kaskady, kamienne mostki i sztuczne groty.<\/p>\n\n\n\n<p>W pa\u0142acu mie\u015bci\u0142a si\u0119 obszerna kolekcja dzie\u0142 sztuki, jednak w obliczu zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 w stron\u0119 Wile\u0144szczyzny frontu zosta\u0142a w 1916 wywieziona do Rosji, gdzie zagin\u0119\u0142a. Obecnie cz\u0119\u015b\u0107 cennych przedmiot\u00f3w z landwarowskiego pa\u0142acu ogl\u0105da\u0107 mo\u017cna na zamku w Trokach.<\/p>\n\n\n\n<p>Po aneksji Wile\u0144szczyzny przez ZSRR w 1939, 1940 i 1944 w pa\u0142acu ulokowano najpierw sk\u0142ad zbo\u017ca, a nast\u0119pnie fabryk\u0119 dywan\u00f3w, kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 w nim a\u017c do wykupienia rezydencji przez przedsi\u0119biorc\u0119 Laimutisa Pinkevi\u010diusa, kt\u00f3ry planuje j\u0105 uczyni\u0107 miejscem otwartym dla turyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/800px-Lithuania_Landwarow_Palace-670x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9317\" width=\"625\" height=\"955\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/800px-Lithuania_Landwarow_Palace-670x1024.jpg 670w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/800px-Lithuania_Landwarow_Palace-196x300.jpg 196w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/800px-Lithuania_Landwarow_Palace-768x1173.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/800px-Lithuania_Landwarow_Palace.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 625px) 100vw, 625px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Landwarowie by Wojsyl &#8211; Self-photographed, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Zu\u0142\u00f3w<\/u><\/em><\/strong> <strong><em><u>(Zalavas)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3d Pi\u0142sudskich wywodzi\u0142 si\u0119 z dynastii Wielkich Ksi\u0105\u017c\u0105t Litewskich, a konkretnie od ksi\u0119cia Dowsprunga, starszego brata Mendoga &#8211; pierwszego i jedynego kr\u00f3la Litwy. Z Dowsprungowicz\u00f3w pochodzi\u0142 bezpo\u015bredni przodek Pi\u0142sudskich, ksi\u0105\u017c\u0119 Ginet, kt\u00f3rego podpis mo\u017cemy znale\u017a\u0107 na akcie Unii Horodelskiej z 1413 r. Ksi\u0105\u017c\u0119 Ginet mia\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w: Marka i Stanis\u0142awa Giniatowicz\u00f3w. Synem Stanis\u0142awa by\u0142 Bart\u0142omiej Giniatowicz, posiadacz maj\u0105tku Pi\u0142sudy na \u017bmudzi. On to od nazwy swojego maj\u0105tku przyj\u0105\u0142 nazwisko Pi\u0142sudski.<\/p>\n\n\n\n<p>J\u00f3zef Pi\u0142sudski, przysz\u0142y marsza\u0142ek, przyszed\u0142 na \u015bwiat w 1867 r. w starym, modrzewiowym dworku w Zu\u0142owie, stoj\u0105cym na niewielkim wzniesieniu, w\u015br\u00f3d starych lip, otoczonym zakolem rzeki Mery. W pobli\u017cu rozmieszczone by\u0142y liczne zabudowania gospodarcze, bowiem maj\u0105tek Pi\u0142sudskich nale\u017ca\u0142 w\u00f3wczas do najwi\u0119kszych w powiecie i liczy\u0142 11 tysi\u0119cy hektar\u00f3w ziemi ornej, \u0142\u0105k i las\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W lipcu 1875 rezydencja w\u0142a\u015bcicieli wsi doszcz\u0119tnie sp\u0142on\u0119\u0142a i rodzina Pi\u0142sudskich przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Wilna. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a zmuszona do sprzedania wszystkich swoich d\u00f3br (Zu\u0142owa i 19 innych wsi) z powodu kar na\u0142o\u017conych na syna Bronis\u0142awa, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 zaanga\u017cowany w planowanie zamachu na cara Aleksandra III (wsp\u00f3lnie m.in. z bratem W\u0142odzimierza Lenina Aleksandrem Uljanowem). W 1882 roku wie\u015b zosta\u0142a zakupiona przez Micha\u0142a Ogi\u0144skiego. Jednak w wyniku szeroko zakrojonej akcji rusyfikacji ziem polskich na Wile\u0144szczy\u017anie zosta\u0142 on zmuszony do sprzedania swoich d\u00f3br rosyjskiemu kupcowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Po I wojnie \u015bwiatowej Zu\u0142\u00f3w wraz z ca\u0142\u0105 Wile\u0144szczyzn\u0105 powr\u00f3ci\u0142 do Polski. W 1934 roku stowarzyszenie weteran\u00f3w wojny polsko-bolszewickiej odkupi\u0142o obszar dworu Zu\u0142\u00f3w od armii i za\u0142o\u017cy\u0142o komitet celem odbudowania rezydencji, w kt\u00f3rej przyszed\u0142 na \u015bwiat J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Dom zosta\u0142 zrekonstruowany wed\u0142ug wytycznych architekta warszawskiego Romualda Gutta i oficjalnie otwarty jako muzeum biograficzne marsza\u0142ka 10 pa\u017adziernika 1937 roku. Podczas II wojny \u015bwiatowej, kr\u00f3tko po wkroczeniu wojsk sowieckich do Polski w 1939 roku, zosta\u0142 ca\u0142kowicie zniszczony. Obecnie miejsce urodzenia J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego jest oznaczone trzema znakami oraz rosn\u0105cym d\u0119bem (posadzonym tutaj podczas uroczysto\u015bci w 1937 roku przez \u00f3wczesnego Prezydenta RP Ignacego Mo\u015bcickiego).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dab_w_Zulowie_02.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9318\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dab_w_Zulowie_02.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dab_w_Zulowie_02-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dab_w_Zulowie_02-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dab_w_Zulowie_02-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>D\u0105b posadzony przez prezydenta Mo\u015bcickiego w 1937 roku w Zu\u0142owie by Zala &#8211; Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pikieliszki<\/u><\/em><\/strong><em><u> <strong>(Pikeli\u0161k\u0117s)<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Klasycystyczny dw\u00f3r zosta\u0142 wzniesiony na pocz\u0105tku XIX w. dla rodziny Pisank\u00f3w herbu Prus. Po I wojnie \u015bwiatowej maj\u0105tek zosta\u0142 rozparcelowany. W 1930 roku sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Aleksandry i J\u00f3zefa Pi\u0142sudskich. Dzi\u015b w odrestaurowanym dworku i w zagrodzie dworskiej znajduje si\u0119 biblioteka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"722\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pikieliski_Pisanka._\u041f\u0456\u043a\u0435\u043b\u0456\u0448\u043a\u0456_\u041f\u0456\u0441\u0430\u043d\u043a\u0430_J._Bulhak_1931-1024x722.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9319\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pikieliski_Pisanka._\u041f\u0456\u043a\u0435\u043b\u0456\u0448\u043a\u0456_\u041f\u0456\u0441\u0430\u043d\u043a\u0430_J._Bulhak_1931-1024x722.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pikieliski_Pisanka._\u041f\u0456\u043a\u0435\u043b\u0456\u0448\u043a\u0456_\u041f\u0456\u0441\u0430\u043d\u043a\u0430_J._Bulhak_1931-300x211.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pikieliski_Pisanka._\u041f\u0456\u043a\u0435\u043b\u0456\u0448\u043a\u0456_\u041f\u0456\u0441\u0430\u043d\u043a\u0430_J._Bulhak_1931-768x541.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pikieliski_Pisanka._\u041f\u0456\u043a\u0435\u043b\u0456\u0448\u043a\u0456_\u041f\u0456\u0441\u0430\u043d\u043a\u0430_J._Bulhak_1931.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> Dw\u00f3r w Pikieliszkach, Narodowe Archiwum Cyfrowe. Sygnatura: 1-U-4746-1. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Rejon Trocki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Troki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W II Rzeczpospolitej Troki do 1939 znajdowa\u0142y si\u0119 na obszarze Polski. W 1928 Had\u017ci Seraja Szapsza\u0142 obj\u0105\u0142 urz\u0105d hachana (zwierzchnika Karaim\u00f3w) z siedzib\u0105 w Trokach. W 1938 sumptem pa\u0144stwa polskiego rozpocz\u0119to w Trokach budow\u0119 Muzeum Karaimskiego, kt\u00f3re istnieje do dzisiaj. Po II wojnie \u015bwiatowej i utracie miasta przez Polsk\u0119, do 1 listopada 1946 z rejonu trockiego w obecne granice Polski wysiedlono ok. 5,4 tys. Polak\u00f3w, natomiast ok. 13,7 tys. zarejestrowanych do przesiedlenia Polak\u00f3w pozosta\u0142o w rejonie. Wed\u0142ug danych litewskich w 2001 Polacy stanowili 21% mieszka\u0144c\u00f3w Trok, a w 2011 \u2013 19%.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Zamek w Trokach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zamek jest po\u0142o\u017cony na jeziorze Galwe. Obiekt jest w znacznym stopniu rekonstrukcj\u0105 z 2 po\u0142. XX wieku. Zamek zosta\u0142 wzniesiony w XIV\u2013XV w. przez wielkiego ksi\u0119cia litewskiego Kiejstuta i jego syna Witolda, kt\u00f3ry w 1430 zmar\u0142 na zamku. Troki by\u0142y w tym okresie wa\u017cnym o\u015brodkiem Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Pocz\u0105wszy od XVII w. zamek popada\u0142 w ruin\u0119. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 polscy historycy sztuki rozpocz\u0119li zabezpieczanie obiektu, a w latach 1951\u20131961 zosta\u0142y w nim podj\u0119te prace rekonstrukcyjne, kt\u00f3re nada\u0142y mu obecny kszta\u0142t. Zamek jest dzi\u015b wa\u017cn\u0105 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105 Litwy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240761-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9320\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240761-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240761-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240761-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240761-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240761.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Zamek w Trokach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240781-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9321\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240781-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240781-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240781-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240781-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240781.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Dziedziniec zamku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240793-674x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9322\" width=\"576\" height=\"875\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240793-674x1024.jpg 674w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240793-198x300.jpg 198w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240793-768x1166.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240793-1012x1536.jpg 1012w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240793.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 576px) 100vw, 576px\" \/><figcaption>Dziedziniec zamku wysokiego<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Bazylika Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny<\/u><\/em><\/strong><em><u> <strong>w Trokach<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ufundowany przez Wielkiego Ksi\u0119cia Litewskiego Witolda Kiejstutowicza w roku 1409. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 przebudowywany kilkakrotnie, w 1718 roku zosta\u0142 odrestaurowany do cech baroku. Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada dwie wie\u017ce, zako\u0144czone dachami o kszta\u0142tach ostros\u0142up\u00f3w foremnych. Posiada trzy nawy o uk\u0142adzie bazylikowym, lecz nie ma zbudowanego transeptu i obej\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trakai_church_full-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9323\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trakai_church_full-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trakai_church_full-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trakai_church_full-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trakai_church_full.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Bazylika w Trokach by Juliux &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"498\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_115740-1024x498.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9324\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_115740-1024x498.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_115740-300x146.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_115740-768x373.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_115740-1536x747.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_115740-2048x996.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Bazylika w Trokach, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym znajduje si\u0119 obraz przedstawiaj\u0105cy Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 trzymaj\u0105c\u0105 dzieci\u0105tko Jezus. Obraz pochodzi z II po\u0142owy XVI wieku, cho\u0107 wed\u0142ug legendy jest darem cesarza Bizancjum Manuela II dla Witolda z okazji jego chrztu. 4 wrze\u015bnia 1718, w rok po koronacji Matki Bo\u017cej Cz\u0119stochowskiej, na mocy aktu papie\u017ca Klemensa XI biskup wile\u0144ski Konstanty Kazimierz Brzostowski dokona\u0142 koronacji obrazu Matki Bo\u017cej Trockiej. By\u0142 to drugi wizerunek Matki Bo\u017cej koronowany papieskimi koronami na ziemiach Rzeczypospolitej. Przed trockim obrazem Matki Bo\u017cej modlili si\u0119: Stefan Czarniecki, kr\u00f3l Jan Kazimierz, kr\u00f3l Jan III Sobieski.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/The_Mother_of_God_of_Trakai.jpeg.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9325\" width=\"622\" height=\"786\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/The_Mother_of_God_of_Trakai.jpeg.jpeg 800w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/The_Mother_of_God_of_Trakai.jpeg-237x300.jpeg 237w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/The_Mother_of_God_of_Trakai.jpeg-768x971.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 622px) 100vw, 622px\" \/><figcaption>MB Trocka, https:\/\/www.europeana.eu\/portal\/record\/2063603\/LIT_280_001.html, CC BY 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Karaimi w Trokach<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Karaimi to jedno z najstarszych plemion tureckich. Sprowadzi\u0142 ich do Trok w XIV w. ksi\u0105\u017c\u0119 Witold. Karaimi uznaj\u0105 jedynie Stary Testament, a ich religia jest od\u0142amem judaizmu. Kienesa karaimska zosta\u0142a zbudowana w XVIII wieku, w centrum dzielnicy karaimskiej zwanej dawniej Karaimszczyzn\u0105. Od czasu zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej przez kilkadziesi\u0105t lat by\u0142a jedyn\u0105 czynn\u0105 karaimsk\u0105 kienes\u0105 w Europie. Kienesa zosta\u0142a zbudowana na planie kwadratu. Jest nakryta dachem \u0142amanym zwanym polskim, kt\u00f3ry wie\u0144czy czworoboczna wie\u017cyczka. Wewn\u0105trz jest podzielona na trzy cz\u0119\u015bci, g\u0142\u00f3wn\u0105 sal\u0119 dla m\u0119\u017cczyzn, ma\u0142y przedsionek oraz galeri\u0119 dla kobiet, wspart\u0105 na czterech s\u0142upach. Przy \u015bcianie wschodniej znajduje si\u0119 klasycystyczny echa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240751-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9326\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240751-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240751-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240751-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240751-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240751.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Kieniesa karaimska w Trokach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W Trokach znajduje si\u0119 ca\u0142e osiedle drewnianych dom\u00f3w karaimskich.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240757-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9327\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240757-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240757-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240757-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240757-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240757.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> Dom karaimski <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac Tyszkiewicz\u00f3w w Wace Trockiej (Trak\u0173 Vok\u0117s)<\/u><\/em><\/strong><em><u><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W Wace znajduje si\u0119 jeden z najlepiej zachowanych na Litwie zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowy. W latach 40. XIX w. od Ludwika D\u0105browskiego kupi\u0142 Wak\u0119 J\u00f3zef hr. Tyszkiewicz (1805-1844) herbu Leliwa, marsza\u0142ek szlachty powiatu oszmia\u0144skiego. W 1844 r. Wak\u0119 odziedziczy\u0142 jego syn, Jan Witold Emanuel hr. Tyszkiewicz (1831-1892), marsza\u0142ek powiatu wile\u0144skiego. Postanowi\u0142 on zbudowa\u0107 now\u0105 siedzib\u0119 w Wace i przenie\u015b\u0107 si\u0119 do niej. Obiekt zbudowano wed\u0142ug projektu arch. Leandra Marconiego. Wzni\u00f3s\u0142 on rezydencj\u0119 wzorowan\u0105 na pa\u0142acu w warszawskich \u0141azienkach. Autorem parku by\u0142 francuski architekt krajobrazu \u00c9douard Andr\u00e9. Park o powierzchni 23 ha, znajduj\u0105cy si\u0119 w pobli\u017cu trasy wiod\u0105cej z Wilna do Trok, zosta\u0142 otwarty w 1900 roku. Na jego terytorium znajduj\u0105 si\u0119 aleje, plac widokowy, trzy stawy oraz p\u0142ynie rzeczka Waka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240719-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9328\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240719-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240719-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240719-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240719-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240719.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Wace, elewacja frontowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240730-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9329\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240730-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240730-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240730-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240730-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240730.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> Pa\u0142ac w Wace, elewacja ogrodowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240718-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9330\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240718-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240718-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240718-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240718-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240718.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> Pa\u0142ac w Wace, aleja dojazdowa <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240732-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9331\" width=\"518\" height=\"776\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240732-683x1024.jpg 683w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240732-200x300.jpg 200w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240732-768x1152.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240732-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240732.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 518px) 100vw, 518px\" \/><figcaption>Portal z herbem Tyszkiewicz\u00f3w &#8211; herb Leliwa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ostatni w\u0142a\u015bciciel, Jan Micha\u0142 Tyszkiewicz, by\u0142 osob\u0105 powszechnie szanowan\u0105, pos\u0142em do Sejmu II Rzeczypospolitej. Zgin\u0105\u0142 31 maja 1939 r. w katastrofie lotniczej, wracaj\u0105c do rodziny w Wace Trockiej z rekolekcji w Mi\u0119dzyrzecu Podlaskim. Zosta\u0142 pochowany w Wace Trockiej, przy kaplicy w rodzinnym maj\u0105tku. Po wybuchu wojny hrabina Anna Tyszkiewiczowa wraz z tr\u00f3jk\u0105 dzieci uciek\u0142a do Anglii. W pa\u0142acu zainstalowa\u0142a si\u0119 sowiecka komenda wojskowa, a ca\u0142y maj\u0105tek zosta\u0142 rozgrabiony i zniszczony. W latach 1941-44 Niemcy zorganizowali tu szko\u0142\u0119 rolnicz\u0105 &#8222;Niederlandische Ost Compani&#8221;, prowadzon\u0105 przez Holendr\u00f3w. Ca\u0142ym maj\u0105tkiem zarz\u0105dza\u0142 arystokrata holenderski von Vorenkampf. Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej maj\u0105tek w Wace sta\u0142 si\u0119 ko\u0142chozem. W 1970 r. litewski Instytut Konserwacji Zabytk\u00f3w doprowadzi\u0142 do restauracji pa\u0142acu. Po jej zako\u0144czeniu zaj\u0119\u0142a go filia Litewskiego Naukowo-Badawczego Instytutu Rolnictwa.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240739-705x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9332\" width=\"595\" height=\"864\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240739-705x1024.jpg 705w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240739-207x300.jpg 207w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240739-768x1116.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240739-1057x1536.jpg 1057w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240739.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 595px) 100vw, 595px\" \/><figcaption>Grobowiec Tyszkiewicz\u00f3w<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240728-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9333\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240728-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240728-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240728-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240728-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240728.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Tablica w zaro\u015blach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac Tyszkiewicz\u00f3w w Zatroczu<\/u><\/em><\/strong><strong><em><u> (U\u017eutrakio Dvaras)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec XIX wieku dobra zatrockie zosta\u0142y nabyte od rodziny Korew\u00f3w przez Tyszkiewicz\u00f3w. J\u00f3zef hr. Tyszkiewicz (1868\u20131917) na prze\u0142omie wiek\u00f3w wzni\u00f3s\u0142 tu pa\u0142ac nad brzegiem Jeziora Trockiego (obecnie Galwe) i za\u0142o\u017cy\u0142 ordynacj\u0119. Pierwszym ordynatem by\u0142 J\u00f3zef, a kolejnym, ostatnim, do 1940 roku, by\u0142 jego syn Andrzej Tyszkiewicz (1899\u20131977). Pa\u0142ac zosta\u0142 zaprojektowany przez J\u00f3zefa Hussa i wzniesiony w latach 1896\u20131901. Pa\u0142ac by\u0142 otoczony wielkim parkiem rozci\u0105gni\u0119tym wzd\u0142u\u017c brzegu jeziora. Prawa strona mia\u0142a charakter ogrod\u00f3w angielskich, lewa natomiast mia\u0142a charakter ogrodu francuskiego, zaprojektowanego przez francuskiego ogrodnika \u00c9douarda Andr\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1940 roku maj\u0105tek zosta\u0142 skonfiskowany przez w\u0142adze radzieckie. Po II wojnie \u015bwiatowej pa\u0142ac przekszta\u0142cono na pensjonat dla oficer\u00f3w KGB. P\u00f3\u017aniej by\u0142 tu ob\u00f3z pionierski dla dzieci wysoko postawionych urz\u0119dnik\u00f3w, a jeszcze p\u00f3\u017aniej urz\u0105dzono tu o\u015brodek turystyczny. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Litw\u0119 pa\u0142ac wraz z ca\u0142ym parkiem przekazano Trockiemu Historycznemu Parkowi Narodowemu. W latach 2006\u20132012 przeprowadzono rekonstrukcj\u0119 i gruntowny remont zar\u00f3wno pa\u0142acu, jak i ca\u0142ego za\u0142o\u017cenia parkowo-pa\u0142acowego. Remont by\u0142 cz\u0119\u015bciowo finansowany przez polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Obecnie w pa\u0142acu odbywaj\u0105 si\u0119 wystawy, koncerty, festiwale i inne imprezy kulturalne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakis_autumn-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9334\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakis_autumn-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakis_autumn-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakis_autumn-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakis_autumn.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Zatroczu by Juliux \u2013 praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakio_dvaras_6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9335\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakio_dvaras_6.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakio_dvaras_6-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakio_dvaras_6-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uzutrakio_dvaras_6-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Zatroczu (od strony jeziora) by Karmen media &#8211; praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><u>\u017bmud\u017a i Auksztota<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac Tyszkiewicz\u00f3w w Po\u0142\u0105dze<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rezydencja zosta\u0142a zbudowana w stylu neorenesansu z elementami klasycyzmu i baroku w latach 1893\u20131897 przez Franza Heinricha Schwechtena na zlecenie hrabiego Feliksa Tyszkiewicza \u2013 zast\u0105pi\u0142a drewniany pa\u0142acyk po\u0142o\u017cony nad brzegiem rzeki R\u0105\u017e\u0117. W 1900 roku obok pa\u0142acu postawiono figur\u0119 Jezusa Chrystusa (wed\u0142ug niekt\u00f3rych autorstwa samego Bertela Thorvaldsena), kt\u00f3ra do dzi\u015b jest charakterystycznym elementem pa\u0142acowego krajobrazu, mimo \u017ce w czasach Zwi\u0105zku Radzieckiego zosta\u0142a zburzona (ponownie ustawiono j\u0105 w 1993 roku). Pa\u0142acowe ogrody rozplanowa\u0142 francuski architekt \u00c9douard Andr\u00e9. Planom rozbudowy za\u0142o\u017cenia pa\u0142acowego stan\u0105\u0142 na drodze wybuch I wojny \u015bwiatowej &#8211; w wyniku niemieckiego nalotu bombowego zosta\u0142o zniszczone g\u0142\u00f3wne skrzyd\u0142o budynku.<\/p>\n\n\n\n<p>Po aneksji Litwy do Zwi\u0105zku Radzieckiego w 1945 roku pa\u0142ac upa\u0144stwowiono, z roku na rok popada\u0142 w ruin\u0119. W 1957 roku przeprowadzono prace konserwatorskie pod kierunkiem Alfreda Brusokasa, przeznaczaj\u0105c budynek na dom sztuki. W 1963 roku ulokowano tu Muzeum Bursztynu, w kt\u00f3rego kolekcji znajduje si\u0119 28 tys. bursztyn\u00f3w. Po odzyskaniu przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0142ac odzyska\u0142 Alfred Tyszkiewicz, kt\u00f3ry zrzek\u0142 si\u0119 swoich praw do nieruchomo\u015bci na rzecz miasta.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Gintaro_muziejus_en_Palanga_3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9336\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Gintaro_muziejus_en_Palanga_3.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Gintaro_muziejus_en_Palanga_3-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Gintaro_muziejus_en_Palanga_3-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Gintaro_muziejus_en_Palanga_3-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Po\u0142\u0105dze by Wikimedia, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Tiskeviciu_rumai.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9337\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Tiskeviciu_rumai.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Tiskeviciu_rumai-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Tiskeviciu_rumai-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Tiskeviciu_rumai-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Po\u0142\u0105dze by Karmen, CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac w Towianach (Tauj\u0117nu Dvaras)<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Towiany nale\u017ca\u0142y do Radziwi\u0142\u0142\u00f3w. Pa\u0142ac zosta\u0142 wybudowany w 1802 r. przez Benedykta Morykoniego dzi\u0119ki w\u0142oskiemu architektowi Piero de Rosso.&nbsp; Obiekt od frontu posiada portyk z sze\u015bcioma kolumnami podtrzymuj\u0105cymi tympanon, po bokach parterowe skrzyd\u0142a, obok ogr\u00f3d angielski, w kt\u00f3rym w okresie mi\u0119dzywojennym znajdowa\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszy na Litwie ogr\u00f3d kwiatowy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Taujenu_dvaras-1024x577.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9338\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Taujenu_dvaras-1024x577.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Taujenu_dvaras-300x169.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Taujenu_dvaras-768x432.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Taujenu_dvaras-1536x865.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Taujenu_dvaras.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Towianach by KrivisKrivaitis &#8211; Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Pa\u0142ac Przezdzieckich w Rakiszkach (Roki\u0161kio Dvaras)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Do 1547 rakiszkie dobra ziemskie by\u0142y kr\u00f3lewszczyzn\u0105, kt\u00f3r\u0105 Zygmunt II August nada\u0142 kniaziom Kroszy\u0144skim. W XVIII w. przesz\u0142y w r\u0119ce Tyzenhauz\u00f3w \u2013 ostatni z tego rodu to Rajnold Tyzenhauz, po nim dobra odziedziczy\u0142a jego siostra Maria Przezdziecka i w r\u0119kach tej rodziny Rakiszki znajdowa\u0142y do II wojny \u015bwiatowej. Pa\u0142ac w stylu w\u0142oskim z 1801 zosta\u0142 wybudowany przez Ignacego Tyzenhauza, przebudowany w 1905 przez Jana Przezdzieckiego w stylu polskiego baroku. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w pa\u0142acu zgromadzono cenne zbiory sztuki, kt\u00f3re ewakuowane do Kijowa w 1915 uleg\u0142y rozproszeniu. Cz\u0119\u015bciowo zachowa\u0142 si\u0119 wystr\u00f3j wn\u0119trz. W roku 1939 od wrze\u015bnia do grudnia zakwaterowani tu byli polscy oficerowie internowani na Litwie. Obecnie w pa\u0142acu jest muzeum krajoznawcze, posiadaj\u0105ce ponad 100 tys. eksponat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas okupacji hitlerowskiej na pocz\u0105tku lipca 1941 roku w Rakiszkach Niemcy utworzyli getto dla \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w. Przebywa\u0142o w nim oko\u0142o 2000 os\u00f3b. 25 sierpnia 1941 roku Niemcy zlikwidowali getto, a \u017byd\u00f3w zamordowano.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"573\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1920px-Rokiskis_manor_2018-1024x573.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9339\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1920px-Rokiskis_manor_2018-1024x573.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1920px-Rokiskis_manor_2018-300x168.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1920px-Rokiskis_manor_2018-768x430.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1920px-Rokiskis_manor_2018-1536x860.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1920px-Rokiskis_manor_2018.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac w Rakiszkach by Zidikai1 &#8211; Own work, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Czerwony Dw\u00f3r<\/u><\/em><\/strong><strong><em><u> Tyszkiewicz\u00f3w (<\/u><\/em><\/strong><em><strong><u>Raudondvaris<\/u><\/strong><\/em><strong><em><u>)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dobra czerwonodworskie wchodzi\u0142y w XVI wieku w sk\u0142ad maj\u0105tku kr\u00f3lewskiego, a \u017ce w 1549 roku kr\u00f3l Zygmunt II August podarowa\u0142 je swojej \u017conie Barbarze Radziwi\u0142\u0142\u00f3wnie. Rezydencja zosta\u0142a zbudowana przed 1615 rokiem przez Jana Dziew\u0142atowskiego herbu Tr\u0105by. C\u00f3rka Jana Dziewa\u0142towskiego, Katarzyna Gintowt Dziewa\u0142towska, wysz\u0142a za Jana Eustachego Kossakowskiego, po kt\u00f3rym w po\u0142owie XVII wieku w\u0142a\u015bcicielami stali si\u0119 ponownie Radziwi\u0142\u0142owie. W 1662 roku dobra kupili Wor\u0142owscy, natomiast w po\u0142owie XVIII wieku w\u0142a\u015bcicielami byli Zabie\u0142\u0142owie. W roku 1819 dw\u00f3r kupi\u0142 Benedykt Tyszkiewicz, kt\u00f3ry go wyremontowa\u0142 oraz wybudowa\u0142 dodatkowe budynki, w tym stodo\u0142y i stajnie oraz urz\u0105dzi\u0142 park. W r\u0119kach Tyszkiewicz\u00f3w maj\u0105tek pozostawa\u0142 do ko\u0144ca I wojny \u015bwiatowej. W trakcie Powstania listopadowego pa\u0142ac sp\u0142on\u0105\u0142 w po\u017carze w 1831 roku. Podczas odbudowy zbudowano w latach 1837\u20131839 oran\u017ceri\u0119. Kolejnej przebudowy dokonano po 1855 roku, gdy Tyszkiewiczowie zamienili pa\u0142ac w rezydencj\u0119 o cechach neogotyckich i neorenesansowych. Kolekcja Tyszkiewicz\u00f3w z Czerwonego Dworu zawiera\u0142a jedno z najbogatszych archiw\u00f3w rodzinnych na terenie dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Liczy\u0142o ono 20 000 dokument\u00f3w, 12 000 list\u00f3w, przesz\u0142o 10 tys. tom\u00f3w ksi\u0105\u017cek. Do tego na kolekcj\u0119 w pa\u0142acu w Czerwony Dworze sk\u0142ada\u0142a si\u0119 bogata galeria obraz\u00f3w malarzy polskich i obcych Canaletto, Bacciarelli, Czechowicz, Wa\u0144kowicz, Rustem, zbi\u00f3r pas\u00f3w s\u0142uckich (zniszczony w Powstaniu Warszawskim), gobelin\u00f3w i makat. Benedykt Henryk Tyszkiewicz zas\u0142yn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako nabywca obrazu Stefan Batory pod Pskowem Jana Matejki za 60 000 frank\u00f3w, kt\u00f3ry zdobi\u0142 jedn\u0105 z sal w rezydencji w Czerwonym Dworze. Kolekcj\u0119 t\u0119 wywieziono na wsch\u00f3d przed 1915 r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240031-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9340\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240031-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240031-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240031-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240031-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240031.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pa\u0142ac<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240029-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9341\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240029-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240029-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240029-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240029-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240029.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Oficyna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240028-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9342\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240028-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240028-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240028-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240028-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240028.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Palmiarnia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>W zamku w okresie I wojny \u015bwiatowej mie\u015bci\u0142 si\u0119 niemiecki sztab wojskowy. Po wojnie maj\u0105tek zosta\u0142 przej\u0119ty przez rz\u0105d Litwy, a nast\u0119pnie go rozparcelowano, a w pa\u0142acu w latach 1927\u20131944 umieszczono sierociniec. W 1944 roku w trakcie II Wojny \u015bwiatowej pa\u0142ac sp\u0142on\u0105\u0142. W latach 1957\u20131972 pa\u0142ac odbudowano dokonuj\u0105c przekszta\u0142cenia wie\u017cy sugeruj\u0105c jej gotyck\u0105 form\u0119. W zamku ma siedzib\u0119 Instytut Mechanizacji Rolnictwa i szko\u0142a rolnicza. W 2008 roku zosta\u0142 okre\u015blony jako narodowy pomnik kultury Litwy. Pa\u0142ac, zwany zamkiem, jest otoczony parkiem z palmiarni\u0105. Rezydencja znana jest z kolekcji sztuk pi\u0119knych, zawieraj\u0105cych obrazy Leonarda da Vinci, Caravaggia, Rubensa i Andrea del Sarto. W pa\u0142acu mie\u015bci si\u0119 muzeum litewskiego kompozytora Juozasa Naujalisa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Sapie\u017cyszki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u00f3l Zygmunt I Stary podarowa\u0142 Sapie\u017cyszki rodowi Sapieh\u00f3w, kt\u00f3ry wybudowa\u0142 tu ko\u015bci\u00f3\u0142 i pa\u0142ac (niezachowany). Andrzej Sapieha na pocz. XVII wieku sprzeda\u0142 miejscowo\u015b\u0107 Grzegorzowi Massalskiemu. Jego syn Aleksander mia\u0142 c\u00f3rk\u0119, kt\u00f3ra wst\u0119puj\u0105c do zakonu bernardynek w Kownie, zapisa\u0142a Sapie\u017cyszki na rzecz klasztoru. Po III rozbiorze Rzeczypospolitej w\u0142adze pruskie po 1795 roku dokona\u0142y kasaty zakonu i przej\u0119\u0142y Sapie\u017cyszki na w\u0142asno\u015bci\u0105 rz\u0105du pruskiego. Po kl\u0119sce Napoleona Sapie\u017cyszki od 1816 roku do upadku powstania listopadowego w 1832 roku wchodzi\u0142y w sk\u0142ad Kr\u00f3lestwa Polskiego. W zwi\u0105zku z zalewaniem dom\u00f3w, miejscowo\u015b\u0107 przeniesiono na teren po\u0142o\u017conym wy\u017cej, a miejsce dawnej zabudowy wyznacza jedynie gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela zbudowany oko\u0142o po\u0142owy XVI w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Zapyskio_baznycia_-_panoramio.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9343\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Zapyskio_baznycia_-_panoramio.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Zapyskio_baznycia_-_panoramio-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Zapyskio_baznycia_-_panoramio-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1024px-Zapyskio_baznycia_-_panoramio-600x450.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Ko\u015bci\u00f3\u0142 gotycki \u015bw. Jana Chrzciciela w Sapie\u017cyszkach by Aidas U., CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Dzukija<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>Druskieniki<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Druskieniki to popularne uzdrowisko po\u0142o\u017cone na brzegu Niemna. Po I wojnie \u015bwiatowej miasto znalaz\u0142o si\u0119 na terytorium Polski. Popularno\u015b\u0107 uzdrowiska wzros\u0142a znacznie dzi\u0119ki J\u00f3zefowi Pi\u0142sudskiemu, kt\u00f3ry wielokrotnie w nim wypoczywa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1929\u20131932 polscy architekci poczynili wielkie starania w kwestii rozbudowania kurortu. Pod kierunkiem dr E. Lewickiej zbudowano \u201eZak\u0142ad Leczniczego Stosowania S\u0142o\u0144ca, Powietrza i Ruchu\u201d. W 1931 roku wed\u0142ug projektu Jana Jab\u0142o\u0144skiego wybudowano w parku zdrojowym modernistyczn\u0105 Pijalni\u0119 W\u00f3d Mineralnych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240834-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9344\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240834-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240834-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240834-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240834-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240834.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Sanatorium w Drusienikach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240843-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9345\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240843-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240843-300x200.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240843-768x512.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240843-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/P1240843.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Centrum uzdrowiskowe<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Szkaplerznej zosta\u0142 zaprojektowany przez Stefana Szyllera w stylu neogotyku i wybudowany w latach 1912-1931. Wewn\u0105trz znajduje si\u0119 obraz \u201eMatka Boska z Dzieci\u0105tkiem i \u015bw. Janem Chrzcicielem\u201d z oko\u0142o 1600 r. pochodz\u0105cy z ko\u015bcio\u0142a karmelit\u00f3w w Grodnie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5284-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9346\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5284-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5284-300x225.jpg 300w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5284-768x576.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5284-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5284-600x450.jpg 600w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG_5284.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Szkaplerznej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_151726aaa-1-568x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9349\" width=\"529\" height=\"953\" srcset=\"https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_151726aaa-1-568x1024.jpg 568w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_151726aaa-1-166x300.jpg 166w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_151726aaa-1-768x1384.jpg 768w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_151726aaa-1-852x1536.jpg 852w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_151726aaa-1-1136x2048.jpg 1136w, https:\/\/smakipolski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230827_151726aaa-1-scaled.jpg 1421w\" sizes=\"(max-width: 529px) 100vw, 529px\" \/><figcaption> Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Szkaplerznej, wn\u0119trze<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z wizyt\u0105 w posiad\u0142o\u015bciach Tyszkiewicz\u00f3w, Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, Pac\u00f3w, Przezdzieckich, Sapieh\u00f3w i Pi\u0142sudskich Szczypta historii Sp\u0119dzaj\u0105c urlop na Suwalszczy\u017anie, warto na kilka dni uda\u0107 si\u0119 na Litw\u0119. W XV wieku \u00f3wczesne Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie, po zaj\u0119ciu ziem ksi\u0119stw Rusi Kijowskiej, by\u0142o najwi\u0119kszym terytorialnie pa\u0144stwem w Europie. W wyniku unii w Krewie w 1385 wesz\u0142o w zwi\u0105zki z&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9320,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[64,4],"tags":[113,138,248,50,12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9311"}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9311"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9311\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9352,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9311\/revisions\/9352"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakipolski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}