Księstwo Łowickie

Maurzyce należały do tzw. klucza łowickiego arcybiskupów gnieźnieńskich, co potwierdzono już w 1136 roku. Własność ta pomnażana była nadaniami królewskimi i sejmowymi. W XVII – XVIII w. ziemie te nazywano Księstwem Łowickim (łac. Ducatus Loviciensis). W 1795 r., po III rozbiorze Polski, księstwo łowickie zostało przejęte przez rząd pruski, a następnie Napoleon (1806), przekazał je jako donację dla marszałka Francji Louisa Davouta (1807). Po upadku Napoleona Księstwo znalazło się w zaborze rosyjskim. W 1815 r. stało się własnością rządową Królestwa Polskiego, a w 1820 r. zostało nadane przez cara Aleksandra wielkiemu księciu Konstantemu i jego żonie Joannie Grudzińskiej (księżnej łowickiej), którzy przeprowadzili tam oczynszowanie chłopów. Od 1838 r. do I wojny światowej księstwo pozostawało bezpośrednią własnością carów, którzy często urządzali w okolicy wielkie polowania. Ziemia łowicka przynależy do Polski przez 902 lata.

Kobiece stroje łowickie podczas uroczystości Bożego Ciała w Sobocie, by Krzysztof T. miw – Praca własna, CC BY-SA 3.0
Ludowy strój łowicki by Lestat (Jan Mehlich) – Praca własna, CC BY-SA 2.5

Łowicki Park Etnograficzny w Maurzycach

Skansen wsi łowickiej został otwarty w 1985 r. W skansenie prezentowane są budynki dawnej wsi łowickiej, w dwóch układach przestrzennych: owalnicy z centralnym placem wioskowym i ulicówki z zabudową jednostronną. Zgodnie z zamysłem twórców skansen obrazuje tradycyjne budownictwo z terenów obejmujących dawne Księstwo Łowickie, które zamieszkane było przez Księżaków (Łowiczan). Obecnie są to tereny powiatów łowickiego i skierniewickiego.

Na terenie skansenu zgromadzono 42 obiekty: mieszkalne, sakralne i użytkowe. W większości pochodzą one z XIX i XX wieku. Wnętrza wyposażono w przedmioty odpowiednie dla danych obiektów, w tym umeblowanie, elementy gospodarstwa domowego, narzędzia rolnicze, obrazy i tkaniny. Dominują budowle drewniane konstrukcji wieńcowej i sumikowo-łątkowej, kryte dachami czterospadowymi ze strzechami.

Chałupa wiejska
Chałupa wiejska
Zagroda z piecem chlebowym by MOs810 – Praca własna, CC BY-SA 4.0
Chałupa ze Złakowa Borowego zaadaptowana na szkołę
Remiza ze Złakowa Borowego by MOs810 – Praca własna, CC BY-SA 4.0,
Kuźnia
Wiatrak koźlak ze Świeryża z XIX w.

Kościół św. Marcina został przeniesiony do Maurzyc w 2006 r. Pierwotnie został zbudowany w Wysokiennicach w 1758 r. z fundacji księcia Adama Komorowskiego, Prymasa Polski.

Kościół z Wysokienic wraz z dzwonnicą by MOs810 – Praca własna, CC BY-SA 4.0,
Wnętrze koscioła
Chałupa ze Skowrody
Wnętrze chałupy
Wnętrze chałupy z wycinankami łowickkimi
Wnętrze chałupy, warsztat tkacki
Kołowrotek tkacki
Wnętrze chałupy
Kapliczka
Wycinanka łowicka

Wycinanki łowickie to naklejanki wykonane z dużą precyzją cięcia. Składają się z drobnych elementów zdobniczych naklejonych na siebie. Cechuje je również bardzo bogata kolorystyka. Najpopularniejszymi formami tych wycinanek są ażurowe koła lub kwadraty z motywami kogutów lub pawi zwane gwiazdami oraz tzw. kodry, czyli podłużne pasy kwiatowe lub ze scenami rodzajowymi. Inna częsta forma to tasiomki, czyli dwie wstęgi spięte u góry różnokolorowym kołem.

Fragment obrazkowej kodry łowickiej
Pająk łowicki, Muzeum Ludowe w Sromowie, źródło www.muzeumludowe.pl/

Muzeum Ludowe Rodziny Brzozowskich w Sromowie

Muzeum Ludowe Rodziny Brzozowskich zostało założone przez Juliana Brzozowskiego ludowego rzeźbiarza, twórcy kilkuset drewnianych ludowych figur o tematyce historycznej, ilustrujących życie dawnej i współczesnej wsi oraz o tematyce sakralnej. W pierwszym pawilonie eksponowanych jest ponad 400 drewnianych rzeźb – rzeźby te składają się na kilka cykli tematycznych, takich jak: Bożonarodzeniowa Szopka Betlejemska, Procesja Bożego Ciała, czy Wesele Łowickie. Większość figur jest ruchoma dzięki mechanizmom wymyślonym i wykonanym przez autora. W drugim pawilonie można obejrzeć oryginalne stroje ludowe, tradycyjne skrzynie łowickie, stare kredensy, pająki, wycinanki, obrazy oraz ruchomą scenę „Cztery Pory Roku”. W trzecim i w czwartym pawilonie znajduje się kolekcja 35 pojazdów konnych z okolic Łowicza. Większość eksponatów stanowią tu wolanty, ale można również zobaczyć stare bryczki, sanie oraz wozy chłopskie: drabiniaste, z krypą, półkoszka i wasąg. Wystawionych jest także kilkanaście egzemplarzy końskich uprzęży oraz stare maszyny i urządzenia rolnicze.

Scenka rodzajowa w Muzeum Ludowym Rodziny Brzozowskich by Mirosław Zbigniew Wojalski – Praca własna, CC BY-SA 3.0,
Scenka rodzajowa, źródło www.muzeumludowe.pl/
Szopka Bożonarodzeniowa

Most spawany na rzece Słudwi

Most spawany na rzece Słudwi to pierwszy na świecie drogowy most spawany. Został wybudowany w Maurzycach w 1929 r. wg projektu inż. Stefana Bryły. Do tego czasu mosty były budowane w technologii nitowanej. Projekt ten szybko przekonał inwestorów do szerokiego stosowania technik spawalniczych w budownictwie, choć w kraju długo pozostawał jedyną realizacją tej metody w dziedzinie mostów drogowych.

Most spawany w Maurzycach by © Marek i Ewa Wojciechowscy / Trips over Poland, CC BY-SA 3.0,
Most spawany w Maurzycach
Most spawany w Maurzycach

Kuchnia regionalna

Na terenie skansenu w Maurzycach i funkcjonuje karczma w jednej z autentycznych chałup łowickich.

Wejście do Karczmy

Pożyteczne informacje

  • Skansen w Maurzycach, czynny codziennie oprócz poniedziałków w godz. 10.00 – 16.00.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *